Մոնտարիզմ: Ջ. Քեյնս և Միլթոն Ֆրիդման

Գեղարվեստական հայ․

«Ներսուդուրս» Գուրգեն Խանջյանի հետաքրքիր ու խորացված ստեղծագործություններից մեկն է, որը համադրում է ազգային ինքնության, հոգեբանության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները։ Գրքի անվանումը՝ «Ներսուդուրս», արդեն իսկ ակնարկում է, որ վեպը կամ պատմվածքը ներառում է որոշակի մերթ միօրինակ, մերթ հակասական մտածողության տարրեր՝ կապված ներսի և դրսի, անձնական և սոցիալական աշխարհի հետ։ Խանջյանը «Ներսուդուրս»-ում փորձում է պատկերել այն միջավայրը, որտեղ մարդը, լինելով իր ապրած իրականության մեջ, նաև ներքին աշխարհի հետ մղում է հավասարակշռված պայքար։ Կերպարները տառապում են ներքին հակասություններից՝ փորձում հասկանալ իրենց տեղն աշխարհում, և միևնույն ժամանակ՝ կապվել հասարակության, շրջապատի պահանջների հետ։ Վեպը կարող է լինել ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգևոր ճանապարհորդություն, որտեղ հերոսները մղվում են դեպի ինքնագիտակցում, դեպի իրենց հոգու այն խորքերը, որոնք անտեսանելի են արտաքին աշխարհից։ Խանջյանը սարսափելի շերտեր է բացահայտում մարդկային բնույթի մեջ՝ խեղվածության, ակնածանքի, վախի, սրտի անկեղծության մասին։ «Ներսուդուրս»-ը արտացոլում է նաև հայ ազգի պայքարը, երբ նրանք գտնվում են նորից և նորից սահմանների կամ ներքին պատերազմների մեջ՝ այս անգամ ոչ միայն դրսի հակամարտության, այլ նաև ներսի՝ ներման ու ինքնապաշտպանության խառնաշփոթների։ Այս ստեղծագործությունն էսթետիկորեն և ներառականորեն մեծ ազդեցություն է թողնում ընթերցողի վրա՝ ցուցադրելով մարդու հոգու ամենափայլուն և ամենամութ կողմերը, որոնք կերտում են մեր կյանքը, մարդկային անհատականությունները ու նրանց հարաբերությունները՝ աշխարհի հետ, մեկը մյուսի հետ։ Խանջյանի «Ներսուդուրս»-ը այն ստեղծագործությունն է, որը դեռ երկար կմնա գրական արժեքի շրջանակներում՝ հրավիրելով ընթերցողին մտածելու այն մասին, թե ինչ է նշանակում գտնել համահունչություն ներսի և դրսի հետ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-512-9

Բժշկություն

էպիլեպսիա-ի փորձարարական մոդելներում, մասնավորապես կոразոլ (պենտիլենետետրազոլ) կիրառմամբ առաջացվող էպիլեպտիֆորմ նոպաների պայմաններում սպիտակ առնետների մոտ դիտվում են հյուսվածքային նյութափոխանակության խորը մոլեկուլային խանգարումներ, որոնք պայմանավորված են նեյրոնային գերհուզելիությամբ, օքսիդատիվ սթրեսի աճով և էներգետիկ փոխանակության դեֆիցիտով։ Կոразոլը որպես GABA-A ընկալիչների անտագոնիստ նվազեցնում է արգելակիչ նեյրոտրանսմիսիան, ինչի արդյունքում բարձրանում է գլուտամատերգիկ ակտիվությունը, առաջանում է կալցիումի ներբջջային հոսքի աճ և ակտիվանում են ազատ ռադիկալների ձևավորման մեխանիզմները։ Այս գործընթացները հանգեցնում են միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիայի, ATP-ի սինթեզի նվազման և լիպիդների պերօքսիդացման ակտիվացման, ինչը խաթարում է նեյրոնների և գլիալ բջիջների նորմալ նյութափոխանակությունը։ Բացի այդ, դիտվում են հակաօքսիդանտ համակարգերի՝ սուպերօքսիդդիսմուտազի, կատալազի և գլուտատիոնի սպառման փոփոխություններ, ինչպես նաև բորբոքային ցիտոկինների ակտիվացում, որոնք խորացնում են հյուսվածքային վնասը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ջրային էներգիայի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման և հիդրոտեխնիկական խողովակաշարերի պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հիդրոէներգետիկ համակարգերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ ներառյալ ջրի հոսքի էներգիայի փոխակերպումը մեխանիկական և էլեկտրական էներգիայի, ինչպես նաև տարբեր տիպի հիդրոկայանների տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է խողովակաշարային համակարգերում առաջացող հիմնական վտանգները՝ կոռոզիա, նստվածքների կուտակում, հիդրավլիկ հարվածներ և մեխանիկական մաշվածություն՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը էներգետիկ արդյունավետության և համակարգերի անվտանգության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտպանական տեխնոլոգիաներին՝ հակակոռոզիոն ծածկույթներ, հիդրավլիկ ռեժիմների կարգավորում, մոնիթորինգի համակարգեր և կանխարգելիչ սպասարկման մեթոդներ։ Քննարկվում են նաև հիդրոէներգետիկ պոտենցիալի լիարժեք օգտագործման, էներգիայի կորուստների նվազեցման և կայուն էներգետիկ զարգացման խնդիրները։

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման և զարգացման պատմությունը՝ սկսած Օսմանյան կայսրության անկումից և Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի ղեկավարությամբ նոր պետական համակարգի ստեղծումից մինչև ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխությունները։ Գրքում վերլուծվում են հանրապետության հիմնադրման գործընթացը, բարեփոխումների քաղաքականությունը, աշխարհիկ պետության կառուցման քայլերը և պետական ինստիտուտների ձևավորումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև բազմակուսակցական համակարգի անցմանը, ռազմական հեղաշրջումների փուլերին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և Թուրքիայի դերին տարածաշրջանային ու միջազգային հարաբերություններում։ Նյութում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական փոփոխություններին, տնտեսական արդիականացման գործընթացներին և ազգային ինքնության ձևավորման խնդիրներին։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերը և վերլուծական մոտեցումը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Թուրքիայի Հանրապետության պատմական զարգացման ուղու մասին։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1897 թվականների Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական ջարդերից հետո Գերմանիայի քաղաքական և դիվանագիտական դիրքորոշմանը Թուրքիայում, ինչպես նաև Բեռլինի և Օսմանյան Պորտայի միջև հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին այդ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է Գերմանական կայսրության արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները Օսմանյան կայսրությունում՝ ընդգծելով տնտեսական, ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրա զգուշավոր և հաճախ չեզոք մոտեցումը հայկական կոտորածների հարցում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Գերմանիայի դերի աճը Օսմանյան կայսրության ներսում՝ հատկապես ռազմական խորհրդատվության, երկաթուղային նախագծերի (օրինակ՝ Բաղդադի երկաթուղու գաղափարի) և տնտեսական ներթափանցման միջոցով, ինչը ձևավորում էր երկու պետությունների միջև սերտ գործընկերային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայկական հարցը միջազգային դիվանագիտության մեջ հաճախ ենթարկվում էր մեծ տերությունների շահերի բախմանը, և Գերմանիան, որպես նոր ուժեղացող կայսրություն, հիմնականում խուսափում էր Օսմանյան կայսրության ներքին գործերին կտրուկ միջամտությունից՝ նախընտրելով պահպանել իր ռազմավարական դիրքերը տարածաշրջանում։ Աշխատության մեջ նաև վերլուծվում է եվրոպական մամուլի և դիվանագիտական հաղորդագրությունների արձագանքը հայկական կոտորածներին, ինչպես նաև գերմանական հասարակական կարծիքի որոշ հատվածների քննադատական վերաբերմունքը այդ իրադարձությունների նկատմամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ Գերմանիայի քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր մեծ տերությունների հավասարակշռության պահպանման ձգտմամբ և Օսմանյան կայսրության հետ ռազմավարական գործընկերության խորացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Գերմանիայի դիրքորոշումը որպես պրագմատիկ և շահադիտական արտաքին քաղաքականության օրինակ, որտեղ հումանիտար հարցերը հաճախ երկրորդական դեր էին ստանում աշխարհաքաղաքական հաշվարկների համեմատ։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ռուս գրական լեզվի բառապաշարային նորացումների՝ նոր բառերի (նեոլոգիզմների) ուսումնասիրությանը՝ հիմնված Մոսկվայի մամուլի նյութերի վրա։ Գրքում ներկայացվում են նոր բառերի առաջացման աղբյուրները, ձևավորման եղանակները և լեզվական համակարգում դրանց հաստատման փուլերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բառային-քերականական բնութագրին։ Հեղինակը վերլուծում է մամուլում կիրառվող նոր բառերի իմաստային փոփոխությունները, բառաստեղծական մոդելները, ինչպես նաև դրանց քերականական վարքագիծը՝ խոսքի մասերի համակարգում տեղաբաշխման տեսանկյունից։ Աշխատությունում քննարկվում են փոխառությունները, ածանցման և բառաբարդման մեխանիզմները, հապավումների և հիբրիդային ձևերի տարածումը, ինչպես նաև լեզվի դինամիկ զարգացման միտումները ժամանակակից մեդիա դաշտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր բառերի գործառական ոճերին, նրանց կիրառությանը լրագրողական տարբեր ժանրերում և հանրային հաղորդակցության մեջ։ Ներկայացվում է նաև այն գործընթացը, թե ինչպես են ժամանակավոր լեզվական նորարարությունները աստիճանաբար դառնում կայուն բառապաշարային միավորներ։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ռուսագիտական հետազոտողների, բանասերների, լրագրողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ ժամանակակից ռուսերեն լեզվի բառապաշարի զարգացման ուսումնասիրության համար։