α-ամինակարագաթթվի հետերոցիկլիկ ոչ սպիտակուցային նմանակների կենսամիմետիկ սինթեզը, հակաօքսիդանտային և թաղանթապաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրությունը

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցիկ ոչ գծայնությամբ օժտված որոշ ինտեգրալ օպերատորների անշարժ կետերի կառուցման և գոյության պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում անշարժ կետի խնդիրն է, երբ անհրաժեշտ է գտնել այնպիսի ֆունկցիա, որը տվյալ օպերատորի ազդեցությունից հետո մնում է անփոփոխ։ Նման խնդիրները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և կիրառվում են ոչ գծային ինտեգրալ ու դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և տարբեր կիրառական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում օպերատորների հատկություններին, դրանց ոչ գծային բաղադրիչների կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել անշարժ կետի գոյությունը։ Ուռուցիկության հատկությունը էական նշանակություն ունի հետազոտվող օպերատորների վարքը վերահսկելու և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում անհրաժեշտ գնահատականներ ստանալու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել օպերատորների շարունակականությունը, կոմպակտությունը, դրականությունը, սահմանափակ բազմությունների նկատմամբ դրանց վարքը և այլ հատկություններ, որոնք թույլ են տալիս կիրառել անշարժ կետի վերաբերյալ տեսական արդյունքներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անշարժ կետերի ոչ միայն գոյության հիմնավորումը, այլև դրանց կառուցման կամ մոտավոր ստացման մեթոդների ուսումնասիրությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հաջորդական մոտարկումների, օպերատորային կրկնությունների և այլ ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել ոչ գծային օպերատորների համար անշարժ կետերի տեսության կիրառման շրջանակը և նոր պայմաններ կամ մոտեցումներ առաջարկել համապատասխան ինտեգրալ հավասարումների լուծելիության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ֆունկցիոնալ անալիզի և ոչ գծային անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև ինտեգրալ օպերատորների և ոչ գծային հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու մաթեմատիկական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է մաքսային գործընթացների կարևոր բաղադրիչներից մեկին՝ մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշմանը, որը հիմք է հանդիսանում մաքսատուրքերի, հարկերի և այլ պարտադիր վճարների հաշվարկման համար։ Մաքսային արժեքը սովորաբար որոշվում է միջազգային ընդունված սկզբունքների համաձայն՝ հիմնականում հիմնվելով գործարքային արժեքի վրա, այսինքն՝ այն գնի, որը իրականում վճարվել է կամ ենթակա է վճարման ապրանքի համար՝ արտահանման կամ ներմուծման պահին։ Այդ արժեքի մեջ կարող են ներառվել նաև լրացուցիչ ծախսեր, ինչպիսիք են տեղափոխման, ապահովագրության, բեռնման և այլ առնչվող ծառայությունների արժեքները մինչև սահման հասնելը։ Եթե գործարքային արժեքը հնարավոր չէ կիրառել կամ այն կասկածի տակ է դրվում, կիրառվում են այլ մեթոդներ՝ համեմատական արժեքների, հաշվարկային կամ այլ միջազգային ընդունված գնահատման եղանակների հիման վրա։ Մաքսային արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր է ոչ միայն պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, այլ նաև արդար մրցակցության և մաքսային կարգավորման թափանցիկության համար, քանի որ սխալ հայտարարագրումը կարող է հանգեցնել տույժերի, լրացուցիչ հաշվարկների կամ իրավական պատասխանատվության։ Այս գործընթացը կարգավորվում է ազգային մաքսային օրենսդրությամբ և միջազգային համաձայնագրերով, որոնք նպատակ ունեն ապահովել միասնական և կանխատեսելի մոտեցում ապրանքների գնահատման հարցում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում երկաթբետոնե կարկասային շենքերի տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նախագծման կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրաշարժային ազդեցության ժամանակ շենքի կրող համակարգում առաջացող ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, գնահատել առանձին տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա առաջարկել ավելի արդյունավետ նախագծային լուծումներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երկաթբետոնե կարկասի հիմնական տարրերը՝ սյուները, հեծանները, հանգույցները և այլ կրող բաղադրիչներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը դինամիկ և ցիկլիկ բեռնավորման պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ազդեցության բնույթին, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կառույցի վրա ազդող իներցիոն ուժերը կարող են առաջացնել զգալի հորիզոնական տեղաշարժեր, ճկումներ, կտրող և ոլորող ազդեցություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարրերի ամրության, կոշտության, պլաստիկ դեֆորմացման և էներգիա կլանելու ունակության գնահատումը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շենքը արձագանքում տարբեր ինտենսիվության երկրաշարժերին։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել կառուցվածքային մեխանիկայի հաշվարկային մեթոդներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, թվային սիմուլյացիա և փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ շենքերի իրական սեյսմիկ վարքը հնարավորինս ճշգրիտ գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման սկզբունքների կատարելագործմանը՝ կրող համակարգի օպտիմալացման, տարրերի ճիշտ համամասնությունների ընտրության, ամրանավորման արդյունավետ կազմակերպման, հանգույցների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման միջոցով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի երկաթբետոնե կարկասային շենքերի նախագծմանը, որոնք երկրաշարժի ժամանակ ունենան բավարար ամրություն և դեֆորմացիոն ունակություն ու նվազագույնի հասցնեն փլուզման կամ ծանր վնասման վտանգը։ Թեման հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջանների համար, որտեղ շենքերի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն ստատիկ և սովորական շահագործման բեռները, այլև ուժեղ դինամիկ ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական տարածքի ձևավորման, կառուցվածքի և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական կարգի հիմքերը, պետական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև սահմանադրական նորմերի կիրառման ոլորտներն ու նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական հարաբերությունների ձևավորման պատմական և իրավական նախադրյալները, պետական մարմինների փոխհարաբերությունները, իշխանությունների բաժանման սկզբունքը և սահմանադրական վերահսկողության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական օրենսդրության զարգացման փուլերին, իրավական բարեփոխումներին և այն գործոններին, որոնք ազդում են երկրի իրավական տարածքի միասնականության ու կայունության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է սահմանադրական իրավունքի տեսության, պետականաշինության և իրավական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար՝ օգտակար լինելով իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Պատմություն

Գրքում ուսումնասիրվում է 89-րդ Հայկական Թամանյան դիվիզիայի մարտական ուղին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին փուլում՝ Վիսլա-Օդերյան և Բեռլինյան հարձակողական գործողությունների ընթացքում, վերլուծվում են դիվիզիայի կազմավորման պատմական հանգամանքները, անձնակազմի ազգային և զինվորական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ռազմաճակատում նրա մասնակցության ռազմավարական նշանակությունը, ներկայացվում են հիմնական մարտական գործողությունները, առաջխաղացման փուլերը, մարտավարական որոշումները և զորամասի փոխազդեցությունը խորհրդային բանակի այլ ստորաբաժանումների հետ, դիտարկվում են զինվորների հերոսության դրսևորումները, կորուստները և հաղթանակի ձեռքբերման գործընթացում ունեցած ներդրումը, ուսումնասիրվում են նաև օպերատիվ պլանավորման և հրամանատարական կառավարման հարցերը, գիրքը հիմնված է պատմական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և վկայությունների վրա՝ նպատակ ունենալով ամբողջական պատկեր տալ հայկական ազգային դիվիզիայի մասնակցությանը Բեռլինի գրավմանն ուղղված վճռորոշ ռազմական գործողություններին։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաառաձգական ալիքների տարածման ընթացքում ոչ գծային երևույթների ազդեցության տեսական և մաթեմատիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի պինդ միջավայրեր, որոնցում մեխանիկական դեֆորմացիան և էլեկտրական դաշտը փոխկապակցված են, ինչի հետևանքով ալիքային գործընթացների նկարագրությունը պահանջում է առաձգականության և էլեկտրադինամիկական երևույթների համատեղ հաշվառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պայմաններին, երբ միջավայրի արձագանքը չի կարող բավարար ճշգրտությամբ նկարագրվել գծային մոտավորությամբ, և անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի ոչ գծային հատկությունները։ Քննվում է ոչ գծայնության ազդեցությունը ալիքի տարածման արագության, ամպլիտուդի, հաճախականային բնութագրերի, տարածական ձևի և ժամանակային զարգացման վրա։ Կարևորվում է մեխանիկական և էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցության բնույթը, քանի որ դրանց միջև կապը կարող է պայմանավորել ալիքային գործընթացների նոր առանձնահատկություններ և փոխել համակարգի դինամիկական վարքը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ձևակերպվել համապատասխան ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումներ և սահմանային կամ սկզբնական պայմաններ, որոնց լուծումների միջոցով հնարավոր է նկարագրել տարբեր ֆիզիկական իրավիճակներում ալիքների տարածումը։ Ուսումնասիրվում է նաև ալիքի ձևի հնարավոր փոփոխությունը տարածման ընթացքում, էներգիայի վերաբաշխումը տարբեր տատանողական բաղադրիչների միջև և ոչ գծային ազդեցությունների ուժեղացումը մեծ ամպլիտուդների դեպքում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել դիսպերսիայի և ոչ գծայնության համատեղ ազդեցությանը, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը հաճախ որոշում է ալիքային պրոցեսի կայունությունը և տարածման բնույթը։ Տեսական վերլուծությունը կարող է լրացվել թվային հաշվարկներով, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել համակարգի վարքը տարբեր նյութական պարամետրերի և արտաքին պայմանների դեպքում։ Ստացված արդյունքների համեմատությունը գծային մոդելների հետ թույլ է տալիս գնահատել ոչ գծային ուղղումների նշանակությունը և որոշել այն պայմանները, որոնց դեպքում դրանց անտեսումը կարող է հանգեցնել էական շեղումների։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են էլեկտրաառաձգական և պիեզոէլեկտրական նյութերում ընթացող ալիքային գործընթացների ավելի ամբողջական նկարագրման, ինչպես նաև համապատասխան սարքերի ու կառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների գնահատման համար։ Արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ակուստոէլեկտրոնիկայի, պիեզոէլեկտրական փոխակերպիչների, ալիքային սենսորների և էլեկտրամեխանիկական համակարգերի հետազոտման ու նախագծման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պինդ մարմնի մեխանիկայի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի, ոչ գծային ալիքների տեսության, պիեզոէլեկտրականության և կիրառական մեխանիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։