Աշոտ Ա Բագրատունի. թագավոր Հայոց

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության տարիներին Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշման, քաղաքականության և գործունեության ուսումնասիրությանը՝ 1915-1918 թվականների իրադարձությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային տեղահանությունների, սպանությունների, բռնությունների և ոչնչացման քաղաքականության վերաբերյալ բրիտանական կառավարության, դիվանագիտական ներկայացուցիչների, մամուլի, հասարակական կազմակերպությունների և հասարակական գործիչների արձագանքն է։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, Օսմանյան կայսրության հետ նրա հարաբերությունները և տարածաշրջանում բրիտանական ռազմաքաղաքական շահերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1915 թվականին հայ բնակչության նկատմամբ սկսված զանգվածային բռնությունների մասին տեղեկությունների տարածմանը և դրանց նկատմամբ բրիտանական հասարակական ու քաղաքական շրջանակների արձագանքին։ Կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն կարող են ունենալ դիվանագիտական փաստաթղթերը, հյուպատոսական զեկուցագրերը, խորհրդարանական նյութերը, մամուլի հրապարակումները, ինչպես նաև ականատեսների և փրկվածների վկայությունները։ Այս նյութերի միջոցով հնարավոր է վերականգնել ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքը, այլև դրանց վերաբերյալ ժամանակի բրիտանական ընկալումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բրիտանական դիվանագիտական ներկայացուցիչների հաղորդումներին, որոնցում արձանագրվել են հայ բնակչության տեղահանության, զանգվածային սպանությունների, բռնությունների, գաղթականների վիճակի և բռնագաղթի հետևանքների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել բրիտանական հասարակական կարծիքի ձևավորմանը, քանի որ պատերազմի տարիներին հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների մասին տեղեկությունները լայն արձագանք են ստացել եվրոպական հասարակական և բարեգործական շրջանակներում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բրիտանական մարդասիրական գործունեության ուսումնասիրությունը։ Կարող են ներկայացվել հայ փախստականներին, որբերին և ցեղասպանությունից վերապրածներին օգնություն տրամադրելու նախաձեռնությունները, դրամահավաքները և բարեգործական կազմակերպությունների աշխատանքը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է քննության առնել բրիտանական քաղաքականության սահմանափակումները և այն հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են Մեծ Բրիտանիայի արձագանքի բնույթը։ Առաջին աշխարհամարտի ռազմական ու աշխարհաքաղաքական պայմանները, Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմի ընթացքը, դաշնակիցների ռազմավարական նպատակները և Մերձավոր Արևելքում հետպատերազմյան շահերը կարևոր գործոններ էին, որոնք ազդում էին բրիտանական քաղաքական որոշումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1916 թվականի Սայքս-Պիկոյի համաձայնագրի և պատերազմի վերջին շրջանի իրադարձությունների համատեքստում հայկական հարցի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականության փոփոխություններին։ 1918 թվականին Օսմանյան կայսրության պարտությունը և պատերազմի ավարտը նոր պայմաններ ստեղծեցին հայկական հարցի միջազգային քննարկման համար։ Աշխատության նշանակությունն այն է, որ այն Հայոց ցեղասպանության պատմությունը դիտարկում է ոչ միայն Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության, այլև միջազգային հարաբերությունների և մեծ տերությունների քաղաքականության շրջանակում։ Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր ցեղասպանության մասին տեղեկությունն ընկալվում ժամանակի միջազգային քաղաքական և հասարակական միջավայրում, ինչպիսի արձագանքներ էին ձևավորվում և ինչ սահմանափակումներ ունեին դրանք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Полупроводниковые квантовые точки (КТ), так называемые искусственные атомы, благодаря полной квантованности спектра носителей заряда (H3) в них, являются наиболее перспективными наноразмерными структурами, рассматриваемыми специалистами в качестве элементной базы для приборов нового поколения / Կիսահաղորդչային քվանտային կետերը, լիցքակիրների էներգիական սպեկտրի ամբողջությամբ քվանտացման շնորհիվ, համարվում են ամենախոստումնալից նանոկառուցվածքները, ժամանակակից նանոէլեկտրոնային սարքերի տարրային հենք լինելու տեսանկյունից / Due to the quantization of charge careers energetic spectrum completeness thesemiconductor quantum dots are considered the most promising nanoconstructions with regard to being an elementary basis for modern nanoelectronic devices Հրատ.՝ Երևանի պետական համալսարան, Երևան, 2014, Սեղմագիր՝ 23 էջ [src=123456789/12822] [dspace.nla.am]

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Մոնղոլական կայսրության ձևավորման, վերելքի, տարածքային ընդարձակման և պատմական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են մոնղոլական ցեղերի քաղաքական և հասարակական միավորման նախադրյալները, Չինգիզ խանի իշխանության հաստատումը և այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ստեղծվեց իր ժամանակի ամենամեծ ցամաքային կայսրություններից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական կազմակերպվածությանը, կառավարման համակարգին, նվաճումների ռազմավարությանը և այն գործոններին, որոնք նպաստեցին կայսրության արագ ընդարձակմանը Կենտրոնական և Արևելյան Ասիայից մինչև Մերձավոր Արևելք և Եվրոպայի արևելյան հատվածներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների և տարածաշրջանների քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առևտրային ճանապարհների, հատկապես Արևելքն ու Արևմուտքը կապող ցամաքային հաղորդակցությունների աշխուժացմանը, ինչպես նաև մարդկանց, ապրանքների, տեխնոլոգիաների, գիտելիքի և մշակութային ազդեցությունների տեղաշարժին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է կայսրության կառավարման բազմազան ձևերին, տեղական վարչական ավանդույթների օգտագործմանը և տարբեր ժողովուրդների ու մշակույթների հետ փոխգործակցությանը։ Միաժամանակ քննարկվում են կայսրության մասնատման գործընթացները, առանձին խանությունների ձևավորումը և այն պատճառները, որոնք աստիճանաբար թուլացրին միասնական կայսերական կառույցը։ Պատմական ժառանգության տեսանկյունից աշխատությունը ցույց է տալիս, որ մոնղոլական նվաճումների հետևանքները միանշանակ չէին․ դրանք մի կողմից ուղեկցվում էին ավերածություններով և մարդկային ծանր կորուստներով, իսկ մյուս կողմից նպաստում էին տարածաշրջանների միջև կապերի ընդլայնմանը և քաղաքական ու տնտեսական նոր հարաբերությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համաշխարհային և միջնադարյան պատմության մասնագետներին, արևելագետներին, պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Մոնղոլական կայսրության և Եվրասիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ազգային հացատեսակների սննդային և կենսաբանական արժեքի բարձրացման տեխնոլոգիական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ պահպանելով դրանց ավանդական որակական, զգայական և սպառողական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում հացաբուլկեղենի բաղադրության կատարելագործումն է՝ հիմնական սննդանյութերի հարաբերակցության, սպիտակուցների որակի, ամինաթթվային կազմի, սննդային մանրաթելերի, վիտամինների, հանքային նյութերի և այլ սննդային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների տեսանկյունից։ Քննվում է տարբեր հումքային բաղադրիչների և բնական ծագման հավելումների կիրառման հնարավորությունը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը խմորի տեխնոլոգիական հատկությունների, խմորման գործընթացների, պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի, համի, բույրի և պահպանման ընթացքում որակի փոփոխությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային հացատեսակների արտադրության ավանդական առանձնահատկությունների և ժամանակակից սննդային տեխնոլոգիաների համադրմանը, որպեսզի սննդային արժեքի բարելավումը չհանգեցնի տվյալ արտադրատեսակներին բնորոշ հատկությունների կորստի։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սպիտակուցային բաղադրության և կենսաբանական արժեքի գնահատումը, քանի որ հացահատիկային հումքի սննդային արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն սպիտակուցի ընդհանուր քանակով, այլև դրա որակական կազմով և այլ սննդանյութերի հետ հարաբերակցությամբ։ Ուսումնասիրվում է նաև բուսական տարբեր հումքատեսակների օգտագործման հնարավորությունը՝ որպես սննդային մանրաթելերի և կենսաբանորեն արժեքավոր նյութերի լրացուցիչ աղբյուր։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են բաղադրատոմսային փոփոխությունների ազդեցությունը խմորի ձևավորման, գազապահպանման հատկությունների, թխման և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի արտադրանքի զգայական գնահատումը, քանի որ բարելավված սննդային բաղադրությունը պետք է զուգակցվի ընդունելի համային և կառուցվածքային հատկանիշների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սննդային քիմիայի, հացաթխման տեխնոլոգիայի և ապրանքագիտական գնահատման մեթոդները՝ տարբեր բաղադրատոմսերի արդյունավետությունը համեմատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միտված է ազգային հացատեսակների տեխնոլոգիական արդիականացման գիտական հիմքերի ձևավորմանը՝ ավանդական արտադրանքի առանձնահատկությունները համադրելով սննդային արժեքի և որակի բարելավման ժամանակակից մոտեցումների հետ։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքի սեյսմիկ ակտիվության օրինաչափությունների, երկրաշարժերի տարածաժամանակային բաշխման և սեյսմիկ վտանգի գնահատման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքի, ակտիվ խզվածքների, երկրակեղևում ընթացող երկրադինամիկական գործընթացների և դրանց հետ կապված երկրաշարժային ակտիվության փոխհարաբերությունների վրա։ Քննության են առնվում պատմական և գործիքային դիտարկումների միջոցով գրանցված երկրաշարժերի տվյալները, դրանց ուժգնությունը, խորությունը, կրկնելիությունը և տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել ակտիվ սեյսմածին գոտիները և գնահատել ապագայում ուժեղ ցնցումների առաջացման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սեյսմիկ ռեժիմի քանակական բնութագրիչներին, երկրաշարժերի հաճախականության ու մագնիտուդի հարաբերակցությանը, օջախների տարածական տեղաբաշխմանը և ժամանակի ընթացքում սեյսմիկ ակտիվության փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում է Հայաստանի դիրքը տարածաշրջանային տեկտոնական համակարգում և հարակից տարածքներում ընթացող երկրադինամիկական գործընթացների ազդեցությունը երկրի սեյսմիկ իրավիճակի վրա։ Կարևորվում է սեյսմիկ վտանգի գնահատման հավանականային և այլ գիտական մոտեցումների կիրառումը, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբեր տարածքների համար գնահատել սպասվող գետնի ցնցումների մակարդակը և դրանց կրկնության հավանականությունը որոշակի ժամանակահատվածներում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղային երկրաբանական պայմանների նշանակությանը, քանի որ ապարների կազմը, հողի կառուցվածքը, ռելիեֆը և ստորերկրյա պայմանները կարող են փոփոխել սեյսմիկ ալիքների տարածման բնույթն ու մակերևութային ցնցումների ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սեյսմիկ գոտիավորումը և վտանգի տարածքային քարտեզագրումը, որոնք անհրաժեշտ հիմք են բնակավայրերի զարգացման, քաղաքաշինական պլանավորման, շենքերի ու ենթակառուցվածքների նախագծման և սեյսմակայունության պահանջների սահմանման համար։ Պատմական ուժեղ երկրաշարժերի տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր սեյսմածին կառույցների ակտիվությունը և կատարելագործել վտանգի գնահատման կիրառվող մոդելները։ Առանձին նշանակություն է տրվում սեյսմոլոգիական դիտարկումների ցանցի, երկրաշարժերի շարունակական գրանցման և ստացված տվյալների համակարգված մշակման անհրաժեշտությանը։ Սեյսմիկ վտանգը դիտարկվում է նաև բնակչության անվտանգության և տարածքային զարգացման տեսանկյունից՝ ընդգծելով գիտական գնահատումների կիրառական նշանակությունը շինարարության, արտակարգ իրավիճակների պլանավորման և ռիսկերի նվազեցման ոլորտներում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի սեյսմիկ պայմանների մասին, բացահայտել բարձր վտանգավորություն ունեցող տարածքների առանձնահատկությունները և հիմնավորել սեյսմիկ ռիսկի նվազեցմանն ուղղված գիտական ու գործնական միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սեյսմոլոգիայի, երկրաֆիզիկայի, երկրաբանության, սեյսմակայուն շինարարության և բնական աղետների ռիսկերի կառավարման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հաստատված ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և գործնական իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ներկայացնել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել էլեկտրաէներգետիկ համակարգի կայուն աշխատանքային վիճակը, հաշվարկել դրա հիմնական պարամետրերը և գնահատել տարբեր տարրերի փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրակայանների, ենթակայանների, հաղորդման գծերի, տրանսֆորմատորների և այլ բաղադրիչների մաթեմատիկական ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց միավորման եղանակները ընդհանուր հաշվարկային մոդելի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստատված ռեժիմի հավասարումների ձևավորմանը, հանգուցային լարումների, հզորությունների, հոսանքների և կորուստների հաշվարկին, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ ցանցի պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության նկարագրությանը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել ոչ գծային հավասարումների համակարգերի լուծման թվային մեթոդները, դրանց ալգորիթմական իրականացման առանձնահատկությունները, հաշվարկների արագության և ճշգրտության բարձրացման հնարավորությունները և մեծ չափի համակարգերի դեպքում հաշվողական բարդության հաղթահարման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական մոդելների ծրագրային իրականացմանը, հաշվարկային գործընթացի ավտոմատացմանը և ստացված արդյունքների ստուգմանը։ Խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի համար նման մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ցանցի ընթացիկ վիճակը, հայտնաբերել գերբեռնված կամ անկայուն հատվածները, որոշել էներգիայի կորուստները և վերլուծել համակարգի աշխատանքի տարբեր սցենարներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև մոդելների կիրառումը էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի նախագծման, շահագործման, ռեժիմների օպտիմալացման և տեխնիկական վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Աշխատանքի արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալի և արդյունավետ կառավարման համար, քանի որ հաստատված ռեժիմների ճշգրիտ հաշվարկը համակարգի աշխատանքի վերլուծության և հետագա տեխնիկական որոշումների ընդունման հիմնական գործիքներից է։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրաէներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, կիրառական մաթեմատիկայի և հաշվողական տեխնիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և ուսանողներին՝ որպես խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման և ռեժիմների հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրման հիմք։