Ֆրանսերենի գործնական ուղեցույց

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման, արդյունավետ բաշխման և կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ձեռնարկությունների ֆինանսական գործունեության, կապիտալի ներգրավման, ներդրումային քաղաքականության մշակման, արտադրական ներուժի զարգացման և տնտեսական մրցունակության բարձրացման կարևորագույն ուղղությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակային շրջանակը կապված է արդյունաբերական կազմակերպությունների ներդրումային հնարավորությունների գնահատման, ֆինանսավորման ներքին և արտաքին աղբյուրների բացահայտման, ներդրումային որոշումների ընդունման մեխանիզմների կատարելագործման և սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման տնտեսական նախադրյալների ուսումնասիրության հետ։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է ներդրումային ռեսուրսների տնտեսական էությունը, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ձևավորման աղբյուրները և ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի սեփական կապիտալի, չբաշխված շահույթի, ամորտիզացիոն հատկացումների, բանկային վարկերի, փոխառու միջոցների, բաժնետիրական ֆինանսավորման, օտարերկրյա ներդրումների և պետական աջակցության ծրագրերի դերը արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային գործունեության կազմակերպման գործում։ Ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, վճարունակության, շահութաբերության և երկարաժամկետ զարգացման հնարավորությունների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի արդյունաբերության կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ներդրումային միջավայրի վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով տնտեսության զարգացման պատմական նախադրյալները, արտադրական հզորությունների տեխնիկական վիճակը, կապիտալի հասանելիությունը, ֆինանսական շուկայի զարգացման մակարդակը և ձեռնարկությունների մրցակցային դիրքերը։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում արդյունաբերական կազմակերպությունների հիմնական միջոցների վերարտադրության, տեխնոլոգիական վերազինման, արտադրական գործընթացների արդիականացման և նորարարական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է ներդրումային պահանջարկի և առկա ֆինանսական հնարավորությունների համապատասխանության գնահատումը, քանի որ ձեռնարկությունների զարգացման ծրագրերի իրականացումը հաճախ պայմանավորված է անհրաժեշտ կապիտալի ժամանակին ներգրավման և նպատակային օգտագործման հնարավորությամբ։ Ներդրումային ռեսուրսների կառավարման տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն ֆինանսական պլանավորումը, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացումը, ներդրումային նախագծերի ընտրությունը, դրամական հոսքերի կանխատեսումը և ֆինանսական ռիսկերի գնահատումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև ներդրումային նախագծերի տնտեսական արդյունավետության գնահատման մեթոդներին, մասնավորապես՝ զուտ ներկա արժեքի, եկամտաբերության ներքին նորմայի, ներդրումների վերադարձելիության ժամկետի և շահութաբերության այլ ցուցանիշների կիրառման հնարավորություններին։ Այս մեթոդների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր ներդրումային այլընտրանքների ֆինանսական նպատակահարմարությունը և ընտրելու ձեռնարկության ռազմավարական նպատակներին համապատասխանող զարգացման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ներդրումային գործունեության հետ կապված անորոշությունները, շուկայական պահանջարկի փոփոխությունները, տոկոսադրույքների տատանումները, արժութային ռիսկերը, գնաճային գործընթացները և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը արդյունաբերական ձեռնարկությունների ֆինանսական որոշումների վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման և կառավարման կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործումը՝ ներառելով ֆինանսական վերահսկողության, կորպորատիվ կառավարման, ռազմավարական պլանավորման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Հայաստանի արդյունաբերական ձեռնարկությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև փոքր և միջին արդյունաբերական կազմակերպությունների ֆինանսավորման սահմանափակումների, խոշոր արտադրական համալիրների կապիտալատարության և տարբեր ճյուղերում ներդրումային պահանջների տարբերությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել արդյունաբերության առանձին ճյուղերի ներդրումային գրավչության վրա ազդող գործոնները, արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, արտահանման ներուժի զարգացումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության միջոցով ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հեռանկարները։ Առանձին նշանակություն ունեն պետության ներդրումային քաղաքականության, հարկային և ֆինանսավարկային կարգավորման, գործարար միջավայրի բարելավման և արդյունաբերական զարգացման աջակցության գործիքների ուսումնասիրությունները։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև ներդրումային գործունեության խթանման ինստիտուցիոնալ պայմանները, սեփականության իրավունքի պաշտպանության, ֆինանսական տեղեկատվության թափանցիկության և ներդրողների վստահության նշանակությունը կապիտալի ներգրավման գործընթացներում։ Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել տնտեսական և ֆինանսական վերլուծության, համեմատական գնահատման, վիճակագրական ուսումնասիրության, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման և ներդրումային նախագծերի արդյունավետության հաշվարկման մեթոդներ։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման հիմնական օրինաչափությունները, գնահատելու ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների առավելություններն ու սահմանափակումները և մշակելու ձեռնարկությունների ներդրումային կառավարման կատարելագործման առաջարկություններ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային գործունեության արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման համակարգերի զարգացման և Հայաստանի տնտեսության արտադրական ներուժի ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է ձեռնարկությունների երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների մշակման, ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման հիմնավորման, կապիտալի օգտագործման արդյունավետության գնահատման և արդյունաբերական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային կառավարման մասնագետներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, պետական տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տնտեսագիտական, ֆինանսական, կառավարչական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային ռեսուրսների ձևավորման մեխանիզմների, կապիտալի կառավարման առանձնահատկությունների, ներդրումային ռիսկերի և արտադրական զարգացման ֆինանսական նախադրյալների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ուղղաձիգ կերպով կապակցված գլանաձև քվանտային կետերի ֆիզիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր կիրառություններին քվանտային հաշվարկների համակարգերում։ Հետազոտության կենտրոնում նանոմետրական չափերի կիսահաղորդչային կառուցվածքներում լիցքակիրների քվանտային վիճակների ձևավորումն է, երբ երկու կամ ավելի քվանտային կետեր դասավորված են ուղղաձիգ ուղղությամբ և փոխազդում են միմյանց հետ։ Քվանտային սահմանափակման պայմաններում մասնիկների էներգետիկ սպեկտրը դառնում է դիսկրետ, իսկ հարակից կետերի միջև կապակցվածությունը կարող է առաջացնել նոր համակցված քվանտային վիճակներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քվանտային կետերի երկրաչափական պարամետրերի, դրանց միջև հեռավորության, սահմանափակող պոտենցիալի և արտաքին դաշտերի հնարավոր ազդեցությանը էներգետիկ մակարդակների ու ալիքային ֆունկցիաների վրա։ Քննվում է թունելային կապակցվածության դերը, որի շնորհիվ լիցքակիրների վիճակները կարող են տարածվել մի քանի քվանտային կետերի միջև՝ ձևավորելով կապակցված նանոկառուցվածքին բնորոշ էներգետիկ համակարգ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մեկ կամ մի քանի լիցքակիրների վիճակների, էլեկտրոնային փոխազդեցությունների, սպինային հատկությունների և էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի միջոցով քվանտային վիճակների կառավարելիության գնահատումը, քանի որ քվանտային հաշվարկների համար անհրաժեշտ է ունենալ վերահսկելի և տարբերակելի վիճակներ։ Դիտարկվում են նաև այն ֆիզիկական պայմանները, որոնց դեպքում քվանտային կետերի որոշ վիճակներ կարող են տեսականորեն ծառայել որպես քվանտային տեղեկատվության ներկայացման հիմք։ Համակարգի երկրաչափության և նյութական պարամետրերի փոփոխության ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է կառավարել էներգետիկ սպեկտրը, վիճակների կապակցվածությունը և դրանց փոխազդեցությունները։ Միաժամանակ կարևորվում են քվանտային վիճակների կայունության և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցության խնդիրները, քանի որ դրանք կարող են սահմանափակել քվանտային տեղեկատվության պահպանման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, կիսահաղորդչային նանոֆիզիկայի և քվանտային տեղեկատվության տեսության մոտեցումները՝ կապակցված քվանտային կետերի կառուցվածքային ու էլեկտրոնային հատկությունները և դրանց քվանտային հաշվարկներում կիրառման ֆիզիկական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։

Բժշկություն

Նյութը նվիրված է հելիկոբակտերային վարակով ասոցացված խոցային հիվանդության համալիր բուժման ընթացքում «Նարինե» պրոբիոտիկի կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ Helicobacter pylori-ի վերացմանն ուղղված հակաբակտերիալ բուժումը, չնայած իր կարևորությանը, կարող է ուղեկցվել աղիքային միկրոբիոտայի խանգարումներով և տարբեր անցանկալի երևույթներով, ինչի պատճառով լրացուցիչ պրոբիոտիկային աջակցությունը դիտարկվում է որպես բուժման հանդուրժողականությունն ու հնարավոր արդյունավետությունը բարելավելու միջոց։ «Նարինե»-ի հիմքում ընկած է կաթնաթթվային բակտերիաների շտամը, որը երկար տարիներ ուսումնասիրվել է Հայաստանում և կիրառվել որպես պրոբիոտիկային արտադրանք։ Հետազոտության շրջանակում կարող է գնահատվել, թե ինչպես է պրոբիոտիկի ավելացումը ստանդարտ էրադիկացիոն բուժմանը ազդում Helicobacter pylori-ի վերացման արդյունքների, հիվանդության կրկնության և վարակման կրկնակի առաջացման հաճախականության վրա։ Այս ուղղությամբ հրապարակված աշխատանքներում համեմատվել են միայն ստանդարտ բուժում ստացած և «Նարինե» հավելյալ ստացած հիվանդների խմբերը, իսկ արդյունքները գնահատվել են ինչպես բուժումից անմիջապես հետո, այնպես էլ հետագա հսկողության փուլերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աղիքային միկրոֆլորայի վիճակին, քանի որ հակաբիոտիկների օգտագործումը կարող է փոխել դրա կազմն ու հավասարակշռությունը։ Պրոբիոտիկի կիրառման նպատակներից մեկը կարող է լինել աղիքային մանրէային հավասարակշռության պահպանմանը կամ վերականգնմանը նպաստելը և հակաբիոտիկային բուժման հետ կապված անցանկալի աղիքային ախտանշանների նվազեցումը։ Հրապարակված տվյալներում «Նարինե»-ի համակցումը ստանդարտ բուժման հետ կապված է եղել վերավարակի և խոցային հիվանդության ռեցիդիվների նվազման, ինչպես նաև որոշ անցանկալի երևույթների ավելի ցածր հաճախականության հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև հիվանդների կլինիկական վիճակի, ցավային համախտանիշի, մարսողական գանգատների, խոցի ապաքինման և Helicobacter pylori-ի առկայության կրկնակի գնահատում։ Հատկապես կարևոր է բուժման արդյունավետությունը գնահատել ոչ միայն ախտանշանների նվազման, այլև վարակի օբյեկտիվ վերացման տեսանկյունից, քանի որ կլինիկական բարելավումը ինքնին չի նշանակում, որ հարուցիչը ամբողջությամբ վերացվել է։ Այդ նպատակով հետազոտություններում կիրառվել են, մասնավորապես, C13 շնչական թեստը և որոշ դեպքերում էնդոսկոպիկ ու հյուսվածաբանական հետազոտություններ։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչ է նաև պրոբիոտիկի հնարավոր փոխազդեցությունը հակաբակտերիալ դեղամիջոցների հետ և դրա կիրառման օպտիմալ ժամանակային սխեմաների ուսումնասիրությունը։ Գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հարցը, թե ինչ մեխանիզմներով կարող են կաթնաթթվային բակտերիաները սահմանափակել Helicobacter pylori-ի կենսագործունեությունը և ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ աղիքային միկրոբիոտայի վրա։ Միևնույն ժամանակ, նման արդյունքները պետք է մեկնաբանել տվյալ հետազոտությունների մեթոդաբանության և ապացույցների մակարդակի համատեքստում, քանի որ առանձին ուսումնասիրությունների արդյունքները ինքնուրույն բավարար չեն բուժման ընդհանուր արդյունավետության վերաբերյալ վերջնական եզրակացության համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման համադրում է գաստրոէնտերոլոգիայի, կլինիկական մանրէաբանության և պրոբիոտիկների ուսումնասիրության ուղղությունները՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպիսի լրացուցիչ դեր կարող է ունենալ «Նարինե»-ն Helicobacter pylori-ի հետ կապված խոցային հիվանդության համալիր բուժման մեջ, ինչպես նաև գնահատել դրա հնարավոր ազդեցությունը վարակի վերացման, հիվանդության կրկնության և բուժման հետ կապված աղիքային խանգարումների վրա։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ժողովրդական հեքիաթների ընդհանուր բնութագրմանը, դրանց ծագման, զարգացման, կառուցվածքի և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայկական հեքիաթային բանահյուսության հիմնական տեսակները, տարածված սյուժեները, կերպարային համակարգը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներն ու պատմողական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաշապատում, կենդանական և կենցաղային հեքիաթներին, դրանցում արտացոլված ժողովրդական պատկերացումներին, բարոյական արժեքներին, սոցիալական հարաբերություններին և աշխարհընկալմանը։ Վերլուծվում են հերոսների բնորոշ կերպարները, բարու և չարի հակադրությունը, արդարության, խիզախության, իմաստության, աշխատասիրության և փոխօգնության գաղափարների դրսևորումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առասպելական ու հնագույն հավատալիքների հետ հեքիաթների կապին, ավանդական մոտիվների պահպանմանը և դրանց փոփոխություններին բանավոր փոխանցման ընթացքում։ Ուսումնասիրվում են կրկնվող սյուժետային կառուցվածքները, խորհրդանշական կերպարները, հրաշագործ տարրերը և ժողովրդական խոսքին բնորոշ լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Հայկական հեքիաթները դիտարկվում են որպես ժողովրդի պատմական հիշողության, մշակութային փորձի և հոգևոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով սերնդեսերունդ փոխանցվել են հասարակական պատկերացումներ և արժեքային համակարգեր։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական հեքիաթային ավանդույթի բնորոշ գծերի և ազգային բանահյուսության մեջ դրա ունեցած նշանակության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետների, գրականագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է նշված մշակաբույսերի աճի և զարգացման փուլերը, հողային և կլիմայական պահանջները, ինչպես նաև դրանց սննդային և տնտեսական նշանակությունը գյուղատնտեսությունում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության հիմնական տեխնոլոգիաները՝ սերմերի և տնկիների պատրաստում, դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, բույսերի ձևավորում և խնամք, ինչպես նաև բերքահավաքի կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի բերրիության պահպանման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ արտադրության տեխնոլոգիաներին, ջերմատնային մշակությանը և բարձր բերքատվություն ապահովող ագրոտեխնիկական լուծումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները մորմազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է լայն դիապազոնի բարձր ճշգրտության թվային ջերմաչափի մշակման և հետազոտման խնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են ջերմաստիճանի չափման ֆիզիկական հիմքերը, սենսորների աշխատանքի սկզբունքները և անալոգ-թվային փոխակերպման տեխնոլոգիաները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տիպի ջերմաստիճանային տվիչների՝ թերմիստորների, թերմոէլեմենտների և կիսահաղորդչային սենսորների կիրառելիությունը բարձր ճշգրտության չափումների համար՝ ընդգծելով դրանց զգայունության, կայունության և գծայնության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև թվային ազդանշանների մշակման ալգորիթմները, սխալների նվազեցման մեթոդները, կալիբրացման ընթացակարգերը և չափման միջավայրային գործոնների ազդեցությունը համակարգի ճշգրտության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքավորման կառուցվածքային նախագծմանը, միկրոկոնտրոլերային համակարգերի կիրառությանը և արդյունքների թվային մշակման ինտեգրված լուծումներին։ Գիրքը նախատեսված է էլեկտրոնիկայի ինժեներների, ֆիզիկոսների, ավտոմատացման մասնագետների, սարքաշինության ոլորտի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ մոտեցում բարձր ճշգրտության թվային ջերմաչափի մշակման և կիրառման վերաբերյալ։