Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Եռանկյունաչափական շարքեր, եռանկյունաչափական շարքերի հատկությունները

Բնապահպանություն

Բնօգտագործումը ներկայացնում է մարդու գործունեությունը բնական ռեսուրսների ստացման, մշակման և օգտագործման համար՝ ներառելով հող, ջուր, օդ, անտառ, հանքանյութեր և կենսաբազմազանություն, որը ուղղված է տնտեսական, սոցիալական և մշակութային նպատակների ապահովմանը։ Բնօգտագործման կառավարմամբ՝ նախատեսվում է ռեսուրսների արդյունավետ, կայուն և հավասարակշռված օգտագործում՝ հնարավորինս նվազեցնելով բնության վրա բացասական ազդեցությունը, իսկ շրջակա միջավայրի պահպանությունը վերաբերում է այն միջոցառումներին, քաղաքականություններին և գործողություններին, որոնք ուղղված են բնական միջավայրի, էկոհամակարգերի և մարդու առողջության պաշտպանությանը, աղտոտման և ռիսկերի նվազեցմանը։ Բնօգտագործման տեսակները ներառում են հողօգտագործում, ջրօգտագործում, անտառային ռեսուրսների շահագործում, հանքարդյունաբերություն, էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործում և բազմաբնույթ բնական ռեսուրսների համակցված կառավարմամբ զբաղվող գործունեություն։ Կառավարման և պահպանության սկզբունքներն են՝ կայունություն, նախազգուշացում, հաշվետվողականություն, առավելագույն տնտեսական և էկոլոգիական արդյունավետություն, հանրային մասնակցություն, իրավական հստակություն և ռեսուրսների հավասարաչափ բաժանում։ Այս համակարգված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ապահովել բնական ռեսուրսների երկարաժամկետ հասանելիություն, նվազեցնել էկոլոգիական վնասները և ստեղծել պայմաններ մարդու առողջության, սոցիալ-տնտեսական զարգացման և էկոհամակարգերի կայունության համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը տեղեկատու-օրացույց է, որը ներկայացնում է 1973 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում նշվող և հիշատակվող կարևոր ու հիշարժան տարեթվերը, իրադարձություններն ու տարելիցները։ Այն կազմված է որպես արագ կողմնորոշվելու և տեղեկություն ստանալու հարմար միջոց՝ մեկտեղելով պատմական, մշակութային, հասարակական, գիտական և այլ բնույթի նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր ամսվա կտրվածքով հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերին, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող այլ հիշատակի օրերի։ Հրատարակության կառուցվածքը նպաստում է ամսաթվերի համակարգված ներկայացմանը և դրանք համապատասխան իրադարձությունների ու անձանց հետ կապելուն՝ դարձնելով այն գործնական տեղեկատու ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ ընդհանուր հետաքրքրությունների շրջանակում օգտագործելու համար։ Նման օրացույցային ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության հանրահռչակման և տարբեր ոլորտներում կարևոր տարեդարձերի ու հիշատակի օրերի վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են նշանավոր իրադարձությունների ու անհատների տարեգրությամբ։

Այլ առարկաներ

«Գինեգործական ձեռնարկությունների սարքավորումներ» գիրքը, հեղինակված է Լ. Ռ. Սամվելյան-ի կողմից, նվիրված է գինեգործական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացներին և դրանց իրականացմանը անհրաժեշտ սարքավորումների նկարագրությանը։ Գիրքն անդրադառնում է գինեգործության բոլոր փուլերին՝ խաղողի մշակությունից մինչև գինու պատրաստի արտադրանքը, և ներկայացնում է յուրաքանչյուր փուլում օգտագործվող սարքավորումները՝ իրենց կառուցվածքով, աշխատանքի սկզբունքով և տեխնիկական հատկանիշներով։ Ներկայացվում է ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից սարքավորումների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետությունը և արտադրության որակի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գինեգործների, տեխնոլոգների, ուսանողների և գինեգործության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ օգնելով նրանց ընտրել, շահագործել և պահպանել արտադրության սարքավորումները, ինչպես նաև հասկանալ դրանց դերը արտադրական գործընթացի արդյունավետության և վերջնական արտադրանքի որակի ապահովման մեջ։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է նախադասության լրացական անդամների գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը արաբական լեզվաբանական ավանդույթում՝ հատկապես քերականական an-nahw տեսության շրջանակներում, որը հանդիսանում է դասական արաբագիտության հիմնարար ուղղություններից մեկը։ Գրքում վերլուծվում է արաբական քերականության ձևավորման պատմական զարգացումը՝ սկսած վաղ իսլամական շրջանից, երբ ձևավորվեցին լեզվի նորմատիվ նկարագրության առաջին համակարգերը, մինչև միջնադարյան դասական դպրոցների կողմից մշակված ամբողջական քերականական կառուցվածքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադասության լրացական անդամների՝ հավելյալ, բացատրական և սահմանող տարրերի գործառական դերին, նրանց սինտաքսային դիրքին և իմաստային ազդեցությանը նախադասության կառուցվածքում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև բասրական և կուֆական քերականական դպրոցների մոտեցումների տարբերությունները, որոնք ձևավորել են an-nahw տեսության բազմաշերտ համակարգը և տարբեր մեկնաբանություններ են առաջարկել նույն լեզվական երևույթների վերաբերյալ։ Վերլուծվում է նաև քերականական կատեգորիաների կապը իմաստաբանության և հռետորաբանության հետ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է արաբական լեզվաբանական ավանդույթը համադրում ձևաբանական, սինտաքսային և իմաստային մակարդակները։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել լրացական անդամների դերը որպես ոչ միայն կառուցվածքային, այլև հաղորդակցական և իմաստաստեղծ տարրեր արաբական քերականական համակարգում։

Տնտեսագիտություն

Թավադյան Ա.-ն գրքում ներկայացնում է տեսական և կիրառական մոտեցումներ, որոնք օգտագործվում են տնտեսական գերակայությունների գնահատման և կանխատեսման գործընթացներում՝ նպատակ ունենալով մշակել հիմնավորված ու արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն։ Աշխատությունը մանրամասն վերլուծում է Հայաստանի տնտեսության ներկայիս վիճակը՝ ներառյալ հիմնական խնդիրները, զարգացման խոչընդոտները և նրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա։ Գրքում քննարկվում են երկրի տնտեսական ու սոցիալական զարգացման առավել կարևոր ոլորտները՝ գյուղատնտեսություն, արդյունաբերություն, ծառայությունների հատված, էներգետիկա և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև դրանց հեռանկարները համաշխարհային տնտեսության համատեքստում։ Բացի այդ, այն ներկայացնում է կարճաժամկետ և երկարաժամկետ կանխատեսումներ, որոնք ներառում են թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը։ Հեղինակը նաև նշում է, որ տնտեսական զարգացման գերակայությունների ձևավորման համար կարևոր են նաև համաշխարհային շուկաներին Հայաստանի ինտեգրման մակարդակը, արտաքին պարտքի կառավարման հարցերը և մակրոտնտեսական կայունության ապահովումը։ Գրքում օգտագործված են վիճակագրական և մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք օգնում են գնահատել տարբեր զարգացման սցենարներ։ Աշխատությունը մեծապես օգտակար է տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության, պետական կառավարման և միջազգային հարաբերությունների ուսանողներին, ովքեր ցանկանում են հասկանալ Հայաստանի տնտեսական իրականությունը և դրա զարգացման հնարավորությունները։

Բժշկություն

Բրոնխիալ ասթման երեխաների մոտ հանդիսանում է շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդություն, որի հիմնական առանձնահատկությունն է բրոնխների հիպերռեակտիվությունը և կրկնվող շնչահեղձության նոպաները, որոնք առաջանում են տարբեր արտաքին (ալերգեններ՝ փոշի, ծաղկափոշի, սննդային կամ դեղորայքային նյութեր, վիրուսներ) և ներքին (գենետիկ նախատրամադրվածություն, իմունային համակարգի առանձնահատկություններ, շնչուղիների վարակներ) գործոնների ազդեցությամբ, ինչի արդյունքում զարգանում է բրոնխների սպազմ, լորձաթաղանթի այտուց և խորխի ավելացում՝ դժվարացնելով օդի անցումը և առաջացնելով արտաշնչական շնչահեղձություն։ Երեխաների շրջանում այս հիվանդությունը առանձնապես հաճախ է հանդիպում, հատկապես քաղաքային բնակավայրերում, ինչպիսիք են Երևանը, ինչը պայմանավորված է նաև օդի աղտոտվածությամբ, կենցաղային ալերգենների բարձր կոնցենտրացիայով և վարակային գործոնների հաճախակի ազդեցությամբ։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը սովորաբար սկսվում է վաղ տարիքում՝ 1-7 տարեկանների շրջանում, երբ նկատվում են ալերգիկ ռինիտի նշաններ, նոպայաձև հազ կամ շնչառության թեթև դժվարացում, իսկ նոպայի ժամանակ երեխայի մոտ զարգանում է արտահայտված արտաշնչական հևոց, սուլող շնչառություն, երկար արտաշնչում, հաճախ նաև վախի զգացում, անհանգստություն և մարմնի հարկադիր դիրք, իսկ ծանր դեպքերում կարող է առաջանալ ցիանոզ, թթվածնային քաղց և շնչառական անբավարարություն։ Հիվանդության ընթացքը կարող է լինել տարբեր՝ թեթև, միջին կամ ծանր, և ժամանակի ընթացքում որոշ երեխաների մոտ նվազում է, իսկ մյուսների մոտ պահպանվում կամ սրվում է, հատկապես եթե չկանխարգելվեն ալերգենների հետ շփումները կամ չիրականացվի համապատասխան բուժում, որը ներառում է ինչպես նոպայի արագ դադարեցում բրոնխալայնիչ միջոցներով, այնպես էլ երկարաժամկետ վերահսկող բուժում՝ բորբոքման նվազեցման և նոր նոպաների կանխման նպատակով։ Բացի այդ, երեխաների մոտ հաճախ նկատվում է բազմապատճառային սենսիբիլիզացիա, այսինքն՝ միաժամանակ մի քանի ալերգենների նկատմամբ գերզգայնություն, ինչը բարդացնում է հիվանդության կառավարումը և պահանջում է անհատական մոտեցում յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում, ներառյալ ալերգենի հայտնաբերումն ու հնարավորինս դրա բացառումը, ինչպես նաև պարբերական բժշկական հսկողություն մանկաբույժի և թոքաբանի կողմից։