Кирпиченко, Валерия Николаевна

Кирпиченко, Валерия Николаевна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1970-ական թվականների եգիպտական արձակի զարգացման առանձնահատկություններին, այդ ժամանակաշրջանում գրական մտածողության մեջ տեղի ունեցած փոփոխություններին և իրականության գեղարվեստական արտացոլման նոր ուղիների ու ձևերի որոնումներին։ Այն դիտարկում է եգիպտական արձակը պատմական, հասարակական և մշակութային փոխակերպումների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, թե ինչպես են ժամանակի քաղաքական իրադարձությունները, սոցիալական հարաբերությունների փոփոխությունները, ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը և հասարակական կյանքի նոր իրողություններն իրենց արտահայտությունը գտել գրական ստեղծագործություններում։ 1960–1970-ական թվականները եգիպտական գրականության համար նշանակալի փուլ էին, երբ ավանդական գեղարվեստական պատկերավորման եղանակները աստիճանաբար զուգակցվում էին նորարարական արտահայտչամիջոցների, կառուցվածքային լուծումների և պատմողական սկզբունքների հետ։ Այս շրջանի արձակագիրները ձգտում էին առավել խորությամբ բացահայտել անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, մարդու ներաշխարհը, սոցիալական հակասությունները, անձնական ազատության ու հասարակական պարտավորությունների բախումը, ինչպես նաև արագ փոփոխվող իրականության ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է գեղարվեստական իրականության ընկալման և ներկայացման եղանակների վերափոխումը, որի շրջանակում կարևորվում են պատմողական կառուցվածքի փոփոխությունները, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական կազմակերպումը, կերպարների հոգեբանական բացահայտումը, ներքին մենախոսության, խորհրդանշական պատկերների, այլաբանական արտահայտությունների և սյուժետային ոչ ավանդական լուծումների կիրառությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև եգիպտական արձակի կապը ազգային գրական ավանդույթների և համաշխարհային գրական գործընթացների հետ, քանի որ դիտարկվող ժամանակաշրջանում տեղական մշակութային առանձնահատկությունները համադրվում էին ժամանակակից գրականության ընդհանուր գեղարվեստական որոնումների հետ։ Ստեղծագործական նոր ձևերի որոնումը պայմանավորված էր ոչ միայն գրական ճաշակի փոփոխությամբ, այլև իրականության ավելի բարդ, բազմաշերտ և հակասական պատկերը ներկայացնելու անհրաժեշտությամբ։ Այս համատեքստում կարևոր է գրականության՝ հասարակական կյանքի քննադատական մեկնաբանության, ազգային ինքնության արտահայտման և անհատի հոգևոր ու բարոյական խնդիրների բացահայտման գործառույթը։ Աշխատությունը արժեքավոր է եգիպտական ժամանակակից արձակի ձևավորման և զարգացման մի կարևոր շրջափուլի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու արաբական գրականության մեջ տեղի ունեցած գեղարվեստական նորարարությունների, արձակ ժանրերի փոխակերպման և գրական արտահայտչամիջոցների ընդլայնման մասին։ Այն նշանակալի է նաև եգիպտական գրականությունը արաբական և համաշխարհային գրական գործընթացների համատեքստում դիտարկելու, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գրական շարժումները հասկանալու և այդ շրջանի մշակութային ու մտավոր մթնոլորտը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտությամբ, եգիպտագիտությամբ, արևելագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և ժամանակակից արաբական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով եգիպտական արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և զարգացման միտումների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Անվճար

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին