Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվներ. Մաս 1

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի շարահյուսության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ անորոշ դերբայի գործառույթներին ստորոգյալի կազմում և հատկապես եղանակավորող–անորոշ դերբայ կառույցի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն լեզվական պայմաններն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնց շրջանակում անորոշ դերբայը մասնակցում է բարդ ստորոգյալի ձևավորմանը՝ արտահայտելով գործողության նպատակ, հնարավորություն, անհրաժեշտություն, ցանկություն, մտադրություն կամ այլ եղանակային նշանակություններ։ Հեղինակը քննարկում է եղանակավորող բայերի և անորոշ դերբայի փոխհարաբերությունը, դրանց իմաստային ու քերականական գործառույթները, ինչպես նաև նման կառույցների տեղը հայերենի բայական համակարգում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր լեզվական միջավայրերում անորոշ դերբայի կիրառության առանձնահատկությունները, շարահյուսական կապերը և իմաստային նրբերանգները՝ հիմնվելով գրական լեզվի և լեզվական փաստական նյութի վերլուծության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական լեզվաբանության, քերականության և գործնական լեզվագործածության տեսանկյուններից առաջացող հարցերին՝ նպաստելով հայերենի ստորոգայական համակարգի առավել խորքային ընկալմանը։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, հայոց լեզվի մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքի և շարահյուսական երևույթների ուսումնասիրությամբ։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Germany-ի միջև քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և դիվանագիտական հարաբերությունների ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը 1991-2008 թվականների ընթացքում։ Գրքում վերլուծվում են Հայաստանի անկախացումից հետո երկու պետությունների միջև հաստատված համագործակցության հիմնական ուղղությունները, միջպետական կապերի զարգացման նախադրյալներն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև երկկողմ հարաբերությունների վրա ազդած տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման գործընթացին, բարձր մակարդակի պաշտոնական այցերին, միջկառավարական համաձայնագրերին և քաղաքական երկխոսության զարգացման փուլերին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է տնտեսական համագործակցության գնահատումը, որտեղ ներկայացվում են առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման, ներդրումային ծրագրերի, տեխնիկական աջակցության և զարգացման համագործակցության տարբեր ձևերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Գերմանիայի մասնակցությանը Հայաստանի ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, քաղաքացիական հասարակության ամրապնդման և տնտեսական բարեփոխումների գործընթացներին։ Գրքում լուսաբանվում են նաև կրթական, գիտական և մշակութային փոխանակումների ծրագրերը, որոնք նպաստել են երկու ժողովուրդների միջև կապերի խորացմանը և փոխըմբռնման ամրապնդմանը։ Աշխատությունը հիմնված է պաշտոնական փաստաթղթերի, դիվանագիտական աղբյուրների, միջազգային կազմակերպությունների նյութերի և գիտական հետազոտությունների վրա՝ ընթերցողին առաջարկելով հայ-գերմանական հարաբերությունների համակողմանի պատկեր։

Մաթեմատիկա

Дифференциальные уравнения и вариационное исчисление աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի դասական բաժիններին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը համադրում է դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունը և վարիացիոն հաշվարկի հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով ինչպես սովորական, այնպես էլ մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման մեթոդները, ներառյալ առաջին և բարձր կարգի հավասարումներ, գծային համակարգեր և կայունության ուսումնասիրություն, միաժամանակ բացատրվում են վարիացիոն հաշվարկի հիմնական խնդիրները՝ ֆունկցիոնալների մինիմալացման գաղափարը, Էյլեր–Լագրանժի հավասարումները և օպտիմալ կառավարման տարրական հիմքերը, գիրքը ներառում է տեսական ապացույցներ, հաշվարկային մեթոդներ և բազմաթիվ օրինակներ, որոնք օգնում են կապել մաթեմատիկական տեսությունը ֆիզիկայի, ինժեներական խնդիրների և կիրառական մոդելավորման հետ, դարձնելով այն կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի և կիրառական գիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, անասնաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև ֆերմերների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են կերային բազայի ձևավորմամբ։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են դաշտային կերարտադրության հիմնական մշակաբույսերը՝ միամյա և բազմամյա խոտաբույսեր, հատիկաընդեղեն կերային բույսեր և խառնացանքեր, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերային ցանքաշրջանառության կազմակերպմանը, հողի բերրիության պահպանմանը և բարձրորակ կերային զանգվածի ստացմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են հողի մշակման, ցանքի, պարարտացման, ոռոգման և խնամքի հիմնական տեխնոլոգիաները՝ ուղղված բարձր բերքատվության ապահովմանը։ Նյութը ընդգրկում է նաև մոլախոտերի, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ շեշտադրելով ինտեգրված և արդյունավետ մոտեցումները։ Բացի այդ, քննարկվում է դաշտային կերային մշակաբույսերի դերը անասնաբուծության զարգացման և կերային ինքնաբավության ապահովման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև կերի բերքահավաքի, պահեստավորման և օգտագործման տեխնոլոգիաներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական մոտեցումները՝ ապահովելով դաշտային կերարտադրության արդյունավետ կազմակերպման ամբողջական պատկերացում։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 𝒜-արժեքանի անալիտիկ ֆունկցիաների սպեկտրալ հատկությունների ուսումնասիրությանը, որտեղ 𝒜-ն դիտարկվում է որպես որոշակի ալգեբրայական կամ բանախյան կառուցվածք, որի վրա սահմանված են անալիտիկ ֆունկցիաների ընդհանրացված պատկերացումներ։ Հեղինակը վերլուծում է նման ֆունկցիաների սպեկտրի գաղափարը՝ ընդլայնելով դասական կոմպլեքս անալիզի շրջանակները բազմաչափ կամ օպերատորային արժեքներով ֆունկցիաների դեպքի համար։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են սպեկտրի հիմնական հատկությունները՝ կոմպակտություն, ոչ դատարկություն, կայունություն որոշ օպերացիաների նկատմամբ, ինչպես նաև կապը ֆունկցիայի արժեքների և համապատասխան օպերատորային կառուցվածքների սպեկտրների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ 𝒜-ն հանդիսանում է միավորային բանախյան հանրահաշիվ, և անալիտիկ ֆունկցիաները սահմանվում են որպես տոպոլոգիական կամ նորմավորված տարածքների վրա գործող մորֆիզմներ։ Վերլուծվում են նաև սպեկտրալ քարտեզման հատկությունները և դրանց պահպանումը հոմոմորֆիզմների ներքո, ինչը թույլ է տալիս կապ հաստատել ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության միջև։ Աշխատությունը ներառում է նաև մի շարք թեորեմներ և առաջարկություններ, որոնք ընդհանրացնում են դասական Կոշիի և Գելֆանդի սպեկտրալ գաղափարները ավելի ընդհանուր կառուցվածքների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 𝒜-արժեքանի անալիտիկ ֆունկցիաների սպեկտրալ տեսությունը որպես ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզի կարևոր ուղղություն, որը կապում է կոմպլեքս անալիզը, օպերատորների տեսությունը և աբստրակտ ալգեբրան։

Աշխարհագրություն

Աշխարհագրություն ոլորտի «Աշխարհագրություն 2 շտեմարան»-ը միջին մակարդակի ուսումնական և քննություններին նախապատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նպատակ ունի խորացնել սովորողների պատկերացումները բնական և հասարակական աշխարհագրական գործընթացների վերաբերյալ և զարգացնել քարտեզների, գրաֆիկների ու վիճակագրական տվյալների հետ աշխատելու հմտությունները, այստեղ ընդգրկվում են թեմաներ՝ աշխարհագրական թաղանթ, կլիմայական գոտիներ, ջրոլորտ և լիտոսֆերա, բնակչության բաշխում, տնտեսության ճյուղեր և տարածաշրջանային առանձնահատկություններ, ինչպես նաև Հայաստանի և աշխարհի երկրների աշխարհագրական առանձնահատկությունների վերլուծություն, շտեմարանի առաջադրանքները սովորողին սովորեցնում են համեմատել երևույթները, բացատրել պատճառահետևանքային կապերը և կիրառել գիտելիքները գործնական իրավիճակներում, իսկ հիմնական նպատակը ոչ միայն փաստերի հիշողությունն է, այլ աշխարհագրական մտածողության ձևավորումը և քննությունների համար համակարգված պատրաստվածության ապահովումը։