ՀՀ բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ: Շիկահողի արգելոց

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է ցածրաչափ (low-dimensional) կիսահաղորդչային համակարգերի կինետիկ և մագնիսական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ կոնդենսացված նյութերի ֆիզիկայի և նանոֆիզիկայի շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը քվանտային չափային էֆեկտների ազդեցության բացահայտումն է էլեկտրոնների տեղափոխման, սպինային դինամիկայի և մագնիսական պատասխանների վրա այնպիսի համակարգերում, ինչպիսիք են քվանտային թելերը, քվանտային փոսերը և երկչափ էլեկտրոնային գազերը։ Ուսումնասիրվում են կրիչների կինետիկ պարամետրերը՝ էլեկտրահաղորդականություն, շարժունակություն և ցրման մեխանիզմներ, որոնք զգալիորեն տարբերվում են եռաչափ բյուրեղային համակարգերից՝ չափային սահմանափակումների պատճառով։ Միաժամանակ դիտարկվում են մագնիսական հատկությունները՝ ներառյալ պարամագնիսական և դիամագնիսական վարքագիծը, ցիկլոտրոնային ռեզոնանսը և սպինային փոխազդեցությունները, որոնք կարևոր դեր ունեն ժամանակակից սպինտրոնիկայի զարգացման մեջ։ Տեսական մոտեցումների շրջանակում կիրառվում են քվանտային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և Բոլցմանի տրանսպորտային հավասարման մոդելները՝ նկարագրելու համար էլեկտրոնների վարքը սահմանափակ չափային համակարգերում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է նոր սերնդի էլեկտրոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի նախագծման համար, քանի որ ցածրաչափ համակարգերը հանդիսանում են նանոտեխնոլոգիաների և քվանտային սարքավորումների հիմքային կառուցվածքային տարրեր։

Աշխարհագրություն

Այս թեման վերաբերում է լճերի և ջրամբարների ջուր–հատակ սահմանային շերտում տեղի ունեցող օքսիդավերականգնման (ռեդոքս) գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը ջրի որակի ձևավորման վրա։ Ջուր–հատակ ինտերֆեյսը համարվում է բարձր ակտիվ կենսաքիմիական գոտի, որտեղ միաժամանակ ընթանում են օրգանական նյութերի քայքայում, միկրոօրգանիզմների ակտիվություն և քիմիական տարրերի փոխակերպումներ։ Այս միջավայրում օքսիդավերականգնման ռեակցիաները որոշում են թթվածնի սպառման և վերականգնման հավասարակշռությունը, ինչպես նաև վերահսկում են այնպիսի կարևոր տարրերի վարքը, ինչպիսիք են երկաթը, մանգանը, ազոտը և ֆոսֆորը։ Օրինակ՝ թթվածնի պակասի պայմաններում կարող են ակտիվանալ վերականգնող գործընթացները, ինչի արդյունքում որոշ նյութեր անցնում են լուծելի ձևերի և տեղափոխվում ջրային շերտեր, ազդելով ջրի թափանցիկության, գույնի և քիմիական կազմի վրա։ Այս գործընթացները նաև անմիջական ազդեցություն ունեն էվտրոֆիկացիայի վրա, քանի որ սննդանյութերի ազատումը հատակից կարող է խթանել ջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների աճը, վատթարացնելով ջրի որակը։ Բացի այդ, ջերմաստիճանային շերտավորումը և ջրի շրջանառության սահմանափակումը կարող են ուժեղացնել անաերոբ պայմանները հատակային շերտերում, ինչն էլ ավելի է խորացնում ռեդոքս հավասարակշռության խախտումները։ Այսպիսով, օքսիդավերականգնման գործընթացները ջուր–հատակ սահմանային գոտում հանդիսանում են ջրային էկոհամակարգերի ինքնակարգավորման կարևոր մեխանիզմներից մեկը և վճռորոշ դեր ունեն լճերի ու ջրամբարների էկոլոգիական վիճակի և ջրի որակի ձևավորման մեջ։

Գեղարվեստական ռուս․

Ալեքսանդր Սոլժենիցինի հայտնի վեպերից է, որը հիմնված է հեղինակի սեփական փորձի վրա՝ երբ նա երկար ժամանակ բուժվել է քաղցկեղից։ Գիրքը պատկերում է Սոլժենիցինի՝ Սովետական Միության դիսպանսերում անցկացրած օրերն ու մարդկանց, ովքեր ապրում են այս հաստատություններում։ Վեպը բացահայտում է այն արհավիրքները, որոնք ոչ միայն ազդում են հիվանդների ֆիզիկական, այլև հոգեկան վիճակի վրա՝ ցույց տալով հասարակության և նրա գաղափարների ապամոնտաժվածությունը։ **«Ռակовый корпус»**-ը քննում է մարդկային գոյությունը մահվան դռանն մոտ՝ անդրադառնալով այն դժվարություններին ու անարդարություններին, որոնք օժտում են ռեալիզմի խորությամբ, անբեկանելի ճշմարտությամբ։ Այն ձևավորում է առողջության ու մարդկային վիճակների հասկացությունների խորությունը՝ հարցնելով թե որքանով կարող են բարոյական արժեքները գոյատևել այդ դժվարին պայմաններում։ Վեպում ներկայացված են տարբեր կերպարներ, որոնք յուրաքանչյուրը խորապես թափանցում են մարդկային խառնվածքի մեջ՝ փորձելով գտնել իսկական ուժը կամ անցանկալի վերջը։ Սոլժենիցինը վեպը գրել է այն խառնաշփոթ իրավիճակում, երբ առողջությունը՝ հակառակ այն ամենին, ինչ կարելի է սպասել, կարող է դառնալ չարիք կամ փրկություն։ **«Раковый корпус»**-ը ներկայացնում է մարդկանց և գաղափարների վրա ազդեցության բարդությունը, որտեղ կապերն ու փոխհարաբերությունները սովորաբար սահմանափակվում են միայն իրականությամբ, բայց կարող են տալ նաև հուսահատության ու ըմբռնման պահեր։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-17-090415-0

Այլ առարկաներ

Գրքում բացատրվում են գրաֆների հիմնական հասկացությունները՝ գագաթներ, կողեր, ուղղված և ոչ ուղղված գրաֆներ, ինչպես նաև դրանց ներկայացման տարբեր ձևերը։ Ներկայացվում են գրաֆների հիմնական հատկությունները և դրանց ուսումնասիրության մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնական ալգորիթմներին՝ ամենակարճ ճանապարհների որոնում, ծառերի կառուցում, կապակցվածության ուսումնասիրություն և գրաֆների անցում (traversal)։ Այս մեթոդները կարևոր են համակարգչային գիտություններում և օպտիմալացման խնդիրներում։ Գիրքը ներառում է նաև բազմաթիվ օրինակներ և խնդիրներ, որոնք օգնում են զարգացնել ալգորիթմական մտածողություն և կիրառել տեսությունը գործնական խնդիրների լուծման մեջ։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է սամբո ըմբշամարտում ոտքերի բռնվածքներով կատարվող գցումների ուսուցման մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրմանը և կատարելագործմանը։ Գրքում ներկայացվում են տվյալ տեխնիկական հնարքների կատարման առանձնահատկությունները, դրանց կենսամեխանիկական և տակտիկական հիմնավորումները, ինչպես նաև մարզիկների պատրաստության տարբեր փուլերում կիրառվող ուսուցման արդյունավետ մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է շարժումների յուրացման գործընթացը, տեխնիկական սխալների առաջացման պատճառները և դրանց շտկման եղանակները՝ առաջարկելով մարզման կառուցվածքային և գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ։ Աշխատությունում քննարկվում են ֆիզիկական պատրաստվածության, համակարգման ունակությունների, արագության, ուժի և հավասարակշռության զարգացման հարցերը, որոնք կարևոր դեր ունեն ոտքերի բռնվածքներով գցումների հաջող իրականացման համար։ Գիրքը ներառում է գործնական հանձնարարություններ, մեթոդական ցուցումներ և մարզչական փորձի վրա հիմնված առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել մարզիկների տեխնիկական վարպետության բարձրացմանը և մրցակցային արդյունքների բարելավմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է սամբոյի մարզիչների, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների, մարզական մանկավարժների, ուսանողների և մարտարվեստներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ժողովածուն ընդգրկում է նրա բազմաժանր ստեղծագործական աշխարհը՝ հատկապես ուղղված մանկական և պատանեկան ընթերցողին։ Այս գրքում ներկայացված են քնարական բանաստեղծություններ, դաստիարակչական բովանդակությամբ առակներ, ինչպես նաև հեքիաթներ և պոեմներ, որոնք ունեն պարզ, հասկանալի լեզու և ընդգծված բարոյախրատական ուղղվածություն։ Խնկոյանի ստեղծագործությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ նա հաճախ կենդանիների, բնության և առօրյա կյանքի օրինակներով փոխանցում է մարդկային վարքի մասին ուսուցողական գաղափարներ՝ սովորեցնելով բարություն, ազնվություն, աշխատասիրություն, ընկերասիրություն և արդարություն։ Նրա առակներում հաճախ հանդիպում են հստակ բարոյական եզրահանգումներ, որոնք ընթերցողին ուղղորդում են ճիշտ և սխալ արարքների տարբերակման մեջ, իսկ հեքիաթներում գերակշռում է երևակայական աշխարհը, որտեղ բարին սովորաբար հաղթում է չարին։ Բանաստեղծությունները ավելի քնարական բնույթ ունեն՝ արտահայտելով բնության գեղեցկությունը, մանկական զգացմունքների անմիջականությունը և կյանքի պարզ ուրախությունները։ Պոեմները հաճախ ավելի ընդարձակ պատմողական կառուցվածք ունեն և համադրում են հեքիաթային ու իրական տարրերը։ Ընդհանուր առմամբ ժողովածուն ունի ուժեղ դաստիարակչական և կրթական նշանակություն՝ նպաստելով երեխաների բարոյական ձևավորմանը և գրական ճաշակի զարգացմանը։