Շիրինյան, Լևոն Ղազարի

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից երկրաքաղաքական տեսությունների և դրանց կիրառելիության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության գեոստրատեգիական դիրքավորման համատեքստում։ Գրքում ներկայացվում են դասական և արդի գեոպոլիտիկական դպրոցների հիմնական մոտեցումները՝ ուժի բալանսի, տարածաշրջանային համակարգերի, հաղորդակցային միջանցքների և անվտանգության դիլեմաների տեսությունները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են գլոբալ և տարածաշրջանային գործընթացները՝ մեծ տերությունների մրցակցությունը, էներգետիկ և տրանսպորտային ուղիների վերահսկումը, ինչպես նաև հարևան պետությունների ռազմավարությունները, ազդում Հայաստանի արտաքին քաղաքական և անվտանգային միջավայրի վրա։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի գեոստրատեգիական գերակայություններին՝ անվտանգության ապահովում, տարածաշրջանային ինտեգրում, տնտեսական կապերի դիվերսիֆիկացում և հաղորդակցային ենթակառուցվածքների զարգացում։ Ներկայացվում են նաև ռիսկերի գնահատման մոտեցումներ և ռազմավարական որոշումների ընդունման մոդելներ՝ ուղղված պետության դիմակայունության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և ռազմավարական պլանավորման փորձագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի արտաքին և անվտանգային քաղաքականության ավելի համակարգված և տեսականորեն հիմնավորված ընկալմանը։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է էքստրապոլյացիայի մեթոդի տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ հասարակական գործընթացների կանխատեսման և սոցիալական զարգացման հնարավոր միտումների բացահայտման համատեքստում։ Քննարկվում են սոցիալական կանխատեսման էությունը, դրա ճանաչողական նշանակությունը, գիտական կանխատեսման հիմնական սկզբունքները և հասարակական երևույթների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցյալի և ներկայի տվյալների հիման վրա ապագա փոփոխությունների հնարավոր ուղղությունների որոշմանը, սոցիալական գործընթացների շարունակականության ու փոփոխականության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև պատմական միտումների ընդհանրացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են էքստրապոլյացիայի կիրառման տրամաբանական, փիլիսոփայական և մեթոդաբանական նախադրյալները, քանակական ու որակական ցուցանիշների նշանակությունը և կանխատեսումների հիմնավորվածության գնահատման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում հասարակական զարգացման տնտեսական, ժողովրդագրական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների կանխատեսման առանձնահատկություններին, դրանց փոխկապակցվածությանը և սոցիալական համակարգերի բարդ կառուցվածքի ազդեցությանը կանխատեսումների ճշգրտության վրա։ Կարևորվում են մեթոդի կիրառման սահմանները, հասարակական փոփոխությունների ոչ գծային բնույթը, անսպասելի իրադարձությունների ազդեցությունը և անցյալում արձանագրված օրինաչափությունները ապագայի վրա մեխանիկորեն տարածելու վտանգները։ Դիտարկվում են նաև էքստրապոլյացիայի փոխհարաբերությունները գիտական կանխատեսման այլ մեթոդների՝ մոդելավորման, համեմատական վերլուծության, փորձագիտական գնահատման և սցենարային մոտեցումների հետ։ Հետազոտությունը նպաստում է սոցիալական կանխատեսման գիտական հիմքերի հստակեցմանը, հասարակական գործընթացների զարգացման հնարավոր տարբերակների գնահատմանը և կառավարման որոշումների մեթոդաբանական հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, սոցիոլոգների, քաղաքագետների, տնտեսագետների, սոցիալական հետազոտությունների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։