Распространение волн в пьезоэлектрических и магнито-электро-упругих периодических структурaх

Այլ առարկաներ

Հոդվածը ներկայացնում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Բեռլինում տեղի ունեցած հայ համայնքի բողոքի ակցիաները՝ Ադրբեջանի ռազմական հարձակման և Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ։ Նյութի հիմքում ընկած է 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի սկսած ռազմական գործողությունների հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության առջև ծառացած ճգնաժամը։ Հոդվածը հատկապես անդրադառնում է Գերմանիայի մայրաքաղաքում բնակվող հայերի արձագանքին, նրանց մտահոգություններին և միջազգային հանրությանը ուղղված պահանջներին։ Նյութում նկարագրվում է Բեռլինի Կրոյցբերգ շրջանում կազմակերպված ցույցը, որի մասնակիցները իրենց աջակցությունն էին հայտնում Լեռնային Ղարաբաղի հայությանը և բողոքում Ադրբեջանի ռազմական գործողությունների դեմ։ Ըստ հրապարակման՝ ակցիան սկսվել էր սեպտեմբերի 29-ին՝ երեկոյան, իսկ ոստիկանության տվյալներով՝ սկզբնական փուլում մոտ 300 մարդ խաղաղ մասնակցում էր երթին։ Ցույցի կազմակերպիչները շեշտադրում էին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված հումանիտար իրավիճակը և պահանջում էին միջազգային ավելի գործուն արձագանք։ Հոդվածի առանցքային թեմաներից մեկը հայ համայնքի վախն է, որ ռազմական գործողությունները կարող են վերածվել տարածաշրջանի հայ բնակչության զանգվածային տեղահանության և հայկական մշակութային ժառանգության կորստի։ Ցույցի կազմակերպիչների հայտարարություններում առանձնահատուկ ուշադրություն էր դարձվում նախորդող երկարատև շրջափակմանը և դրա հետևանքով բնակչության ծանր հումանիտար վիճակին։ Նրանց հիմնական պահանջներից էր միջազգային դիտորդների ներկայությունը տարածաշրջանում՝ տեղի բնակչության անվտանգության և իրավունքների պաշտպանության նպատակով։ Հոդվածը միաժամանակ ներկայացնում է նաև Գերմանիայի պաշտոնական շրջանակների մտահոգությունները։ Հրապարակման համաձայն՝ Գերմանիայի արտաքին քաղաքականության ներկայացուցիչները կանխատեսում էին, որ ռազմական գործողությունների և ստեղծված պայմանների հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության մեծ մասը կարող էր հեռանալ տարածաշրջանից, ինչի արդյունքում այն կարող էր գրեթե դատարկվել հայ բնակչությունից։ Այս հանգամանքը հոդվածում ներկայացվում է ոչ միայն որպես տեղային հումանիտար ճգնաժամ, այլև որպես Հարավային Կովկասի հետագա քաղաքական կայունության խնդիր։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև Թուրքիայի և Ադրբեջանի սերտ քաղաքական հարաբերություններին և դրանց ազդեցությանը տարածաշրջանային իրավիճակի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական զարգացումները, երբ Ադրբեջանի ղեկավարությունը սերտ կապեր էր պահպանում Թուրքիայի իշխանությունների հետ, իսկ տարածաշրջանում քննարկվում էին նաև հաղորդակցային ուղիների և Հայաստանի տարածքով անցնող ճանապարհների հարցերը։ Այս համատեքստում հոդվածը ցույց է տալիս, որ Բեռլինի հայ համայնքի մտահոգությունները կապված էին ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության անմիջական անվտանգության, այլև Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ հնարավոր հետագա ճնշումների վերաբերյալ։ Հոդվածի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն համադրում է տեղական՝ բեռլինյան իրադարձությունը և Հարավային Կովկասում ընթացող լայնածավալ քաղաքական գործընթացները։ Բեռլինում անցկացվող բողոքի ակցիան ներկայացվում է որպես սփյուռքահայ համայնքի արձագանքի ձև, որի միջոցով մասնակիցները փորձում էին միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրել Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցող իրադարձությունների վրա։ Միաժամանակ նյութում ներկայացվում է նաև այն ժամանակվա միջազգային քաղաքական միջավայրի հակասական բնույթը․ եվրոպական պետությունները մի կողմից կարևորում էին տարածաշրջանի էներգետիկ և աշխարհաքաղաքական նշանակությունը, իսկ մյուս կողմից ստիպված էին արձագանքել ռազմական գործողությունների և բնակչության տեղահանության հետևանքներին։ Ընդհանուր առմամբ, հոդվածը կարելի է դիտարկել որպես 2023 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամի ժամանակ գերմանական հասարակական և քաղաքական միջավայրում հայ համայնքի արձագանքի վավերագրական նկարագրություն։ Այն ուշադրություն է դարձնում բողոքի շարժման պատճառներին, հայ համայնքի անվտանգության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մտահոգություններին, միջազգային դիտորդության պահանջին և Հարավային Կովկասում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ժամանակակից հայոց պատմությամբ, Արցախյան հակամարտությամբ, Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններով, հայ սփյուռքի գործունեությամբ, ինչպես նաև Գերմանիայի արտաքին քաղաքականությամբ և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 12 էջ [src=123456789/12036] [dspace.nla.am]

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում առաջացող կոնֆլիկտային իրավիճակների պատճառների, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց հաղթահարման մանկավարժահոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ներդպրոցական դաստիարակության համակարգի կառուցվածքը, կրթական գործընթացի մասնակիցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աշակերտների, ուսուցիչների, ծնողների և դպրոցի վարչակազմի միջև ծագող տարաձայնությունների հիմնական աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, միջանձնային հաղորդակցության դժվարություններին, արժեքային կողմնորոշումների տարբերություններին և դպրոցական միջավայրում սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են կոնֆլիկտների առաջացման և զարգացման փուլերը, դրանց տեսակները, կանխարգելման հնարավորությունները և դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում կառուցողական երկխոսության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, հուզական ինքնակարգավորման և հաղորդակցական հմտությունների զարգացման նշանակությանը։ Կարևորվում են դասղեկի, ուսուցչի, դպրոցական հոգեբանի և ծնողների համագործակցությունը, միջնորդության մեթոդների կիրառումը, ինչպես նաև աշակերտների միջև փոխըմբռնման և հանդուրժողականության մթնոլորտի ձևավորումը։ Դիտարկվում են նաև խմբային աշխատանքների, դաստիարակչական զրույցների, իրավիճակային քննարկումների, դերային խաղերի և սոցիալ-հոգեբանական վարժությունների կիրառման հնարավորությունները կոնֆլիկտների կանխարգելման ու կարգավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դպրոցական կոլեկտիվի հոգեբանական մթնոլորտին, սովորողների սոցիալական հարմարմանը, վարքային դժվարությունների հաղթահարմանը և անվտանգ ու աջակցող կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ներդպրոցական հարաբերությունների բարելավման, դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման և սովորողների սոցիալական ու հուզական զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, դպրոցական հոգեբանների, դասղեկների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիալական մանկավարժների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բիսմութբորատային և տելուրմոլիբդատային համակարգերի հիման վրա ցածր հալման ջերմաստիճան ունեցող զոդման ապակիների մշակման, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և տեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների գնահատման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են օքսիդային ապակիների առաջացման տեսական հիմքերը, ապակեգոյացնող համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բաղադրության և հատկությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ցածրջերմաստիճանային ապակենման նյութերի ստացման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիսմութի, բորի, տելուրի և մոլիբդենի օքսիդների ազդեցությանը ապակիների կառուցվածքի, հալման և փափկման ջերմաստիճանների, ջերմային կայունության ու բյուրեղացման նկատմամբ հակվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր բաղադրությունների սինթեզման պայմանները, հումքային բաղադրիչների հարաբերակցությունների ընտրությունը, հալույթի ձևավորման առանձնահատկությունները և ստացված նյութերի տեխնոլոգիական բնութագրերը։ Անդրադարձ է կատարվում ապակիների ջերմային ընդարձակման գործակիցներին, մածուցիկությանը, քիմիական կայունությանը, մակերևութային փոխազդեցություններին և տարբեր նյութերի հետ հերմետիկ միացություններ առաջացնելու հնարավորություններին։ Կարևորվում են զոդման ապակիների և միացվող նյութերի ջերմաֆիզիկական հատկությունների համապատասխանեցումը, միացման ընթացքում առաջացող լարումների նվազեցումը և ստացված միացությունների մեխանիկական ամրության ու հուսալիության ապահովումը։ Դիտարկվում են նաև ապակիների կառուցվածքի և ֆազային կազմի հետազոտման մեթոդները, ջերմային վերլուծության, ռենտգենաֆազային հետազոտության և այլ ֆիզիկաքիմիական չափումների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր բաղադրությունների փորձարարական ցուցանիշները՝ առավել նպատակահարմար ապակեգոյացնող համակարգերի և մշակման տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հատուկ նշանակության ապակենման նյութերի ստեղծման, էլեկտրոնային և էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների հերմետիկացման, ինչպես նաև ցածրջերմաստիճանային միացման տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագետների, ապակու տեխնոլոգիայի մասնագետների, քիմիկոսների, ֆիզիկաքիմիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է գրաբարի (դասական հայերենի) վերլուծական բայերի համակարգի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ձևաբանական կառուցվածքին, քերականական արժեքին և լեզվական գործառույթներին։ Գրաբարում վերլուծական բայերը ձևավորվում են օժանդակ բայի և հիմնական իմաստային բայի համադրությամբ՝ արտահայտելով ժամանակ, եղանակ, տեսք և երբեմն նաև քերականական այլ կատեգորիաներ, որոնք սինթետիկ ձևերով չեն կարող լիարժեք արտահայտվել։ Այս համակարգը կարևոր դեր ունի գրաբարի բայական համակարգի զարգացման և ձևաբանական բարդության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ ցույց է տալիս լեզվի անցումը սինթետիկ կառուցվածքներից դեպի ավելի վերլուծական արտահայտման ձևեր։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են օժանդակ բայերի գործառույթները, նրանց համակցման կանոնները, ինչպես նաև վերլուծական ձևերի կիրառությունը տարբեր տեքստային ժանրերում՝ աստվածաբանական, պատմագրական և գրական աղբյուրներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև վերլուծական բայերի իմաստային նրբություններին և նրանց դերին նախադասության ժամանակային և եղանակային հարաբերությունների արտահայտման մեջ։ Այսպիսով, գրաբարի վերլուծական բայերի համակարգի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերեն լեզվի պատմական քերականության, ձևաբանության և լեզվաբանական զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտման համար՝ ցույց տալով լեզվի կառուցվածքային հարստությունն ու պատմական զարգացումը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ռեկուրսիվ կամ ռեկուրենտ հավասարումների ուսումնասիրությանը, որոնք մաթեմատիկայում և կիրառական գիտություններում օգտագործվում են հաջորդականությունների անդամների միջև կախվածությունները նկարագրելու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հավասարություններն են, որոնցում հաջորդականության տվյալ անդամը որոշվում է նախորդ անդամների կամ նախորդ մի քանի անդամների միջոցով։ Այսպիսի հավասարումները կարևոր գործիք են ինչպես տեսական մաթեմատիկայում, այնպես էլ ալգորիթմների, թվային մեթոդների, հավանականությունների տեսության և տարբեր մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել ռեկուրենտ հավասարումների տարբեր դասեր, դրանց լուծման եղանակները և սկզբնական պայմանների դերը ստացվող հաջորդականության միարժեք որոշման հարցում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռեկուրենտ կապերի վերլուծությունը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել հաջորդականությունների կառուցվածքը, աճի կամ նվազման օրինաչափությունները և անդամների միջև երկարաժամկետ կախվածությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես պարզ գծային, այնպես էլ ավելի բարդ կառուցվածք ունեցող ռեկուրենտ հավասարումներ՝ դրանց լուծման, վերափոխման և հատկությունների հետազոտման նպատակով։ Կարևոր է նաև ռեկուրենտ հավասարումների և մաթեմատիկական ինդուկցիայի միջև կապը, քանի որ հաջորդականությունների հատկությունների ապացուցման և ընդհանուր օրինաչափությունների հիմնավորման ժամանակ այդ մեթոդները հաճախ փոխկապակցված են։ Աշխատության տեսական արդյունքները կարող են կիրառվել հաջորդականությունների և թվային կառուցվածքների ուսումնասիրության, հաշվողական խնդիրների լուծման և բարդ գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, դիսկրետ մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է ռեկուրենտ հավասարումների տեսական հիմքերի և լուծման հնարավոր մեթոդների հետազոտություն՝ նպաստելով դրանց կառուցվածքի, հատկությունների և կիրառական նշանակության ավելի խորքային ընկալմանը։