Խատամյան, Թեոդորոս

Խատամյան, Թեոդորոս

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Պատասխան իմաստակի անհիմն զրպարտություններին՝ ընդդեմ նախորդ տարում տպագրված հայոց գրաբարի նոր քերականության

Աշխատությունը լեզվաբանական և բանասիրական բնույթի պաշտպանական ու բանավիճային երկ է, որի հիմնական նպատակն է պաշտպանել հայոց գրաբարի նոր քերականությունը և հակադարձել դրա վերաբերյալ հնչեցված քննադատություններին ու զրպարտություններին։ Այն ներկայացնում է հայերենի դասական գրական լեզվի քերականական ուսումնասիրության շուրջ ծավալված գիտական ու մտավոր բանավեճը՝ անդրադառնալով լեզվի կանոնների սահմանման, քերականական համակարգի մեկնաբանման, լեզվական ճշտության և գրավոր խոսքի մշակույթի կարևոր հարցերին։ Հեղինակը հանդես է գալիս ի պաշտպանություն նոր քերականական աշխատության՝ փորձելով հիմնավորել դրա գիտական մոտեցումների և լեզվաբանական դրույթների արժանահավատությունը, բացահայտել հակառակորդի քննադատության անհիմն կողմերը և վերականգնել վիճարկվող աշխատության հեղինակությունն ու արժեքը։ Երկի բովանդակային առանցքը հայոց գրաբարի քերականական օրինաչափությունների պաշտպանությունն է, ինչպես նաև լեզվի ուսումնասիրության ընթացքում գիտական փաստարկման, տրամաբանական հետևողականության և մասնագիտական անաչառության կարևորության ընդգծումը։ Հատկանշական է ստեղծագործության բանավիճային բնույթը. այն կառուցված է հակադարձման, առարկության և փաստարկված պաշտպանության սկզբունքներով, ինչը նրան հաղորդում է հրապարակախոսական սրություն և գիտական poleմիկայի առանձնահատկություններ։ Հեղինակը լեզվական հարցերը դիտարկում է ոչ միայն որպես քերականական կանոնների և ձևերի ուսումնասիրության առարկա, այլև որպես հայ մտավոր ու կրթական կյանքի կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով գրաբարի պահպանման, կանոնակարգման և գիտական մշակման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության մեջ արտահայտված դիրքորոշումը վկայում է այն ժամանակաշրջանի հայ բանասիրական մտքի զարգացման այն միտումների մասին, որոնց շրջանակում հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը աստիճանաբար ձեռք էր բերում ավելի համակարգված և գիտական բնույթ, իսկ քերականական աշխատությունները դառնում էին մասնագիտական քննարկումների ու մտավոր հակասությունների առարկա։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայ քերականագիտական մտքի պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է լեզվաբանական գիտելիքի ձևավորման, քերականական նորմերի հաստատման և գիտական հեղինակության շուրջ ընթացող քննարկումները։ Միաժամանակ երկը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու գրաբարի՝ որպես հայ մշակութային, գրական և կրթական ժառանգության հիմնարար լեզվական շերտի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի մասին։ Այն արժեքավոր է հայագիտության, հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի քերականության և հայ բանասիրական մտքի զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև այն հետազոտողների, որոնք ուսումնասիրում են հայալեզու գիտական բանավեճի ավանդույթները, լեզվական նորմավորման գործընթացները և հայ կրթամշակութային կյանքի պատմությունը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-10
Պատասխան իմաստակի անհիմն զրպարտություններին՝ ընդդեմ նախորդ տարում տպագրված հայոց գրաբարի նոր քերականության

Անվճար

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book8 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին