Հայկական մանրանկարչություն

Информатика

Գրքում բացատրվում են համակարգչի հիմնական բաղադրիչները, տվյալների ներկայացման ձևերը և տեղեկատվության մշակման սկզբունքները։ Ներկայացվում են նաև ծրագրային ապահովման տեսակները, օպերացիոն համակարգերի դերը և համակարգչային ծրագրերի աշխատանքի ընդհանուր տրամաբանությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմական մտածողությանը և ծրագրավորման հիմունքներին՝ պարզ օրինակների միջոցով։ Բացի այդ, ներկայացվում են նաև ինտերնետի և ցանցային տեխնոլոգիաների հիմունքները, որոնք կարևոր են ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրում։ Գիրքը նախատեսված է որպես ուսումնական հիմք և օգնում է զարգացնել թվային գրագիտություն և համակարգչային հմտություններ։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ներմուծման փոխարինման և արտահանման խրախուսման քաղաքականության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում ներմուծման փոխարինման և արտահանման խթանման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրական ներուժի ընդլայնման և արտաքին տնտեսական կախվածության նվազեցման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրի կառուցվածքին, ներմուծվող և արտահանվող ապրանքների հիմնական խմբերին, տեղական արտադրության մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին և միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքերի ամրապնդման նախադրյալներին։ Վերլուծվում են ներմուծման փոխարինման քաղաքականության իրականացման տնտեսական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական խոչընդոտները, ինչպես նաև ներքին արտադրության զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Քննարկվում են արտահանման խրախուսման պետական գործիքները, ներդրումային միջավայրի բարելավման, արտադրանքի որակի բարձրացման, նորարարությունների ներդրման և արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են արտաքին առևտրի կարգավորման, մաքսային և հարկային քաղաքականության, միջազգային տնտեսական համագործակցության և առևտրային համաձայնագրերի հնարավոր ազդեցությունները Հայաստանի տնտեսության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ներմուծման փոխարինման և արտահանման խրախուսման քաղաքականությունների փոխկապակցվածությանը, դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների ձևավորման հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, միջազգային տնտեսագիտության, արտաքին առևտրի, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիին՝ միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր մայրաքաղաքին և հայկական քաղաքակրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքի պատմական ձևավորումն ու զարգացումն է, նրա քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և հոգևոր նշանակությունը Հայաստանի պատմության տարբեր փուլերում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քաղաքի հիմնադրման ու զարգացման նախադրյալներին, աշխարհագրական դիրքին և այն ռազմավարական նշանակությանը, որը պայմանավորված էր առևտրական ճանապարհների խաչմերուկում գտնվելու հանգամանքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանին, երբ քաղաքը դարձավ երկրի քաղաքական կենտրոնը և հասավ իր տնտեսական ու մշակութային ծաղկման բարձրակետին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է քաղաքի քաղաքաշինական կառուցվածքի և ճարտարապետական ժառանգության ներկայացումը՝ պարիսպների, եկեղեցիների, պալատական և հասարակական կառույցների, կամուրջների ու պաշտպանական համակարգերի օրինակով։ Քաղաքի ճարտարապետությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի շինարարական մշակույթի, եկեղեցական ճարտարապետության և քաղաքաշինական մտածողության բարձր մակարդակի մասին։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև քաղաքի բնակչության, արհեստների, առևտրի և միջազգային կապերի զարգացումը՝ ներկայացնելով այն որպես տարածաշրջանային նշանակության տնտեսական կենտրոն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մշակութային և հոգևոր կյանքին, կրթությանը, գրչությանը և եկեղեցական հաստատությունների գործունեությանը, որոնց շնորհիվ քաղաքը դարձավ հայկական մշակույթի տարածման կարևոր կենտրոն։ Առանձին բաժին կարող է նվիրվել քաղաքի պատմական անկմանը, քաղաքական իշխանությունների փոփոխություններին, բնական աղետների և պատերազմների հետևանքներին, ինչպես նաև բնակչության աստիճանական հեռացման գործընթացին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Անիի պատմությունը ոչ միայն որպես առանձին քաղաքի անցյալ, այլև որպես Հայաստանի միջնադարյան պետականության, մշակույթի և քաղաքային կյանքի զարգացման կարևոր դրվագ։ Քաղաքի պահպանված ճարտարապետական հուշարձանները, հնագիտական մնացորդներն ու պատմական աղբյուրները կարևոր նյութ են տրամադրում միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Անիի դերը հայկական պատմության մեջ՝ ընդգծելով նրա քաղաքական և մշակութային նշանակությունը, ճարտարապետական բացառիկ ժառանգությունը և տարածաշրջանային պատմական գործընթացներում ունեցած կարևոր տեղը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմակայուն ավտոճանապարհային կամուրջներում դեֆորմացիոն կարերի և թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչների կոնստրուկտիվ լուծումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կամրջի այն տարրերն են, որոնք պետք է ապահովեն կառուցվածքի անվտանգ աշխատանքը ջերմաստիճանային փոփոխությունների, տրանսպորտային բեռների, հորիզոնական տեղաշարժերի և հատկապես երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են դեֆորմացիոն կարերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները և կամրջի առանձին հատվածների փոխադարձ տեղաշարժերը թույլատրելու կամ սահմանափակելու մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թռիչքային կառուցվածքների սահմանափակիչներին, որոնց նպատակն է կանխել չափազանց մեծ տեղաշարժերը, տարրերի վտանգավոր փոխհարվածները և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության խախտումը սեյսմիկ ազդեցության ժամանակ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր կոնստրուկտիվ սխեմաներ, դրանց առավելություններն ու թերությունները, նյութերի և միացումների ընտրության հարցերը, ինչպես նաև դեֆորմացիոն կարերի ու սահմանափակիչների աշխատանքը տարբեր բեռնավորման ռեժիմներում։ Կարևոր նշանակություն ունի սեյսմիկ ազդեցության առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կամրջի վրա առաջացող իներցիոն ուժերը և տեղաշարժերը կարող են էապես գերազանցել սովորական շահագործման պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքը կարող է ներառել հաշվարկային և փորձարարական մոտեցումներ՝ տարբեր կառուցվածքների ամրությունը, կոշտությունը, դեֆորմացիոն ունակությունը և էներգիայի կլանման հատկությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նոր սեյսմակայուն կամուրջների նախագծման, գոյություն ունեցող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման և դրանց սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման նպատակով։ Թեման առանձնապես կարևոր է երկրաշարժավտանգ տարածաշրջանների համար, որտեղ ճանապարհային կամուրջների անխափան աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի տրանսպորտային կապերի և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության տեղաշարժի ապահովման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կամուրջներ նախագծող ինժեներներին, շինարարներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, նախագծային կազմակերպություններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է բնական ծակոտկեն լցանյութերի կիրառմամբ մոնոլիտ բետոնից պատրաստված պատերի ամրության և դեֆորմատիվության ուսումնասիրությանը, երբ կառուցման ընթացքում որպես չհանվող կաղապար օգտագործվում են ապակեթելաբետոնից պատրաստված բարակապատ թերթեր։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել նման պատերի աշխատանքի առանձնահատկությունները տարբեր բեռնվածությունների պայմաններում և պարզել, թե ինչպես են պատի կառուցվածքը, բետոնի բաղադրությունը, բնական ծակոտկեն լցանյութի հատկությունները և չհանվող կաղապարի նյութը ազդում կոնստրուկցիայի կրողունակության ու դեֆորմացիաների վրա։ Բնական ծակոտկեն լցանյութերով բետոնը կարող է հնարավորություն տալ նվազեցնել կոնստրուկցիայի սեփական զանգվածը՝ պահպանելով անհրաժեշտ շինարարական և մեխանիկական բնութագրերը, ինչն այն դարձնում է հետաքրքիր լուծում պատերի և այլ կրող կամ ինքնակրող տարրերի համար։ Միաժամանակ նման նյութերի օգտագործումը պահանջում է դրանց ամրության, դեֆորմատիվության և աշխատանքի առանձնահատկությունների մանրամասն ուսումնասիրություն։ Աշխատանքի առանձնահատկությունը ապակեթելաբետոնե բարակապատ թերթերի կիրառումն է որպես չհանվող կաղապար։ Այսպիսի համակարգում կաղապարը շինարարական աշխատանքների ավարտից հետո չի հեռացվում և կարող է դառնալ պատի կառուցվածքային համակարգի մշտական բաղադրիչ՝ միաժամանակ կատարելով ձևավորման, պաշտպանիչ և հնարավոր է նաև ամրապնդող գործառույթներ։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է պարզել, թե ինչպես են մոնոլիտ բետոնի և ապակեթելաբետոնե թերթերի համատեղ աշխատանքը, դրանց միջև