Кирпиченко, Валерия Николаевна

Кирпиченко, Валерия Николаевна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1970-ական թվականների եգիպտական արձակի զարգացման առանձնահատկություններին, այդ ժամանակաշրջանում գրական մտածողության մեջ տեղի ունեցած փոփոխություններին և իրականության գեղարվեստական արտացոլման նոր ուղիների ու ձևերի որոնումներին։ Այն դիտարկում է եգիպտական արձակը պատմական, հասարակական և մշակութային փոխակերպումների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, թե ինչպես են ժամանակի քաղաքական իրադարձությունները, սոցիալական հարաբերությունների փոփոխությունները, ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը և հասարակական կյանքի նոր իրողություններն իրենց արտահայտությունը գտել գրական ստեղծագործություններում։ 1960–1970-ական թվականները եգիպտական գրականության համար նշանակալի փուլ էին, երբ ավանդական գեղարվեստական պատկերավորման եղանակները աստիճանաբար զուգակցվում էին նորարարական արտահայտչամիջոցների, կառուցվածքային լուծումների և պատմողական սկզբունքների հետ։ Այս շրջանի արձակագիրները ձգտում էին առավել խորությամբ բացահայտել անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, մարդու ներաշխարհը, սոցիալական հակասությունները, անձնական ազատության ու հասարակական պարտավորությունների բախումը, ինչպես նաև արագ փոփոխվող իրականության ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է գեղարվեստական իրականության ընկալման և ներկայացման եղանակների վերափոխումը, որի շրջանակում կարևորվում են պատմողական կառուցվածքի փոփոխությունները, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական կազմակերպումը, կերպարների հոգեբանական բացահայտումը, ներքին մենախոսության, խորհրդանշական պատկերների, այլաբանական արտահայտությունների և սյուժետային ոչ ավանդական լուծումների կիրառությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև եգիպտական արձակի կապը ազգային գրական ավանդույթների և համաշխարհային գրական գործընթացների հետ, քանի որ դիտարկվող ժամանակաշրջանում տեղական մշակութային առանձնահատկությունները համադրվում էին ժամանակակից գրականության ընդհանուր գեղարվեստական որոնումների հետ։ Ստեղծագործական նոր ձևերի որոնումը պայմանավորված էր ոչ միայն գրական ճաշակի փոփոխությամբ, այլև իրականության ավելի բարդ, բազմաշերտ և հակասական պատկերը ներկայացնելու անհրաժեշտությամբ։ Այս համատեքստում կարևոր է գրականության՝ հասարակական կյանքի քննադատական մեկնաբանության, ազգային ինքնության արտահայտման և անհատի հոգևոր ու բարոյական խնդիրների բացահայտման գործառույթը։ Աշխատությունը արժեքավոր է եգիպտական ժամանակակից արձակի ձևավորման և զարգացման մի կարևոր շրջափուլի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու արաբական գրականության մեջ տեղի ունեցած գեղարվեստական նորարարությունների, արձակ ժանրերի փոխակերպման և գրական արտահայտչամիջոցների ընդլայնման մասին։ Այն նշանակալի է նաև եգիպտական գրականությունը արաբական և համաշխարհային գրական գործընթացների համատեքստում դիտարկելու, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գրական շարժումները հասկանալու և այդ շրջանի մշակութային ու մտավոր մթնոլորտը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտությամբ, եգիպտագիտությամբ, արևելագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և ժամանակակից արաբական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով եգիպտական արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և զարգացման միտումների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-21
Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Free

Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more