Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1990, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է բանկային համակարգի կայունության վրա ազդող մակրոտնտեսական, ֆինանսական և ներքին կառավարչական գործոնների տնտեսամաթեմատիկական գնահատմանը։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային կայունության ձևավորման հիմնական նախադրյալները, ֆինանսական ռիսկերի ազդեցությունը, կապիտալի բավարարության, իրացվելիության, ակտիվների որակի, շահութաբերության և այլ առանցքային ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը կիրառում է ժամանակակից տնտեսամաթեմատիկական և վիճակագրական մեթոդներ՝ բացահայտելու տարբեր գործոնների ազդեցության ուժգնությունը, մշակելու կանխատեսման մոդելներ և գնահատելու բանկային համակարգի դիմակայունությունը տնտեսական փոփոխությունների պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ֆինանսական ճգնաժամերի ազդեցությունը, ռիսկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիները, կարգավորող քաղաքականության դերը և բանկային վերահսկողության կատարելագործման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել ֆինանսական համակարգի կայունության գնահատման, ռազմավարական որոշումների ընդունման և բանկային ոլորտի զարգացման քաղաքականության մշակման գործընթացներում։ Հետազոտությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են բանկային համակարգի կայունության քանակական գնահատման և ֆինանսական ռիսկերի վերլուծության հիմնախնդիրներով։

Գրականություն

Ալիշան. Երկեր աշխատությունը հայ դասական գրականության և պատմագրության կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Ղևոնդ Ալիշանի գիտական և գրական ստեղծագործությունները, ներառյալ նրա պատմագիտական, աշխարհագրական և բանասիրական ուսումնասիրությունները, գիրքը բացահայտում է Ալիշանի ներդրումը հայ ժողովրդի պատմության, տեղանունների ուսումնասիրության և մշակութային ժառանգության համակարգման գործում, ինչպես նաև նրա աշխատությունները, որոնք նվիրված են Հայաստանի պատմական գավառներին, բնաշխարհին և հնագիտական նյութերին, միաժամանակ ընդգծելով հեղինակի դերակատարությունը հայագիտության ձևավորման և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման գործընթացում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ պատմության, բանասիրության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայկական պահանջատիրության ձևավորման, զարգացման և դրսևորման գործընթացներին սփյուռքում 1965–1975 թվականների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայոց ցեղասպանության պատմական հիշողության պահպանման, միջազգային հանրության ուշադրությունը հայկական հարցի նկատմամբ ակտիվացնելու և արդարության ու ճանաչման պահանջները քաղաքական ու հասարակական օրակարգում առաջ մղելու ուղղությամբ սփյուռքահայ համայնքների գործունեությունն է։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ 1965 թվականի՝ Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ կապված հիշատակի միջոցառումներին և դրանց նշանակությանը հայկական պահանջատիրության հետագա զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքահայ կազմակերպությունների, հասարակական ու քաղաքական կառույցների, մտավորականների և երիտասարդական շրջանակների գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր երկրներում պահանջատիրական գաղափարների տարածման և կազմակերպչական ձևերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել հանրահավաքները, հիշատակի միջոցառումները, հրապարակային հայտարարությունները, մամուլի հրապարակումները, քաղաքական նախաձեռնությունները և միջազգային կառույցների ու օտարերկրյա հասարակությունների շրջանում իրազեկման աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև այն հարցը, թե ինչպես փոխվեց հայկական հարցի ընկալումը սփյուռքում տվյալ ժամանակահատվածում և ինչպիսի ազդեցություն ունեցան միջազգային քաղաքական իրադարձությունները, սփյուռքի ներքին զարգացումները և նոր սերնդի ակտիվացումը պահանջատիրական շարժման վրա։ 1970-ականների առաջին կեսը դիտարկվում է որպես մի շրջան, երբ հայկական պահանջատիրությունը աստիճանաբար ստացավ ավելի կազմակերպված և հրապարակային բնույթ՝ նախապատրաստելով հետագա տասնամյակների քաղաքական և հասարակական գործընթացները։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր լինել սփյուռքահայ քաղաքական մտքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագետների, սփյուռքագետների, քաղաքական գործընթացների հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների և ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության ձևավորման, զարգացման և բազմակողմանի գործունեության պատմությանը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է կազմակերպության ստեղծման նախադրյալները, նրա գործունեության հիմնական փուլերը և այն դերը, որը միությունը կատարել է հայ ժողովրդի սոցիալական, կրթական, մշակութային և ազգային կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Աշխատանքի հիմքում բարեգործական գործունեության պատմությունն է, սակայն թեման չի սահմանափակվում միայն նյութական օգնության կազմակերպմամբ․ միության գործունեությունը դիտարկվում է որպես հայ համայնքների համախմբման, կրթության և մշակույթի պահպանման, սոցիալական աջակցության և ազգային ինքնության ամրապնդման ավելի լայն գործընթացի բաղադրիչ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպության գործունեության աշխարհագրական ընդլայնմանը և տարբեր երկրներում հայկական համայնքների հետ դրա կապերի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ներկայացվում են կրթական հաստատությունների, մշակութային ծրագրերի, սոցիալական աջակցության նախաձեռնությունների և այլ բարեգործական ծրագրերի զարգացման ուղղությունները, որոնց միջոցով կազմակերպությունը նպաստել է համայնքային կյանքի կազմակերպմանը և հասարակական կարիքների բավարարմանը։ Աշխատանքը կարևորում է նաև միության գործունեությունը Հայաստանի և սփյուռքի միջև կապերի պահպանման ու զարգացման համատեքստում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են փոխվել կազմակերպության առաջնահերթությունները քաղաքական և սոցիալական տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Առանձին նշանակություն ունի հայ ժողովրդի համար հատկապես ծանր պատմական իրադարձությունների և ճգնաժամային ժամանակաշրջանների ընթացքում իրականացված օգնությունը, երբ բարեգործական կառույցները ստանձնել են բնակչության աջակցության, որբերի և կարիքավորների խնամքի, կրթության կազմակերպման և սոցիալական վերականգնման կարևոր գործառույթներ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է կազմակերպությունը հարմարվել տարբեր երկրների քաղաքական, տնտեսական և հասարակական պայմաններին՝ պահպանելով իր հիմնական բարեգործական և ազգային առաքելությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում կառույցի ներքին կազմակերպմանը, մասնաճյուղերի ձևավորմանը, նվիրատուների և անդամների ներգրավմանը և բարեգործական գործունեության համակարգման մեխանիզմներին։ Աշխատանքի արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ կազմակերպության պատմությունը ներկայացվում է հայ սփյուռքի և ազգային հասարակական կյանքի ավելի լայն պատմական համատեքստում։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկել բարեգործությունը որպես հասարակական ինքնակազմակերպման կարևոր ձև և գնահատել դրա ազդեցությունը կրթության, մշակույթի, սոցիալական պաշտպանության և համայնքային համերաշխության զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, սփյուռքագիտությամբ, բարեգործական կազմակերպությունների պատմությամբ և հայկական համայնքների հասարակական կյանքով հետաքրքրվող պատմաբաններին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հայկական բարեգործական շարժման կարևորագույն կառույցներից մեկի պատմական ուղին՝ բացահայտելով դրա ձևավորման պատճառները, գործունեության հիմնական ուղղությունները և երկարաժամկետ նշանակությունը հայ ժողովրդի և սփյուռքի կյանքում։

Տեխնոլոգիա

Նյութը նվիրված է լեռնային ռելիեֆի պայմաններում ջրային հոսքի ձևավորման, տարածական բաշխման և կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է այն բնական և մարդածին գործոնների ամբողջությունը, որոնք ազդում են լեռնային տարածքներում մակերևութային և գետային հոսքի առաջացման ու փոփոխության վրա։ Լեռնային շրջաններում ջրային հոսքի բնույթը զգալիորեն պայմանավորված է տեղանքի բարձրությամբ, լանջերի թեքությամբ և կողմնադրությամբ, երկրաբանական կառուցվածքով, հողային ծածկույթի առանձնահատկություններով, բուսականությամբ, տեղումների քանակով և դրանց սեզոնային բաշխմամբ։ Հատուկ նշանակություն ունի ձյան և սառցադաշտային հալոցքը, քանի որ այն բազմաթիվ լեռնային գետերի համար հանդիսանում է ջրային պաշարների կարևոր աղբյուր և կարող է պայմանավորել հոսքի սեզոնային կտրուկ տատանումներ։ Հեղեղումների, սելավների, հորդացումների և երկարատև երաշտների առաջացման հավանականությունը նույնպես սերտորեն կապված է ռելիեֆի և կլիմայական պայմանների փոխազդեցության հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ ջրհավաք ավազաններում ջրի շարժի օրինաչափություններին, տեղումների վերածմանը մակերևութային հոսքի, հողի ներծծման և ստորերկրյա ջրերի համալրման գործընթացներին, ինչպես նաև տարբեր բնական պայմանների ազդեցությանը գետային հոսքի ծավալի և արագության վրա։ Առանձին կարևորություն ունի ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, որը լեռնային պայմաններում պահանջում է հաշվի առնել ինչպես ջրի առատության ժամանակաշրջանները, այնպես էլ սակավաջրությունը։ Ջրամբարների, ջրատար համակարգերի, ոռոգման ենթակառուցվածքների և հեղեղապաշտպան կառույցների ճիշտ նախագծումն ու շահագործումը կարող են նպաստել ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և բնական վտանգների նվազեցմանը։ Ժամանակակից մոտեցումները ներառում են նաև հիդրոլոգիական մոնիթորինգ, տեղագրական և կլիմայական տվյալների վերլուծություն, ջրհավաք ավազանների մոդելավորում և հեռահար զոնդավորման տեխնոլոգիաների կիրառում։ Այս ուսումնասիրությունների արդյունքները կարող են օգտագործվել ջրային պաշարների գնահատման, գյուղատնտեսական և էներգետիկ կարիքների պլանավորման, բնակավայրերի պաշտպանության, ջրհեղեղների և սելավների ռիսկի գնահատման ու տարածքային կայուն կառավարման նպատակներով։ Ընդհանուր առմամբ, թեման կարևոր է լեռնային էկոհամակարգերի և ջրային ռեսուրսների փոխկապակցվածությունը հասկանալու, ջրի օգտագործման արդյունավետությունը բարձրացնելու և փոփոխվող կլիմայական պայմաններում ջրային անվտանգության ապահովման համար։

Հոգեբանություն

Խառնվածքը մարդու հոգեբանական բնածին առանձնահատկությունների ամբողջություն է, որը որոշում է նրա զգացմունքների ուժը, արձագանքների արագությունը, ակտիվության մակարդակը և վարքագծի ընդհանուր դինամիկան։ Այն համարվում է անհատի հոգեկանի համեմատաբար կայուն բնութագիր և ձևավորվում է հիմնականում նյարդային համակարգի առանձնահատկությունների հիման վրա։ Խառնվածքը չի պայմանավորում մարդու կարողությունները կամ բարոյական որակները, սակայն զգալի ազդեցություն է ունենում նրա վարքագծի արտահայտման ձևի վրա։ Հոգեբանության մեջ առանձնացվում են խառնվածքի չորս հիմնական տիպեր՝ սանգվինիկ, խոլերիկ, ֆլեգմատիկ և մելանխոլիկ։ Սանգվինիկ տիպի մարդիկ սովորաբար ակտիվ են, շփվող և հեշտությամբ հարմարվում են նոր իրավիճակներին։ Խոլերիկները արագ են արձագանքում, հուզականորեն ուժեղ են և հաճախ ունենում են իմպուլսիվ վարք։ Ֆլեգմատիկները հանգիստ են, հավասարակշռված և կայուն, սակայն երբեմն դանդաղ են արձագանքում փոփոխություններին։ Մելանխոլիկները ավելի զգայուն են, խորապես են ընկալում իրադարձությունները և հաճախ հակված են ներհայեցողության։ Խառնվածքի ուսումնասիրությունը կարևոր է հոգեբանության մեջ, քանի որ այն օգնում է հասկանալ մարդու վարքագծի անհատական տարբերությունները, բարելավել հաղորդակցությունը և ճիշտ կազմակերպել ուսուցման ու աշխատանքի գործընթացները։