Հայ ազգագրության պատմություն

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է պարամետրիկ ընդհանրացված հակադարձ մատրիցների (generalized inverse matrices) որոշման հաջորդական և զուգահեռ մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել մեծ չափերի գծային համակարգերի լուծման արդյունավետությունն ու կայունությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Մուր-Պենրոզի և այլ ընդհանրացված հակադարձների կառուցման տեսական հիմքերը՝ ընդգծելով դրանց կիրառությունը վատ պայմանավորված (ill-posed) խնդիրների, օպտիմիզացիոն մոդելների և տվյալների վերականգնման խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարամետրիկ կախվածությամբ մատրիցների դասերին, որտեղ համակարգի կառուցվածքը փոփոխվում է արտաքին պարամետրերի ազդեցությամբ, ինչը պահանջում է կայուն և ադապտիվ հաշվարկային ալգորիթմներ։ Աշխատությունը ներկայացնում է հաջորդական և զուգահեռ հաշվարկման մեթոդներ՝ ներառյալ մոդուլային դեկոմպոզիցիան, բլոկային մատրիցային մոտեցումները և վեկտորիզացված գործողությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս զգալիորեն արագացնել հաշվարկները բազմամիջուկ և բաշխված համակարգերում։ Ներկայացվում են նաև ալգորիթմների ավտոմատացման մոտեցումներ՝ ծրագրային իրականացման մակարդակում, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել մարդկային միջամտությունը և բարձրացնել հաշվարկների հուսալիությունը։ Շեշտվում է, որ նման մեթոդների զարգացումը կարևոր դեր ունի ժամանակակից թվային մաթեմատիկայի և ինժեներական հաշվարկների մեջ՝ ապահովելով մեծածավալ տվյալների արդյունավետ մշակման և բարդ համակարգերի վերլուծության նոր հնարավորություններ։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային և մատենագիտական գործունեության մեջ հիշարժան ու հոբելյանական տարեթվերի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգման, ընտրության և կիրառման մեթոդական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Նման բնույթի ձեռնարկը դիտարկվում է որպես տեղեկատվական և մեթոդական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս գրադարանավարներին, մատենագետներին, մշակութային ու կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին նախապես ծրագրել տարբեր իրադարձություններին, պատմական դեպքերին, նշանավոր անձանց տարեդարձերին, գիտության, գրականության և արվեստի կարևոր երևույթներին նվիրված աշխատանքները։ Հետազոտության առանցքում օրացուցային սկզբունքով նյութերի կազմակերպումն է, յուրաքանչյուր տարեթվի տեղեկատվական արժեքի գնահատումը և համապատասխան գրականության ընտրության ու մատենագիտական ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատու և հանձնարարական գործառույթների համադրմանը, քանի որ նման հրատարակությունը ոչ միայն արձանագրում է նշանակալի ամսաթվերը, այլև ուղղորդում է ընթերցողին դեպի տվյալ թեմայի վերաբերյալ համապատասխան գրականություն և տեղեկատվական աղբյուրներ։ Քննվում են մատենագիտական նկարագրությունների համակարգման, թեմատիկ բաժինների ձևավորման, անձնանունների և իրադարձությունների ընտրության, նյութերի դասակարգման ու որոնման հարմարավետության ապահովման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մեթոդական բաղադրիչը, որի միջոցով գրադարաններին կարող են առաջարկվել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ դիտումների, գրական երեկոների, քննարկումների, տեղեկատվական ժամերի և մշակութային այլ միջոցառումների կազմակերպման ուղղություններ։ Այս տեսանկյունից ձեռնարկը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես տեղեկատու ցանկ, այլև որպես գրադարանի մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի պլանավորման օժանդակ միջոց։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր բնույթի տարեթվերի ընտրության չափանիշներին՝ հաշվի առնելով դրանց պատմական, գիտական, գրական, հասարակական կամ մշակութային նշանակությունը։ Նման նյութերի պարբերական կազմումն ու հրատարակումը կարևոր է նաև մատենագիտական տեղեկատվության շարունակականության ապահովման համար, քանի որ յուրաքանչյուր նոր թողարկում արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և մշակութային առաջնահերթությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է հիշարժան տարեթվերի համակարգված մատենագիտական ներկայացումը որպես գրադարանային սպասարկման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և մշակութային ծրագրավորման փոխկապակցված ուղղություն՝ ընդգծելով դրա գործնական նշանակությունը ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման և մշակութային հիշողության պահպանման գործում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, ինչպես նաև պատմագրության ոլորտին առնչվող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ գիտակարգերում ձևավորվող ժամանակակից հետազոտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, գիտական հաղորդակցության զարգացմանը և հումանիտար ու հասարակագիտական գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի և անգլերենի քերականական համակարգերի ուսումնասիրությանը՝ երկու լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների համադրական ներկայացմամբ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են քերականության հիմնական բաղադրիչները՝ ձևաբանությունն ու շարահյուսությունը, ինչպես նաև դրանցում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքի մասերի համակարգին, գոյականների, ածականների, դերանունների, բայերի և այլ քերականական միավորների ձևաբանական ու գործառական առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում բայական համակարգերի կառուցվածքը, ժամանակի, եղանակի, դեմքի և թվի արտահայտման միջոցները, ինչպես նաև հայերենի և անգլերենի բայական ձևերի միջև առկա տարբերությունները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև գոյականի քերականական կատեգորիաներին, հոդերի կիրառությանը, հոլովական հարաբերությունների արտահայտմանը և բառերի միջև շարահյուսական կապերի ձևավորմանը։ Համադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են երկու լեզուները տարբեր միջոցներով արտահայտում նույն կամ նմանատիպ քերականական իմաստները։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև նախադասության կառուցվածքի, բառերի շարադասության, պարզ և բարդ նախադասությունների, հարցական և ժխտական կառուցվածքների առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ հայերենից անգլերեն և անգլերենից հայերեն թարգմանության կամ լեզվի ուսուցման ընթացքում՝ պայմանավորված երկու քերականական համակարգերի կառուցվածքային տարբերություններով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայերենի և անգլերենի քերականական կազմակերպվածության, դրանց ընդհանրությունների ու տարբերությունների և լեզվական կառուցվածքի գործառական առանձնահատկությունների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետների, թարգմանիչների, օտար լեզվի ուսուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և երկու լեզուների քերականական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս թեման վերաբերում է ժամանակակից կազմակերպությունների կառավարման կառուցվածքին՝ մասնավորապես աստիճանակարգությանը (հիերարխիային) և այն գործոններին, որոնք ազդում են դրա ձևավորման ու արդյունավետության վրա։ Կառավարման աստիճանակարգությունը կազմակերպությունում իշխանության, պատասխանատվության և որոշումների ընդունման մակարդակների համակարգ է, որտեղ հստակ սահմանվում են ղեկավարների և ենթակաների հարաբերությունները, ենթակայության շղթան և որոշումների անցման ուղիները։ Ավանդական կազմակերպություններում այն սովորաբար լինում է բազմաստիճան և խիստ ձևավորված, մինչդեռ ժամանակակից կառավարման մոտեցումներում ավելի հաճախ նկատվում է հարթեցման (flat structure) միտում, որտեղ կրճատվում են միջանկյալ մակարդակները՝ արագացնելու որոշումների ընդունումը և բարձրացնելու ճկունությունը։ Կառավարման աստիճանակարգության վրա ազդող հիմնական գործոններից են կազմակերպության չափը, քանի որ մեծ կազմակերպությունները պահանջում են ավելի բարդ կառուցվածք, գործունեության բնույթը, տեխնոլոգիական զարգացվածության մակարդակը, շուկայի դինամիկան և մրցակցային միջավայրը։ Բացի այդ, կարևոր դեր ունեն կազմակերպական մշակույթը, ղեկավարության ոճը և թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս ավտոմատացնել գործընթացները և նվազեցնել կառավարման մակարդակների անհրաժեշտությունը։ Ժամանակակից կազմակերպություններում աճում է թիմային աշխատանքի, դեցենտրալիզացիայի և ինքնավար խմբերի նշանակությունը, ինչը փոխում է ավանդական հիերարխիկ մոդելը՝ դարձնելով այն ավելի ճկուն և արդյունավետ փոփոխվող միջավայրում։

Պատմություն

Սա տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն է, որը նախատեսված է 1950 թվականի ընթացքում հիշատակվող կարևոր տարեթվերի և հոբելյանների համակարգված ներկայացման համար, որտեղ ըստ օրացուցային հաջորդականության ընդգրկված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, աշխատանքը նպատակ ունի ապահովել տեղեկատվության մատչելի և հարմար կառուցվածք ընթերցողների լայն շրջանակի համար՝ ներառյալ ուսուցիչներ, ուսանողներ և մշակութային ոլորտի աշխատողներ, միաժամանակ ծառայելով որպես կրթական և հանրահռչակող աղբյուր, որը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը և հասարակական գիտակցության զարգացմանը՝ ներկայացնելով տարբեր ոլորտների զարգացման կարևոր հանգրվանները մեկ միասնական համակարգված ձևաչափով։