Խուրշուդյան, Էդուարդ Շահենի

Խուրշուդյան, Էդուարդ Շահենի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հայաստանը և Սասանյան Պարսկաստանը

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև գոյություն ունեցած քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային հարաբերությունների պատմությանը՝ անդրադառնալով այն պատմական ժամանակաշրջանին, երբ Հայաստանը գտնվում էր Սասանյան Իրանի հզոր քաղաքական ազդեցության ներքո և իր պետական ու հասարակական զարգացման ընթացքում ստիպված էր դիմակայել տարածաշրջանային ուժերի շահերի բախմանը։ Գրքում քննարկվում են երկու երկրների փոխհարաբերությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, Սասանյան արքայատոհմի հաստատումից հետո տարածաշրջանում ստեղծված քաղաքական իրադրությունը, Հայաստանի նկատմամբ պարսկական պետության վարած քաղաքականությունը և այդ քաղաքականության ազդեցությունը հայ ժողովրդի պատմական ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի քաղաքական ինքնուրույնության պահպանման, հայկական թագավորական իշխանության, նախարարական համակարգի և երկրի ներքին կառավարման առանձնահատկությունների դիտարկումը Սասանյան Պարսկաստանի հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ-պարսկական հարաբերությունների բարդ բնույթի մասին, երբ քաղաքական ենթակայությունը, դիվանագիտական փոխհարաբերությունները, ռազմական հակամարտությունները և մշակութային առնչությունները միահյուսված էին տարածաշրջանի պատմական զարգացումներին։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը՝ որպես Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև գտնվող ռազմավարական նշանակության երկիր, որի տարածքը, քաղաքական կողմնորոշումը և ներքին կայունությունը մշտապես կարևոր նշանակություն ունեին երկու տերությունների համար։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի և Սասանյան Իրանի հարաբերությունների ընթացքը՝ ընդգծելով արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում հայկական պետականության, ազգային ինքնության և ավանդական հասարակական կառույցների պահպանման խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ ժողովրդի պատմության մեջ պարսկական ազդեցության տարբեր դրսևորումները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ այդ հարաբերություններն արտահայտվել են ոչ միայն քաղաքական և ռազմական ոլորտներում, այլև վարչական, տնտեսական ու մշակութային փոխազդեցությունների միջոցով։ Աշխատությունը նպաստում է ուշ անտիկ և վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմական իրադրության, տարածաշրջանային քաղաքական հարաբերությունների և հայ-իրանական պատմական կապերի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է հայոց պատմությամբ, Սասանյան պետության պատմությամբ, հին և վաղ միջնադարյան միջազգային հարաբերություններով ու Հայաստանի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ միաժամանակ կարևոր նշանակություն ունենալով հայ-իրանական պատմական առնչությունների ուսումնասիրության և այդ ժամանակաշրջանի պատմական գործընթացների վերաբերյալ գիտելիքների խորացման համար։

Обновлено. 2026-11-19
Հայաստանը և Սասանյան Պարսկաստանը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее