Հայկական մանրանկարչություն

Pedagogy

Հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի նախկին սաների ընկերության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվությունը 1904–1906 թվականների ընթացքում։ Այն արժեքավոր պատմական և տեղեկատու աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ընկերության կազմակերպական կառուցվածքի, գործունեության հիմնական ուղղությունների, անդամների փոխհարաբերությունների և տվյալ ժամանակաշրջանում իրականացված նախաձեռնությունների մասին։ Հաշվետվության մեջ կարող են արտացոլված լինել ընկերության ժողովները, վարչական գործունեությունը, ֆինանսական դրությունը, անդամակցության փոփոխությունները, կրթական և մշակութային միջոցառումները, ինչպես նաև նախկին սաների միջև մասնագիտական և հասարակական կապերի պահպանմանն ուղղված աշխատանքները։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Լազարյան ինստիտուտի շրջանավարտների հետագա գործունեության և նրանց հասարակական, կրթական ու մշակութային դերակատարության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել XX դարի սկզբի կրթական և հասարակական միջավայրի որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև արևելագիտության և լեզվական կրթության զարգացման հետ կապված գործընթացները։ Այն կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի Մոսկվայի մտավոր և կրթական կյանքի, շրջանավարտների մասնագիտական գործունեության և նրանց միջև ձևավորված կազմակերպական կապերի վերաբերյալ։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, արխիվագետների, մատենագետների և Լազարյան ինստիտուտի պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր՝ կրթական հաստատությունների, շրջանավարտների կազմակերպությունների և XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի ռուսական կայսրության գիտակրթական միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։

Chemistry

Քիմիական գիտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է N-վինիլ- և N-բուտադիենիլպիրազոլների սինթեզի եղանակների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պիրազոլային հետերոցիկլային միացությունների քիմիական կառուցվածքը, ռեակցիոնունակությունը և օրգանական սինթեզում դրանց կիրառման տեսական ու գործնական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրազոլի ազոտի ատոմի հետ կապված վինիլային և բուտադիենիլային խմբերի ներմուծման հնարավորություններին, համապատասխան սինթեզի ռեակցիաների ընթացքին և նպատակային միացությունների ստացման պայմաններին։ Վերլուծվում են ելանյութերի կառուցվածքի, ռեակցիոն միջավայրի, ջերմաստիճանի, կատալիզատորների և այլ տեխնոլոգիական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները սինթեզի արդյունավետության ու ստացվող նյութերի ելքի վրա։ Քննարկվում են սինթեզված միացությունների մաքրման, նույնականացման և կառուցվածքի հաստատման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց սպեկտրային, ֆիզիկական և քիմիական բնութագրերի գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են N-վինիլ- և N-բուտադիենիլպիրազոլների կրկնակի կապերի ռեակցիոնունակությունը, քիմիական փոխակերպումների հնարավոր ուղղությունները և պոլիմերացման գործընթացներում դրանց կիրառման նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված միացությունների կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածությանը, նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման հնարավորություններին և հետերոցիկլային օրգանական միացությունների քիմիայի զարգացման համար դրանց նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի, օրգանական սինթեզի, պոլիմերների քիմիայի և ֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Բյուզանդական կայսրության քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայերի ներկայության ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ բնակչության տեղաշարժերը դեպի կայսրության տարբեր շրջաններ, հայկական համայնքների ձևավորումը և նրանց մասնակցությունը բյուզանդական հասարակության տարբեր ոլորտներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայազգի պետական ու ռազմական գործիչների գործունեությանը, կայսրության կառավարման համակարգում նրանց ներգրավվածությանը և հայ-բյուզանդական քաղաքական ու մշակութային կապերի զարգացմանը։ Վերլուծվում են հայկական ազնվականության, զինվորականության և հոգևորականության դերը, ինչպես նաև կայսրության տարածքում հայկական մշակութային և եկեղեցական ավանդույթների պահպանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև Բյուզանդիայի և Հայաստանի միջև քաղաքական հարաբերությունները, բնակչության փոխադարձ տեղաշարժերը, մշակութային փոխազդեցությունները և ինքնության պահպանման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայերի դերի մասին բյուզանդական աշխարհի պատմական զարգացման գործընթացներում և բացահայտելու հայ-բյուզանդական բազմակողմ հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, բյուզանդագիտության, միջնադարագիտության և հայ-բյուզանդական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Մովսես Խորենացու մատենագրական ժառանգությունը՝ ներկայացնելով նրա «Հայոց պատմություն» աշխատության աղբյուրագիտական, լեզվական և պատմագիտական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են Խորենացու օգտագործած աղբյուրները, դրանց հնարավոր ծագումն ու ազդեցությունը նրա պատմական պատումի ձևավորման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև Խորենացու պատմական աշխարհայացքին, ժամանակագրական կառուցվածքին և հայ ժողովրդի ծագման ու վաղ պատմության վերաբերյալ նրա մեկնաբանություններին։ Նյութում քննարկվում են նաև մատենագրության ճշգրտության, առասպելական և պատմական տարրերի փոխհարաբերության հարցերը։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ միջնադարյան պատմագրության ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով խորապես հասկանալ Խորենացու ստեղծագործության գիտական և մշակութային նշանակությունը։

Literature

Հրատարակությունը պատկանում է հայատառ թուրքերեն գրականության պատմական ժառանգությանը, որը ձևավորվել է Օսմանյան կայսրության հայ համայնքների բազմալեզու մշակութային միջավայրում։ Վերնագրի «հիքյայեսի» բաղադրիչը թուրքերենում նշանակում է «պատմությունը» կամ «պատումը», ուստի այն մատնանշում է պատմողական բնույթի ստեղծագործություն։ «Իքի գուզու» արտահայտությունը կարելի է հասկանալ որպես «երկու գառի» կամ «երկու գառների» պատմություն, ինչը վերնագրին հաղորդում է հեքիաթային կամ կենդանական պատումի հնարավոր բնույթ։ Կենդանիների կերպարների միջոցով պատմություններ ներկայացնելու ավանդույթը տարածված է տարբեր ժողովուրդների բանավոր և գրավոր գրականություններում․ նման պատումները հաճախ օգտագործվում են մարդկային վարքի, փոխհարաբերությունների, խոհեմության, միամտության կամ բարոյական ընտրության հարցերն արտահայտելու համար։ Սակայն կենդանիների մասին պատմությունների դեպքում կերպարներն ու դրանց խորհրդանշական իմաստները կախված են կոնկրետ ստեղծագործությունից և չեն կարող որոշվել միայն վերնագրով։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը նշանակալի մշակութային երևույթ է, քանի որ թուրքերեն տեքստերը գրվել են հայոց այբուբենով և շրջանառվել հայ համայնքների ընթերցողների շրջանում։ Այս ավանդույթը արտացոլում է լեզվի, գրի և համայնքային ինքնության բարդ փոխհարաբերությունները՝ միաժամանակ ընդլայնելով հայկական տպագրության պատմության շրջանակը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերենի, Օսմանյան շրջանի հայ գրական կյանքի, կարճ պատմողական երկերի և ժողովրդական պատումների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է մատենագիտական ու լեզվաբանական հետազոտությունների տեսանկյունից՝ նպաստելով հայատառ թուրքերեն տպագիր ժառանգության պահպանմանն ու ուսումնասիրմանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է մոդեռնիստական գրականության հիմնական առանձնահատկությունների բացահայտմանը՝ Վերջինիա Վուլֆի վիպական արվեստի օրինակով՝ ուսումնասիրելով նրա ստեղծագործություններում գիտակցության հոսքի տեխնիկայի կիրառումը, ժամանակի և հիշողության սուբյեկտիվ ընկալման ձևերը, ինչպես նաև պատմողական կառուցվածքի նորարարական լուծումները։ Վերլուծվում են հեղինակի վեպերում կերպարների ներաշխարհի բազմաշերտ պատկերումը, իրականության և ներքին փորձառության սահմանների վերաձևավորումը, լեզվի ռիթմիկ և պատկերավոր հնարավորությունների ընդլայնումը, ինչպես նաև կինոնարատիվի ավանդական ձևերից հրաժարումը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում է մոդեռնիզմի գեղարվեստական և փիլիսոփայական հիմքերի ազդեցությունը Վուլֆի ստեղծագործական մտածողության վրա՝ ընդգծելով նրա ներդրումը եվրոպական վեպի զարգացման մեջ և նրա ստեղծագործությունների կապը ժամանակի ինտելեկտուալ շարժումների հետ։ Գրքում ներառված են գրականագիտական վերլուծություններ և համեմատական դիտարկումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Վուլֆի վիպարվեստի նորարարական բնույթի և մոդեռնիստական գրականության համակարգում նրա նշանակալի դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և համաշխարհային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։