փոխազդեցությունը և բեռների փոխանցման մեխանիզմները ազդում ամբողջ կոնստրուկցիայի աշխատանքի վրա։ Ուսումնասիրվում են պատերի դեֆորմացիաները, ճաքերի առաջացման և զարգացման բնույթը, բեռնվածության աճի պայմաններում կոնստրուկցիայի վարքը, սահմանային վիճակների ձևավորումը և վերջնական քայքայման բնույթը։ Փորձարարական տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել պատերի իրական կրողունակությունը և համեմատել այն տեսական կամ հաշվարկային արժեքների հետ։ Կարևոր խնդիր է նաև այնպիսի հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը, որոնք թույլ կտան նախագծման փուլում ավելի ճշգրիտ կանխատեսել նման պատերի ամրությունն ու դեֆորմացիաները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ թեթևացված բետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, էներգաարդյունավետ շինարարության և նոր կառուցվածքային համակարգերի մշակման համար։ Ապակեթելաբետոնե չհանվող կաղապարի կիրառումը կարող է նաև նպաստել շինարարական գործընթացի տեխնոլոգիական պարզեցմանը՝ նվազեցնելով ավանդական կաղապարների տեղադրման և ապամոնտաժման հետ կապված աշխատանքները։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել կոնստրուկցիայի երկարաժամկետ աշխատանքի, խոնավության, ջերմաստիճանի փոփոխությունների և նյութերի համատեղ դեֆորմացիայի հետ կապված հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, բետոնի տեխնոլոգներին, շինարարական նյութերի հետազոտողներին, նախագծող կազմակերպությունների մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է բնական ծակոտկեն լցանյութերով մոնոլիտ բետոնե պատերի և ապակեթելաբետոնե չհանվող բարակապատ կաղապարի համակցված համակարգի մեխանիկական վարքը՝ կենտրոնանալով ամրության, դեֆորմատիվության, ճաքակայունության և նախագծման համար անհրաժեշտ հաշվարկային գնահատականների վրա։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու կայքերում զբոսաշրջային դիսկուրսի լեզվական և արտալեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչ լեզվական միջոցներով են զբոսաշրջային կայքերը ներկայացնում ուղղությունները, տեսարժան վայրերը, մշակութային ժառանգությունը, ծառայություններն ու ճանապարհորդական փորձառությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն ոչ լեզվական գործոնները, որոնք մասնակցում են տեղեկատվության ընկալման և զբոսաշրջային գրավչության ձևավորման գործընթացին։ Աշխատության մեջ զբոսաշրջային դիսկուրսը դիտարկվում է որպես մասնագիտացված հաղորդակցական համակարգ, որտեղ տեղեկատվական գործառույթը միահյուսվում է գովազդային և համոզիչ ազդեցության հետ։ Լեզվական մակարդակում ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, տերմինաբանությանը, նկարագրական և գնահատողական բառերի կիրառությանը, բայաձևերին, ածականներին, մոդալ կառույցներին, դարձվածքներին և այլ լեզվական միջոցներին, որոնց միջոցով ընթերցողի մոտ ձևավորվում է որոշակի պատկերացում առաջարկվող վայրի կամ ծառայության մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև այն, թե ինչպես է լեզուն ստեղծում դրական հուզական ֆոն, ընդգծում բացառիկությունը, հարմարավետությունը, գեղեցկությունը, անվտանգությունը կամ արկածային փորձառությունը և այդպիսով ազդում պոտենցիալ զբոսաշրջիկի ընտրության վրա։ Արտալեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը ներառում է կայքերի կառուցվածքը, լուսանկարների և տեսանյութերի դերը, էջի տեսողական ձևավորումը, գունային լուծումները, քարտեզները, պատկերանշանները, ինտերակտիվ տարրերը և այլ միջոցներ, որոնք լրացնում են տեքստային հաղորդագրությունը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են լեզվական և տեսողական բաղադրիչները փոխկապակցվում և միասին ձևավորում զբոսաշրջային հաղորդագրության ամբողջական բովանդակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կայքերի նպատակային լսարանին և հաղորդակցության ռազմավարություններին, քանի որ անգլալեզու զբոսաշրջային հարթակները հաճախ ուղղված են տարբեր մշակութային և լեզվական միջավայրերից օգտվողների։ Այդ պատճառով ուսումնասիրվում են նաև մշակութային հղումները, կարծրատիպային պատկերացումները, տեղանքի բրենդավորումը և այն մեթոդները, որոնց միջոցով տվյալ ուղղությունը ներկայացվում է որպես գրավիչ և նախընտրելի։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն տեսական լեզվաբանական տեսանկյունից, այլև կիրառական առումով, քանի որ ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել զբոսաշրջային կայքերի բովանդակության մշակման, թարգմանության, գովազդային հաղորդակցության և միջազգային լսարանի համար արդյունավետ տեղեկատվական նյութերի ստեղծման գործընթացում։