Գերմաներեն ընթերցանության ընտիր նյութերի ժողովածու՝ գերմաներեն-հայերեն բառարանով

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1846–1917 թվականներին Թիֆլիսի նահանգի տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայ բուրժուազիայի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Ռուսական կայսրության Հարավային Կովկասում ընթացող սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում հայ ձեռնարկատերերի, առևտրականների, արդյունաբերողների, ֆինանսական գործիչների և քաղաքային սեփականատերերի մասնակցությունն է տարածաշրջանի շուկայական հարաբերությունների զարգացմանը։ Քննվում են կապիտալի կուտակման հիմնական աղբյուրները, առևտրային գործունեության ուղղությունները, արտադրական ձեռնարկությունների ձևավորումը, ֆինանսավարկային հարաբերությունների զարգացումը և հայ գործարար շրջանակների կապերը ինչպես Կովկասի, այնպես էլ Ռուսական կայսրության այլ տնտեսական կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Թիֆլիս քաղաքին՝ որպես վարչական, առևտրային և մշակութային խոշոր կենտրոնի, որտեղ հայ բնակչության տարբեր սոցիալական խմբեր կարևոր տեղ էին զբաղեցնում քաղաքային տնտեսության մեջ։ Ուսումնասիրվում է առևտրային կապիտալի աստիճանական ներգրավումը արդյունաբերական ոլորտում, ձեռնարկատիրական գործունեության նոր ձևերի տարածումը, ընկերությունների և ֆինանսական կառույցների ձևավորումը, ինչպես նաև տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման ազդեցությունը ապրանքաշրջանառության և շուկաների ընդլայնման վրա։ Կարևորվում է հայ բուրժուազիայի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ առանձնացնելով տարբեր տնտեսական հնարավորություններ և գործունեության ոլորտներ ունեցող խմբերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գործարար ընտանիքների տնտեսական ռազմավարություններին, սեփականության ձևերին և կապիտալի փոխանցման ու ընդլայնման առանձնահատկություններին։ Առանձին ուղղություն է հայ ձեռնարկատիրական շրջանակների հասարակական և բարեգործական գործունեությունը։ Քննվում է նրանց մասնակցությունը կրթական, մշակութային, հրատարակչական և համայնքային նախաձեռնությունների ֆինանսավորմանը, ինչպես նաև հայկական հասարակական հաստատությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են տնտեսական շահերի և քաղաքային կառավարման միջև փոխհարաբերությունները, հասարակական կառույցներում գործարար խավի մասնակցությունը և սոցիալական ազդեցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ժամանակաշրջանի ընթացքում տեղի ունեցած արդյունաբերականացման, քաղաքայնացման, տնտեսական ճգնաժամերի, քաղաքական շարժումների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ բուրժուազիայի գործունեության փոփոխություններին տարբեր պատմական փուլերում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի տնտեսական և սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ գործարար խավի դերի, տնտեսական արդիականացման գործընթացների և Թիֆլիսի նահանգի բազմազգ հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման մասին։

Պատմություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Անդրկովկասում տեղի ունեցած Ղարաբաղյան և տարածաշրջանային այլ զինված հակամարտություններին ու դրանցում Ռուսաստանի Դաշնության ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրությունը, ազգային և տարածքային հակասությունների սրումը, զինված բախումների առաջացումը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի ու տարածաշրջանի մյուս դերակատարների հարաբերությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման հիմնական փուլերին, ինչպես նաև Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի և Անդրկովկասի այլ հակամարտությունների քաղաքական ու ռազմական համատեքստին։ Հետազոտությունը փորձում է բացահայտել Ռուսաստանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական ներգրավվածության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի Դաշնության սեփական տարածաշրջանային շահերը, նախկին խորհրդային տարածքում ազդեցությունը պահպանելու ձգտումը և անվտանգության նոր համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հակամարտությունների կարգավորման առաջին միջազգային և տարածաշրջանային նախաձեռնությունները, զինադադարի հաստատման գործընթացները, կողմերի միջև բանակցությունները և հետխորհրդային Անդրկովկասում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տարածաշրջանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես 1991-1994 թվականների Անդրկովկասի բարդ ռազմաքաղաքական զարգացումների և Ռուսաստանի ներգրավվածության ուսումնասիրության աղբյուր։

Մաթեմատիկա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրմանը՝ էլեկտրոն-ֆոնոն փոխազդեցության ազդեցությունը հաշվի առնելով, ինչը կարևոր է նանոկենսաբանական, քվանտային էլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման համար։ Աշխատությունը վերլուծում է նանոկառուցվածքների էներգետիկ սպեկտրի ձևավորումը, լույսի կլանումն ու արտացոլումը, էլեկտրոնների և ֆոնոնների միջմոլեկուլային փոխազդեցության ազդեցությունը ճառագայթման ինտենսիվության, սրության և շերտերի պարամետրերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիկական անցումների ուժի փոփոխություններին, եռաչափ կոնֆորմացիաների ազդեցությանը և արտաքին դաշտերի դերին՝ կառուցվածքային և ֆիզիկական պայմաններում էլեկտրոն-ֆոնոն փոխազդեցության գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը ներառում է թե տեսական մոդելավորում, թե փորձարարական մեթոդների կիրառություն՝ հնարավորություն տալով ճշգրիտ կանխատեսել նանոկառուցվածքների օպտիկական պատասխանները։ Աշխատությունը կարևոր է ֆիզիկոսների, նանոտեխնոլոգների և նյութաբանների համար՝ նպաստելով կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների բնութագրերի խորը ուսումնասիրմանը և նոր դարաշրջանի օպտոէլեկտրոնային սարքերի ստեղծմանը։

Lեզվաբանություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Գալեշների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը՝ այն դիտարկելով հայերենի բարբառային բազմազանության և լեզվական ժառանգության պահպանման համատեքստում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տվյալ խոսվածքի հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական, աշխարհագրական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի յուրահատկություններին, տեղական բառերի և արտահայտությունների գործածությանը, ինչպես նաև այլ լեզվական միջավայրերի հետ շփումների հետևանքով առաջացած հնարավոր ազդեցություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու խոսվածքի ներքին կառուցվածքը, նրա ընդհանրություններն ու տարբերությունները հայերենի այլ բարբառային դրսևորումների համեմատությամբ և գնահատելու դրա տեղը հայ բարբառագիտության ընդհանուր համակարգում։ Կարևորվում է նաև բանավոր լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ նման նյութը հնարավորություն է տալիս պահպանելու տվյալ համայնքի պատմական հիշողությունը, կենցաղային մշակույթը և ավանդական լեզվամտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատության լեզվաբանական վերլուծությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել հայերենի պատմական զարգացման, բարբառների փոխազդեցության և լեզվական փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն կարևոր է անհետացման կամ աստիճանական փոփոխության վտանգի տակ գտնվող տեղական լեզվական ձևերի փաստագրման և պահպանման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, բարբառագետներին, լեզվաբաններին, հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, բանահավաքներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հայերենի բարբառային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրքերի տեղեկատվական և մատենագիտական ցանկ՝ նպատակ ունենալով համակարգել և ընթերցողին հասանելի դարձնել ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության հիմնական հոսքերը։ Այն ընդգրկում է տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական պատմվածքներ, վիպակներ, արկածային և գիտաճանաչողական գրքեր, ինչպես նաև պատմական, բնագիտական և հասարակագիտական բնույթի հրատարակություններ, որոնք ուղղված են պատանիների ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Աշխատությունում նյութը դասավորված է տեղեկատվական սկզբունքով՝ տրամադրելով գրքերի վերաբերյալ հիմնական տվյալներ, որոնք օգնում են կողմնորոշվել ընթերցանության ընտրության մեջ և հետևել մանկապատանեկան գրականության արդի զարգացումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական և դաստիարակչական արժեք ունեցող հրատարակություններին, որոնք նպաստում են երիտասարդ ընթերցողների մտավոր զարգացմանը, ստեղծագործական մտածողության խթանմանը և ընթերցասիրության ձևավորմանը։ Այս տեղեկատուն ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց դպրոցականների, ուսուցիչների, գրադարանավարների և ծնողների համար՝ աջակցելով պատանիների ընթերցողական միջավայրի հարստացմանն ու գրքի մշակույթի տարածմանը։