Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան Թուրքիայում և Մեծ Բրիտանիան (1915-1918թթ.)

Մանկավարժություն

Միայն խնդիրների լուծում, թե՞ այլ մոտեցում Ստեղծագործությունը կրթական և մեթոդական բնույթի աշխատանք է, որը քննարկում է ուսուցման գործընթացում կիրառվող ավանդական և նորարարական մոտեցումների արդյունավետությունը։ Աշխատության հիմնական գաղափարն այն է, որ կրթությունը չպետք է սահմանափակվի միայն խնդիրների մեխանիկական լուծմամբ կամ պատրաստի գիտելիքների յուրացմամբ, այլ պետք է նպաստի սովորողների ինքնուրույն մտածողության, ստեղծագործական ունակությունների, հետազոտական հմտությունների և քննադատական վերլուծության զարգացմանը։ Հեղինակը դիտարկում է ուսուցման տարբեր ռազմավարություններ՝ ընդգծելով սովորողի ակտիվ մասնակցության, համագործակցային աշխատանքի, քննարկումների և գործնական փորձի կարևորությունը գիտելիքների խոր և կայուն յուրացման գործում։ Միաժամանակ ներկայացվում են այն դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ ավանդական մեթոդներից դեպի ավելի աշակերտակենտրոն ուսուցում անցնելու ընթացքում, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կոչ է անում կրթական գործընթացը դիտարկել որպես մտածողության և անձի համակողմանի զարգացման միջոց, այլ ոչ միայն խնդիրների լուծման տեխնիկական գործընթաց։

Ֆինանսներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շինարարական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության վերլուծության և գնահատման կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆինանսական կայունության էությունը, դրա գնահատման տեսական հիմքերը և կիրառվող հիմնական ցուցանիշները՝ եկամտաբերություն, իրացվելիություն, սեփական կապիտալի կառուցվածք, պարտքային բեռ և դրամական հոսքերի կայունություն։ Աշխատությունում առանձնացվում են նաև ֆինանսական վերլուծության ավանդական և ժամանակակից մոտեցումները՝ ընդգծելով դրանց կիրառելիությունը շինարարական ոլորտի առանձնահատկությունների պայմաններում, որտեղ բնորոշ են բարձր կապիտալատարությունը, երկար ներդրումային ցիկլերը և շուկայի զգալի տատանումները։

Աշխարհագրություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնական աղետների պոտենցիալ վտանգավորության և խոցելիության համալիր գնահատման սկզբունքների ուսումնասիրմանը՝ աղետների ռիսկի առավել հիմնավորված գնահատման և կառավարման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ բնական աղետի հնարավոր հետևանքները պայմանավորված են ոչ միայն վտանգավոր բնական երևույթի առաջացման հավանականությամբ և ուժգնությամբ, այլև տվյալ տարածքի բնակչության, ենթակառուցվածքների, տնտեսության, շրջակա միջավայրի և սոցիալական համակարգերի խոցելիության մակարդակով։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է ռիսկը որպես բնական վտանգի և դրա նկատմամբ տարածքի ու հասարակության խոցելիության փոխկապակցված արդյունք՝ անհրաժեշտ համարելով այդ բաղադրիչների միասնական և տարածականորեն տարբերակված ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքին բնորոշ տարբեր բնական վտանգներ՝ երկրաշարժեր, սողանքներ, սելավներ, ջրհեղեղներ, քարաթափումներ, երաշտներ, ձնաբքեր և այլ վտանգավոր երևույթներ՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական բաշխվածությունը, առաջացման պայմանները, կրկնելիությունը, հնարավոր ուժգնությունը և տարածքային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բնական վտանգների նկատմամբ խոցելիության գնահատմանը, որը ներառում է բնակավայրերի, բնակչության, շենքերի ու շինությունների, ճանապարհային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տարածքների և տնտեսական օբյեկտների հնարավոր վնասների ուսումնասիրությունը։ Համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել բնական, սոցիալ-տնտեսական և տարածական տվյալները և դրանց հիման վրա առանձնացնել առավել վտանգավոր ու խոցելի գոտիները։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից է ռիսկի գնահատման մեթոդաբանության մշակումը կամ կատարելագործումը, որի միջոցով հնարավոր է ոչ միայն արձանագրել արդեն գոյություն ունեցող վտանգները, այլև կանխատեսել դրանց հնարավոր հետևանքները և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների առաջնահերթություններ։ Տարածական վերլուծության և քարտեզագրման մեթոդների կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ կազմելու վտանգավորության, խոցելիության և համակցված ռիսկի քարտեզներ, որոնք գործնական նշանակություն ունեն տարածքային պլանավորման, քաղաքաշինության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև կլիմայական և մարդածին փոփոխությունների պայմաններում, քանի որ որոշ բնական վտանգների հաճախականության կամ ինտենսիվության փոփոխությունը կարող է ազդել ինչպես առանձին համայնքների, այնպես էլ ամբողջ տարածաշրջանների ռիսկային իրավիճակի վրա։ Բնական վտանգների և խոցելիության համատեղ գնահատումը հնարավորություն է տալիս անցում կատարել միայն աղետների հետևանքներին արձագանքելու մոտեցումից դեպի կանխարգելման և ռիսկի նվազեցման ավելի արդյունավետ քաղաքականություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել արտակարգ իրավիճակների կառավարման համակարգերի կատարելագործման, ենթակառուցվածքների անվտանգության բարձրացման, տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման և աղետների նկատմամբ համայնքների դիմակայունության ամրապնդման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձևավորում է Հայաստանի տարածքում բնական աղետների ռիսկի գնահատման բազմագործոն մոտեցում՝ միավորելով բնական վտանգների, տարածքային առանձնահատկությունների և հասարակության խոցելիության ուսումնասիրությունը և այդպիսով ստեղծելով գիտական հիմք բնական աղետների հնարավոր վնասների կանխատեսման ու դրանց ռիսկի նվազեցման համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանների աշխատակիցների համար և ուղղված է Սուրեն Սպանդարյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված մշակութային, կրթական ու տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Այն կարող է ներառել կենսագրական և պատմական համառոտ տեղեկություններ, նրա հասարակական գործունեության հիմնական փուլերի ներկայացում, ինչպես նաև հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման համար անհրաժեշտ մատենագիտական ու կազմակերպական ցուցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարաններում թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրքային ցուցադրությունների, ընթերցողական հանդիպումների, զեկուցումների, քննարկումների և հիշատակի երեկոների կազմակերպման մեթոդներին։ Գրադարանավարներին առաջարկվող հանձնարարականները կարող են օգնել ընտրելու համապատասխան գրականությունը, դասակարգելու նյութերը, ձևավորելու ցուցադրությունների թեմատիկ բաժինները և ներկայացնելու դրանք ընթերցողների տարբեր խմբերին։ Կարևորվում է գրադարանային միջոցառման տեղեկատվական և կրթական բաղադրիչների համադրումը, որպեսզի հոբելյանական տարեթիվը ներկայացվի ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրի և հասարակական գործընթացների հետ կապի մեջ։ Հրատարակության մեջ կարող են ընդգրկվել նաև գրքերի, հոդվածների, հուշագրությունների, կենսագրական ուսումնասիրությունների և պարբերական մամուլի նյութերի մատենագիտական ցանկեր, որոնք գրադարանավարին հնարավորություն են տալիս ձևավորելու միջոցառման համար անհրաժեշտ գրականության հավաքածու։ Մեթոդական ցուցումները կարող են վերաբերել ցուցահանդեսի կառուցվածքին, նյութերի հերթականությանը, բանավոր ներկայացումների կազմակերպմանը և ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի ձևերին։ Նման հրատարակությունների կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք ոչ միայն տեղեկություններ են հաղորդում ներկայացվող անձի մասին, այլև առաջարկում են այդ տեղեկությունները գրադարանային աշխատանքի մեջ կիրառելու կազմակերպական մեխանիզմներ։ Միաժամանակ նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել որպես իր ժամանակաշրջանի գրադարանային և մշակութային գործունեության պատմությունը բնութագրող աղբյուր՝ ցույց տալով հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպման ընդունված ձևերը, ընթերցողների հետ աշխատանքի մեթոդները և գրադարանների հասարակական-կրթական գործառույթների ընկալումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային աշխատանքի և պատմական հիշողության ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ ծառայությունների համաշխարհային շուկայում ներգրավվածության ընդլայնման հնարավորությունների և այդ գործընթացի տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի ծառայությունների արտահանման ներուժն է, դրա մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը և միջազգային շուկաներում հայկական ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման ուղիների բացահայտումը։ Աշխատության մեջ ծառայությունների միջազգային առևտուրը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության զարգացման, արտահանման կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման, զբաղվածության ընդլայնման և արտաքին եկամուտների ավելացման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրվում են ծառայությունների համաշխարհային շուկայի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային մրցակցության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք որոշում են երկրների՝ համաշխարհային ծառայությունների շուկայում հաջողությամբ հանդես գալու կարողությունը։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, տրանսպորտի, ֆինանսական, ապահովագրական, բիզնես և այլ ծառայությունների արտահանման հնարավորություններին։ Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիներին Հայաստանի ծառայությունների արտահանման կառուցվածքում հատկապես նկատելի է ՏՀՏ ծառայությունների աճը, իսկ զբոսաշրջությունը շարունակում է մնալ կարևոր բաղադրիչ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության միջև պատմական, քաղաքական, ռազմական, կրոնական և մշակութային փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են երկու կողմերի հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը Բյուզանդական կայսրության համար, ինչպես նաև տարածաշրջանում ազդեցության և իշխանության համար ընթացող պայքարի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայկական իշխանական տոհմերի և բյուզանդական իշխանությունների փոխհարաբերություններին, ռազմական համագործակցությանը և հակամարտություններին, հայկական տարածքների նկատմամբ կայսրության քաղաքականությանը, ինչպես նաև հայերի ներգրավվածությանը բյուզանդական պետական և ռազմական կառույցներում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կրոնական և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ հայ և բյուզանդական եկեղեցական ավանդույթների հարաբերությունները, դավանաբանական տարաձայնությունները և մշակութային կապերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության փոխկապակցված պատմության մասին՝ ընդգծելով այդ հարաբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի քաղաքական դիրքի, տարածքային փոփոխությունների և տարածաշրջանային զարգացումների վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բյուզանդագետների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և միջնադարյան պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։