Խուրշուդյան, Էդուարդ Շահենի

Խուրշուդյան, Էդուարդ Շահենի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայաստանը և Սասանյան Պարսկաստանը

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև գոյություն ունեցած քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային հարաբերությունների պատմությանը՝ անդրադառնալով այն պատմական ժամանակաշրջանին, երբ Հայաստանը գտնվում էր Սասանյան Իրանի հզոր քաղաքական ազդեցության ներքո և իր պետական ու հասարակական զարգացման ընթացքում ստիպված էր դիմակայել տարածաշրջանային ուժերի շահերի բախմանը։ Գրքում քննարկվում են երկու երկրների փոխհարաբերությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, Սասանյան արքայատոհմի հաստատումից հետո տարածաշրջանում ստեղծված քաղաքական իրադրությունը, Հայաստանի նկատմամբ պարսկական պետության վարած քաղաքականությունը և այդ քաղաքականության ազդեցությունը հայ ժողովրդի պատմական ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի քաղաքական ինքնուրույնության պահպանման, հայկական թագավորական իշխանության, նախարարական համակարգի և երկրի ներքին կառավարման առանձնահատկությունների դիտարկումը Սասանյան Պարսկաստանի հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ-պարսկական հարաբերությունների բարդ բնույթի մասին, երբ քաղաքական ենթակայությունը, դիվանագիտական փոխհարաբերությունները, ռազմական հակամարտությունները և մշակութային առնչությունները միահյուսված էին տարածաշրջանի պատմական զարգացումներին։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը՝ որպես Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև գտնվող ռազմավարական նշանակության երկիր, որի տարածքը, քաղաքական կողմնորոշումը և ներքին կայունությունը մշտապես կարևոր նշանակություն ունեին երկու տերությունների համար։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի և Սասանյան Իրանի հարաբերությունների ընթացքը՝ ընդգծելով արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում հայկական պետականության, ազգային ինքնության և ավանդական հասարակական կառույցների պահպանման խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ ժողովրդի պատմության մեջ պարսկական ազդեցության տարբեր դրսևորումները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ այդ հարաբերություններն արտահայտվել են ոչ միայն քաղաքական և ռազմական ոլորտներում, այլև վարչական, տնտեսական ու մշակութային փոխազդեցությունների միջոցով։ Աշխատությունը նպաստում է ուշ անտիկ և վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմական իրադրության, տարածաշրջանային քաղաքական հարաբերությունների և հայ-իրանական պատմական կապերի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է հայոց պատմությամբ, Սասանյան պետության պատմությամբ, հին և վաղ միջնադարյան միջազգային հարաբերություններով ու Հայաստանի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ միաժամանակ կարևոր նշանակություն ունենալով հայ-իրանական պատմական առնչությունների ուսումնասիրության և այդ ժամանակաշրջանի պատմական գործընթացների վերաբերյալ գիտելիքների խորացման համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Հայաստանը և Սասանյան Պարսկաստանը

Անվճար

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին