Кирпиченко, Валерия Николаевна

Кирпиченко, Валерия Николаевна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1970-ական թվականների եգիպտական արձակի զարգացման առանձնահատկություններին, այդ ժամանակաշրջանում գրական մտածողության մեջ տեղի ունեցած փոփոխություններին և իրականության գեղարվեստական արտացոլման նոր ուղիների ու ձևերի որոնումներին։ Այն դիտարկում է եգիպտական արձակը պատմական, հասարակական և մշակութային փոխակերպումների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, թե ինչպես են ժամանակի քաղաքական իրադարձությունները, սոցիալական հարաբերությունների փոփոխությունները, ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը և հասարակական կյանքի նոր իրողություններն իրենց արտահայտությունը գտել գրական ստեղծագործություններում։ 1960–1970-ական թվականները եգիպտական գրականության համար նշանակալի փուլ էին, երբ ավանդական գեղարվեստական պատկերավորման եղանակները աստիճանաբար զուգակցվում էին նորարարական արտահայտչամիջոցների, կառուցվածքային լուծումների և պատմողական սկզբունքների հետ։ Այս շրջանի արձակագիրները ձգտում էին առավել խորությամբ բացահայտել անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, մարդու ներաշխարհը, սոցիալական հակասությունները, անձնական ազատության ու հասարակական պարտավորությունների բախումը, ինչպես նաև արագ փոփոխվող իրականության ազդեցությունը մարդկային ճակատագրերի վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է գեղարվեստական իրականության ընկալման և ներկայացման եղանակների վերափոխումը, որի շրջանակում կարևորվում են պատմողական կառուցվածքի փոփոխությունները, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական կազմակերպումը, կերպարների հոգեբանական բացահայտումը, ներքին մենախոսության, խորհրդանշական պատկերների, այլաբանական արտահայտությունների և սյուժետային ոչ ավանդական լուծումների կիրառությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև եգիպտական արձակի կապը ազգային գրական ավանդույթների և համաշխարհային գրական գործընթացների հետ, քանի որ դիտարկվող ժամանակաշրջանում տեղական մշակութային առանձնահատկությունները համադրվում էին ժամանակակից գրականության ընդհանուր գեղարվեստական որոնումների հետ։ Ստեղծագործական նոր ձևերի որոնումը պայմանավորված էր ոչ միայն գրական ճաշակի փոփոխությամբ, այլև իրականության ավելի բարդ, բազմաշերտ և հակասական պատկերը ներկայացնելու անհրաժեշտությամբ։ Այս համատեքստում կարևոր է գրականության՝ հասարակական կյանքի քննադատական մեկնաբանության, ազգային ինքնության արտահայտման և անհատի հոգևոր ու բարոյական խնդիրների բացահայտման գործառույթը։ Աշխատությունը արժեքավոր է եգիպտական ժամանակակից արձակի ձևավորման և զարգացման մի կարևոր շրջափուլի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու արաբական գրականության մեջ տեղի ունեցած գեղարվեստական նորարարությունների, արձակ ժանրերի փոխակերպման և գրական արտահայտչամիջոցների ընդլայնման մասին։ Այն նշանակալի է նաև եգիպտական գրականությունը արաբական և համաշխարհային գրական գործընթացների համատեքստում դիտարկելու, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գրական շարժումները հասկանալու և այդ շրջանի մշակութային ու մտավոր մթնոլորտը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտությամբ, եգիպտագիտությամբ, արևելագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և ժամանակակից արաբական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով եգիպտական արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և զարգացման միտումների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Եգիպտական արձակը 1960–1970-ական թվականներին․ իրականության գեղարվեստական յուրացման նոր ուղիների և ձևերի որոնում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее