Տեր-Մաթևոսյան, Վահրամ Համազասպի

Տեր-Մաթևոսյան, Վահրամ Համազասպի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (2)

Օնլայն

Պատմություն

Իսլամը Թուրքիայի հասարակական - քաղաքական կյանքում 1980 - 90-ական թվականներին

Պատմաքաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1980–1990-ական թվականների Թուրքիայում իսլամի դերի և հասարակական ու քաղաքական գործընթացների հետ դրա փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում կրոնական գործոնի դրսևորումները հասարակական կյանքում, քաղաքական դաշտում և պետական ու հասարակական ինստիտուտների գործունեության շրջանակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխարհիկության և կրոնական արժեքների փոխհարաբերություններին, քաղաքական ուժերի կողմից կրոնական գաղափարների ընկալմանն ու հասարակության տարբեր խմբերի դիրքորոշումներին։ Վերլուծվում են իսլամական ուղղվածություն ունեցող հասարակական և քաղաքական շարժումների զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց գաղափարական հիմքերը և ազդեցությունը քաղաքական օրակարգի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների, ինքնության, կրթության և հանրային կյանքի տարբեր ոլորտներում կրոնական գործոնի նշանակության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական զարգացումների և կրոնի ու քաղաքականության փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թուրքագիտության, քաղաքագիտության, կրոնագիտության և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-07
Իսլամը Թուրքիայի հասարակական - քաղաքական կյանքում 1980 - 90-ական թվականներին

Անվճար

Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Իսլամը Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում

Աշխատությունը նվիրված է իսլամի դերին և ազդեցությանը Թուրքիայի հասարակական ու քաղաքական կյանքի ձևավորման, զարգացման և փոխակերպման գործընթացներում՝ ներկայացնելով կրոնի, պետության, հասարակության և քաղաքական իշխանության միջև ձևավորված բարդ փոխհարաբերությունները։ Գրքում իսլամը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական հավատքի և հոգևոր կյանքի համակարգ, այլև որպես կարևոր հասարակական ու գաղափարական գործոն, որն իր ազդեցությունն է թողել Թուրքիայի քաղաքական մտածողության, պետական կառավարման սկզբունքների, հասարակական հարաբերությունների, ազգային ինքնության և քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է կրոնի և աշխարհիկ պետության փոխհարաբերությունը Թուրքիայի պատմական ու քաղաքական զարգացման համատեքստում։ Այս տեսանկյունից կարևոր նշանակություն է ստանում Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման ընթացքում աշխարհիկության սկզբունքի հաստատումը, կրոնական կառույցների և պետական իշխանության հարաբերությունների վերափոխումը, ինչպես նաև իսլամի հասարակական դիրքի փոփոխությունը նոր քաղաքական համակարգի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրության արժանի է այն հանգամանքը, որ իսլամը Թուրքիայի հասարակական կյանքում պահպանել է իր նշանակությունը՝ շարունակելով ներգործել մարդկանց աշխարհայացքի, արժեքային պատկերացումների, բարոյական նորմերի, մշակութային ավանդույթների և հանրային վարքագծի վրա։ Կրոնական ինքնագիտակցությունը, հասարակության ավանդական կառուցվածքը և քաղաքական արդիականացման գործընթացները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված երևույթներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու թուրքական հասարակության ներքին առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև իսլամի և քաղաքականության փոխազդեցության ուսումնասիրությունը՝ ներառելով կրոնական գաղափարների ներկայությունը քաղաքական կյանքում, իսլամական արժեքների օգտագործումը հասարակական ու քաղաքական դիսկուրսում, կրոնական ինքնության և քաղաքական կողմնորոշումների կապը, ինչպես նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը քաղաքական ուժերի և հասարակական շարժումների գործունեության մեջ։ Թուրքիայի քաղաքական համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում իսլամը հանդես է գալիս որպես այնպիսի գործոն, որի ազդեցությունը հնարավոր չէ սահմանափակել միայն կրոնական ոլորտով, քանի որ այն առնչվում է նաև իշխանության լեգիտիմության, հասարակական համախմբման, քաղաքական մասնակցության և ազգային ինքնության հարցերին։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև ավանդական կրոնական արժեքների և ժամանակակից հասարակական զարգացումների փոխհարաբերությանը, աշխարհիկության ու կրոնականության միջև ձևավորված գաղափարական քննարկումներին, ինչպես նաև Թուրքիայի քաղաքական մշակույթի առանձնահատկություններին։ Հեղինակը թեման դիտարկում է թուրքական հասարակության պատմական, կրոնական և քաղաքական միջավայրի ամբողջության մեջ՝ ընդգծելով իսլամի բազմաշերտ նշանակությունը և դրա ազդեցության տարբեր դրսևորումները։ Աշխատության գիտաճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքի կրոնական բաղադրիչը, հասկանալու աշխարհիկ պետության և իսլամական ավանդույթի փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները և բացահայտելու այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կրոնական գործոնը ներգործում է քաղաքական գործընթացների վրա։ Այն արժեքավոր նյութ է թուրքագիտությամբ, արևելագիտությամբ, քաղաքագիտությամբ, կրոնագիտությամբ և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև օգտակար ուսումնասիրություն է Թուրքիայի նորագույն պատմության, քաղաքական համակարգի և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններն ավելի խորությամբ ճանաչելու նպատակով։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Իսլամը Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում

Անվճար

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին