Գինեգործությունը և տեխնիկական բույսերի վերամշակումը Հին Հայաստանում (մ.թ.ա.VI-մ.թ. IV դարեր)

Այլ առարկաներ

«Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսի 2019 թվականի առաջին համարը նվիրված է գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից գրադարանային գործունեության արդիական հարցերին։ Համարում ընդգրկված են գիտական հոդվածներ, վերլուծություններ և մասնագիտական ուսումնասիրություններ, որոնք լուսաբանում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները, թվային տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարման, թվայնացման, պահպանման և մատչելիության խնդիրները, ինչպես նաև գրադարանների կրթական, մշակութային և գիտական դերի ընդլայնման ուղիները։ Հրատարակությունն անդրադառնում է նաև հայ գրքի և մամուլի պատմությանը, միջազգային գրադարանային փորձին, տեղեկատվության կազմակերպման և ավտոմատացված համակարգերի կիրառման ժամանակակից մոտեցումներին՝ նպաստելով ոլորտի մասնագետների գիտելիքների փոխանակմանը և մասնագիտական զարգացմանը։ Հանդեսը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, արխիվագետների, տեղեկատվական համակարգերի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և գրադարանային գործի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քիմիա

Այս թեման վերաբերում է պոլիմերային քիմիայի և մանրաթելային նյութագիտության ոլորտին, մասնավորապես՝ ակրիլաթթվի էսթերների պատվաստային համապոլիմերացման գործընթացին պոլիէթիլենտերեֆտալատային (PET) մանրաթելերի մակերեսի վրա, որի նպատակն է փոփոխել մանրաթելի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները և ընդլայնել դրա կիրառական հնարավորությունները։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվում են ռադիկալային մեխանիզմներով իրականացվող պատվաստային պոլիմերացման պայմանները, նախաձեռնիչ համակարգերի ընտրությունը, ինչպես նաև մոնոմերների ներթափանցման և կապման արդյունավետությունը PET-ի մակերեսային և ենթամակերեսային շերտերում։ Ակրիլաթթվի էսթերների ներդրումը հնարավորություն է տալիս ստանալ նոր ֆունկցիոնալ խմբերով հագեցած մակերեսներ, որոնք կարող են բարելավել մանրաթելի հիդրոֆիլությունը, ներկման ունակությունը, կպչունությունը և կենսահամատեղելիությունը։ Միևնույն ժամանակ դիտարկվում են գործընթացի կինետիկ առանձնահատկությունները, համապոլիմերացման աստիճանը, պատվաստման արդյունավետությունը և կողմնակի հոմոպոլիմերացման նվազեցման ուղիները, որոնք կարևոր են վերջնական նյութի որակի վերահսկման համար։ Այս տեխնոլոգիան լայն կիրառություն ունի տեքստիլ արդյունաբերությունում, բժշկական նյութերի մշակման մեջ և բարձր արդյունավետությամբ կոմպոզիտային համակարգերում, քանի որ թույլ է տալիս ստանալ բարելավված հատկություններով պոլիեսթերային մանրաթելեր՝ առանց դրանց հիմնական կառուցվածքը խախտելու:

Փիլիսոփայություն

Գարեգին Նժդեհ. Երկեր (հատոր երկրորդ)-ը գաղափարական, պատմափիլիսոփայական և հրապարակախոսական բնույթի ժողովածու է, որը ներկայացնում է Գարեգին Նժդեհի քաղաքական-փիլիսոփայական միտքը և ազգային գաղափարախոսության հիմնական դրույթները՝ ընդգրկելով նրա տարբեր հոդվածներ, ելույթներ և գրառումներ, աշխատությունում կենտրոնական տեղ ունեն ազգային ինքնության, պետականության գաղափարի, հայրենիքի պաշտպանության և ազգային դիմադրության վերաբերյալ նրա հայացքները, որտեղ Նժդեհը զարգացնում է ազգի հոգևոր-բարոյական վերածննդի և ինքնապահպանման գաղափարը, միաժամանակ շեշտվում է անհատի և ազգի փոխկապվածությունը, պատասխանատվության ու կամքի ուժի կարևորությունը պատմական ճգնաժամերի պայմաններում, հատորը նաև ներկայացնում է նրա մտածողության փիլիսոփայական շերտերը՝ կապված ուժի, բարոյականության և պատմական ճակատագրի մեկնաբանության հետ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ ազգային-քաղաքական մտքի և գաղափարական պատմության ուսումնասիրության համար։

Ֆինանսներ

Ձեռնարկությունների ֆինանսական դրության գնահատումը-ը ֆինանսական վերլուծության և հաշվապահական հաշվառման ուղղվածության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ձեռնարկությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման հիմնական մեթոդները, ցուցանիշներն ու վերլուծական գործիքները, աշխատությունում բացատրվում են ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծության հիմունքները՝ հաշվեկշիռ, շահույթի և վնասի հաշվետվություն, դրամական հոսքերի հաշվետվություն, ինչպես նաև դրանց միջև կապը, միաժամանակ դիտարկվում են ֆինանսական կայունության, իրացվելիության, վճարունակության և շահութաբերության գնահատման ցուցանիշները, ընդգծվում են հարաբերակցային վերլուծության, տենդենցների ուսումնասիրության և համեմատական գնահատման մեթոդները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկության ֆինանսական առողջության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոններին, աշխատությունը նաև ներառում է գործնական օրինակներ և հաշվարկային վարժություններ՝ նպատակ ունենալով զարգացնել վերլուծական կարողություններ և ֆինանսական որոշումների կայացման հմտություններ տնտեսագիտական միջավայրում։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կողմից Հայկական հարցի վերաբերյալ իրականացված քաղաքականության ուսումնասիրությանը 1918-1920 թվականներին՝ Առաջին Հանրապետության գոյության առանցքային ժամանակահատվածում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նորաստեղծ հայկական պետության առջև ծառացած տարածքային, քաղաքական, դիվանագիտական և ազգային խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման ուղղությամբ պետական իշխանությունների ձեռնարկած քայլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, արևմտահայության ճակատագրին, Հայաստանի Հանրապետության և Օսմանյան կայսրության հարաբերություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի հարաբերակցությանը։ Գիրքը ներկայացնում է հայկական դիվանագիտության գործունեությունը միջազգային հարթակներում՝ անդրադառնալով դաշնակից պետությունների, եվրոպական տերությունների, Միացյալ Նահանգների և հարևան երկրների հետ հարաբերություններին։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի տարածքային պահանջների հիմնավորումները, Արևմտյան Հայաստանի խնդիրը, փախստականների և գաղթականների հարցերը, ազգային անվտանգության ապահովման անհրաժեշտությունը և պետական սահմանների ձևավորման գործընթացը։ Առանձին տեղ է հատկացվում Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովի, Սևրի պայմանագրի և միջազգային հանրության կողմից հայկական հարցի նկատմամբ ցուցաբերված վերաբերմունքի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է նաև Հայաստանի Հանրապետության ներքաղաքական և տնտեսական սահմանափակումները, ռազմական հնարավորությունները և արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը Հայկական հարցի իրացման հեռանկարների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի նպատակներ էր հետապնդում Հայաստանի առաջին հանրապետությունը, ինչ դիվանագիտական և քաղաքական միջոցներով էր փորձում պաշտպանել հայ ժողովրդի ազգային շահերը և ինչ պատճառներով այդ քաղաքականությունը բախվեց լուրջ խոչընդոտների։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է 1918-1920 թվականների հայոց պատմության, Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության, Հայկական հարցի միջազգային դիվանագիտության և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, դիվանագիտության ու միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայկական լեռնանունների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ դրանց իմաստային բովանդակության, բառակազմական կառուցվածքի, ծագման և պատմական զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում լեռնանունները դիտարկվում են որպես տեղանունների համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որոնցում պահպանվել են լեզվի տարբեր ժամանակաշրջաններին, բնակչության պատմական տեղաշարժերին, աշխարհագրական միջավայրին, ժողովրդական պատկերացումներին և մշակութային ավանդույթներին վերաբերող արժեքավոր տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների իմաստային դասակարգմանը՝ պարզելու, թե ինչ հատկանիշներ են հիմք դարձել այս կամ այն լեռան անվանակոչության համար։ Քննվում են բնական միջավայրի, արտաքին տեսքի, գույնի, չափի, դիրքի, բուսական ու կենդանական աշխարհի, անձնանունների, ցեղանունների, պատմական իրադարձությունների, հավատալիքների և այլ գործոնների հետ կապված անվանակոչման սկզբունքները։ Կառուցվածքային տեսանկյունից ուսումնասիրվում են պարզ, ածանցավոր, բարդ և բաղադրյալ անվանումները, դրանց ձևավորման բառաքերականական միջոցները, բաղադրիչների փոխհարաբերությունները և տեղանվանակազմության մեջ գործածվող բնորոշ լեզվական կաղապարները։ Կարևորվում է նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում անվանումների հնչյունական, ձևաբանական և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու դրանց պատմական զարգացման ընթացքին։ Լեռնանունների ստուգաբանական քննության ընթացքում կարող են համադրվել լեզվական տվյալները պատմական աղբյուրների, հին քարտեզների, աշխարհագրական նկարագրությունների, մատենագրական հիշատակությունների և ժողովրդական ավանդությունների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնիկ հայկական անվանումներին և տարբեր լեզուների հետ պատմական շփումների հետևանքով ձևավորված կամ փոփոխված տեղանուններին՝ բացահայտելով դրանց լեզվական շերտերը և փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական աշխարհագրության համար, քանի որ լեռնանունների տարածքային բաշխումը և հին ձևերի վերականգնումը կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել բնակավայրերի, ճանապարհների, պատմական տարածքների և բնակչության լեզվամշակութային հարաբերությունների վերաբերյալ։ Համակարգված իմաստային և կառուցվածքային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական տեղանվանակազմության ընդհանուր օրինաչափությունները և լեռնանունների տեղը հայերենի բառապաշարային համակարգում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայոց լեզվի պատմության, տեղանվանագիտության, ստուգաբանության, բարբառագիտության, պատմական աշխարհագրության և հայագիտական ուսումնասիրությունների խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։