Տեր-Մաթևոսյան, Վահրամ Համազասպի

Տեր-Մաթևոսյան, Վահրամ Համազասպի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (2)

Онлайн

История

Իսլամը Թուրքիայի հասարակական - քաղաքական կյանքում 1980 - 90-ական թվականներին

Պատմաքաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1980–1990-ական թվականների Թուրքիայում իսլամի դերի և հասարակական ու քաղաքական գործընթացների հետ դրա փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում կրոնական գործոնի դրսևորումները հասարակական կյանքում, քաղաքական դաշտում և պետական ու հասարակական ինստիտուտների գործունեության շրջանակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխարհիկության և կրոնական արժեքների փոխհարաբերություններին, քաղաքական ուժերի կողմից կրոնական գաղափարների ընկալմանն ու հասարակության տարբեր խմբերի դիրքորոշումներին։ Վերլուծվում են իսլամական ուղղվածություն ունեցող հասարակական և քաղաքական շարժումների զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց գաղափարական հիմքերը և ազդեցությունը քաղաքական օրակարգի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների, ինքնության, կրթության և հանրային կյանքի տարբեր ոլորտներում կրոնական գործոնի նշանակության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական զարգացումների և կրոնի ու քաղաքականության փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թուրքագիտության, քաղաքագիտության, կրոնագիտության և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-10-07
Իսլամը Թուրքիայի հասարակական - քաղաքական կյանքում 1980 - 90-ական թվականներին

Бесплатно

Онлайн

Политология

Իսլամը Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում

Աշխատությունը նվիրված է իսլամի դերին և ազդեցությանը Թուրքիայի հասարակական ու քաղաքական կյանքի ձևավորման, զարգացման և փոխակերպման գործընթացներում՝ ներկայացնելով կրոնի, պետության, հասարակության և քաղաքական իշխանության միջև ձևավորված բարդ փոխհարաբերությունները։ Գրքում իսլամը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական հավատքի և հոգևոր կյանքի համակարգ, այլև որպես կարևոր հասարակական ու գաղափարական գործոն, որն իր ազդեցությունն է թողել Թուրքիայի քաղաքական մտածողության, պետական կառավարման սկզբունքների, հասարակական հարաբերությունների, ազգային ինքնության և քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է կրոնի և աշխարհիկ պետության փոխհարաբերությունը Թուրքիայի պատմական ու քաղաքական զարգացման համատեքստում։ Այս տեսանկյունից կարևոր նշանակություն է ստանում Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման ընթացքում աշխարհիկության սկզբունքի հաստատումը, կրոնական կառույցների և պետական իշխանության հարաբերությունների վերափոխումը, ինչպես նաև իսլամի հասարակական դիրքի փոփոխությունը նոր քաղաքական համակարգի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրության արժանի է այն հանգամանքը, որ իսլամը Թուրքիայի հասարակական կյանքում պահպանել է իր նշանակությունը՝ շարունակելով ներգործել մարդկանց աշխարհայացքի, արժեքային պատկերացումների, բարոյական նորմերի, մշակութային ավանդույթների և հանրային վարքագծի վրա։ Կրոնական ինքնագիտակցությունը, հասարակության ավանդական կառուցվածքը և քաղաքական արդիականացման գործընթացները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված երևույթներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու թուրքական հասարակության ներքին առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև իսլամի և քաղաքականության փոխազդեցության ուսումնասիրությունը՝ ներառելով կրոնական գաղափարների ներկայությունը քաղաքական կյանքում, իսլամական արժեքների օգտագործումը հասարակական ու քաղաքական դիսկուրսում, կրոնական ինքնության և քաղաքական կողմնորոշումների կապը, ինչպես նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը քաղաքական ուժերի և հասարակական շարժումների գործունեության մեջ։ Թուրքիայի քաղաքական համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում իսլամը հանդես է գալիս որպես այնպիսի գործոն, որի ազդեցությունը հնարավոր չէ սահմանափակել միայն կրոնական ոլորտով, քանի որ այն առնչվում է նաև իշխանության լեգիտիմության, հասարակական համախմբման, քաղաքական մասնակցության և ազգային ինքնության հարցերին։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև ավանդական կրոնական արժեքների և ժամանակակից հասարակական զարգացումների փոխհարաբերությանը, աշխարհիկության ու կրոնականության միջև ձևավորված գաղափարական քննարկումներին, ինչպես նաև Թուրքիայի քաղաքական մշակույթի առանձնահատկություններին։ Հեղինակը թեման դիտարկում է թուրքական հասարակության պատմական, կրոնական և քաղաքական միջավայրի ամբողջության մեջ՝ ընդգծելով իսլամի բազմաշերտ նշանակությունը և դրա ազդեցության տարբեր դրսևորումները։ Աշխատության գիտաճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքի կրոնական բաղադրիչը, հասկանալու աշխարհիկ պետության և իսլամական ավանդույթի փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները և բացահայտելու այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կրոնական գործոնը ներգործում է քաղաքական գործընթացների վրա։ Այն արժեքավոր նյութ է թուրքագիտությամբ, արևելագիտությամբ, քաղաքագիտությամբ, կրոնագիտությամբ և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև օգտակար ուսումնասիրություն է Թուրքիայի նորագույն պատմության, քաղաքական համակարգի և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններն ավելի խորությամբ ճանաչելու նպատակով։

Обновлено. 2026-11-17
Իսլամը Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական կյանքում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее