Նյութեր սեմինար պարապմունքների համար

Պատմություն

Յուվալ Նոա Հարարի փիլիսոփայական-հանրագիտակ աշխատանքն է, որը ուսումնասիրում է մարդու ապագան՝ որպես կենսաբանական տեսակ և որպես հասարակություն։ Հարարին այն դիտարկում է որպես հաջորդ քայլ՝ անցնելով **«Homo sapiens»-ից դեպի «Homo Deus»**, որտեղ մարդկությունը ձգտում է վերաճել ինքնակատարելագործված, երկար կյանքով, առողջությամբ և մեծագույն վերահսկողությամբ։ Գիրքը քննարկում է, թե ինչպես տեխնոլոգիաները (օրինակ՝ արհեստական բանականություն, կենսահակաթերապիա, տվյալների կառավարում) կարող են փոխել մարդու ինքնությունը, նպատակները և նույնիսկ արժեհամակարգը։ Հարարին ընդգծում է, որ ապագան կարող է բերել ոչ միայն առաջընթաց, այլ նաև նոր վտանգներ՝ միաժամանակ փոփոխելով աշխատանքի, սիրո, հավատքի և իշխանության հասկացությունները։ Նա նաև քննադատում է արդի մարդկության միտքը՝ «արդյունք-կենտրոն» մտածելակերպի, և ներկայացնում է, որ մարդը կարող է կորցնել իր ազատ կամքի ու ինքնորոշման զգացողությունը՝ դառնալով տվյալների և ալգորիթմների «ծառայող»։ Գիրքը բացահայտում է, թե ինչպիսի էթիկական և սոցիալական խնդիրներ կարող են առաջանալ, երբ մարդը փորձում է դառնալ «աստվածային»՝ հավերժական կյանք, անսահման ուժ և անսահման բարեկեցություն ունենալու միջոցով։ **«Homo Deus»** գիրքը մտածող ընթերցողին հրավիրում է հարցնել՝ ինչպիսին կլինի մարդու ապագան, եթե մենք վերանայենք մեր նպատակները և արժեքները տեխնոլոգիական դարաշրջանում։ Հրատարակիչ - Vintage Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 9781784703936

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունից մինչև վերջնական սպառող տեղափոխման ընթացքում առաջացող տնտեսական ծախսերի ամբողջությանը, որոնք միասին կազմում են հաղորդման ինքնարժեքը։ Այն ներառում է էլեկտրական էներգիայի բարձր լարման գծերով տեղափոխման, ենթակայանների շահագործման, տեխնիկական սպասարկման, կորուստների և ենթակառուցվածքների ամորտիզացիայի ծախսերը։ Հաղորդման գործընթացում կարևոր դեր ունեն նաև էներգիայի կորուստները, որոնք առաջանում են հաղորդալարերի դիմադրության, փոխակերպիչների արդյունավետության և ցանցի բեռնվածության փոփոխությունների հետևանքով, և դրանք ուղղակիորեն ազդում են ընդհանուր ինքնարժեքի վրա։ Բացի տեխնիկական գործոններից, հաշվարկների մեջ ներառվում են նաև աշխատուժի ծախսերը, ցանցի արդիականացման ներդրումները և համակարգի հուսալիության ապահովման համար իրականացվող միջոցառումները։ Այս ամենը միասին ձևավորում է այն տնտեսական ցուցանիշը, որը թույլ է տալիս գնահատել էլեկտրաէներգիայի տեղափոխման արդյունավետությունը և որոշել սակագների ձևավորման հիմքերը, ինչպես նաև էներգետիկ համակարգի երկարաժամկետ կայունությունը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերեն լեզվում պասիվ կառույցներում գործողության սուբյեկտի (agent) արտահայտման պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով սինտաքսիական, իմաստաբանական և հաղորդակցական գործոնների փոխազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է այն դեպքերը, երբ պասիվ կառուցվածքներում գործողության կատարողը արտահայտվում է «by + agent» ձևով, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ սուբյեկտը չի արտահայտվում՝ պայմանավորված տեղեկատվական կառուցվածքի, թեմա–ռեմա հարաբերությունների կամ ոճական նպատակների հետ։ Գրքում դիտարկվում են պասիվի գործառական տարբեր տեսակները՝ գործընթացային, վիճակային և արդյունքային պասիվ, և դրանց կապը գործողության սուբյեկտի արտահայտման հնարավորությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական ընդգծման (emphasis), տեղեկատվության կենտրոնացման և դիսկուրսային համատեքստի ազդեցությանը սուբյեկտի արտահայտման կամ բացթողման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պաշտոնական, գիտական և խոսակցական անգլերենում պասիվ կառույցների կիրառման տարբերությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ոճական և ժանրային գործոնները ձևավորում քերականական ընտրությունները։

Այլ առարկաներ

Մեղրու նուռը նյութը գյուղատնտեսական-այգեգործական և պտղաբուծական ուղղվածության մասնագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Մեղրիի տարածաշրջանում տարածված նռան տեղական ձևերի և սորտերի կենսաբանական, ագրոտեխնիկական ու արտադրական առանձնահատկությունների ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է այգեգործների, գյուղատնտեսության մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են մերձարևադարձային մշակաբույսերով և հետաքրքրված են նռան մշակության զարգացման հնարավորություններով Հայաստանի հարավային գոտիներում։ Նյութում մանրամասն նկարագրվում են նռան կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման պայմանները, ինչպես նաև դրա բարձր հարմարվողականությունը չոր և տաք կլիմայական պայմաններին, հատկապես Մեղրիի տարածաշրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական նռան ձևերի առանձնահատկություններին՝ պտղի որակական ցուցանիշներ, շաքարայնություն, համային հատկանիշներ և բերքատվություն։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տնկարկների հիմնման և խնամքի տեխնոլոգիաները՝ հողի ընտրություն, տնկման սխեմաներ, ոռոգման համակարգերի կազմակերպում և պարարտացման առանձնահատկություններ։ Նյութը ընդգրկում է նաև էտման, ձևավորման և երիտասարդացման միջոցառումները, որոնք նպաստում են բույսի երկարաժամկետ արտադրողականությանը։ Բացի այդ, քննարկվում են հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի հիմնական մոտեցումները՝ շեշտադրելով կանխարգելիչ և էկոլոգիապես անվտանգ մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բերքահավաքի, պահպանման և տեղական շուկաներում իրացման հարցերին, ինչպես նաև նռան տնտեսական նշանակությանը Մեղրիի գյուղատնտեսության զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է գիտական վերլուծությունը և գործնական փորձը՝ նպաստելով նռան մշակության արդյունավետ զարգացմանը հարավային Հայաստանի պայմաններում։

Գրականություն

Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր Բելինսկի, Չերնիշևսկի, Դոբրոլյուբով. Ընտիր էջեր աշխատությունը ընտրանի է, որը ներկայացնում է ռուսական գրական քննադատության և հասարակական մտքի երեք խոշոր ներկայացուցիչների՝ Վիսարիոն Բելինսկու, Նիկոլայ Չերնիշևսկու և Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հիմնական գաղափարները և առավել նշանակալի հոդվածներից ու աշխատություններից հատվածներ, որտեղ նրանք քննարկում են գրականության հասարակական դերը, ռեալիզմի սկզբունքները, արվեստի և իրականության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությունների միջոցով սոցիալական խնդիրների արտացոլման անհրաժեշտությունը, գիրքը միավորում է այդ մտածողների քննադատական մոտեցումները՝ ցույց տալով 19-րդ դարի ռուսական մտավոր միջավայրի գաղափարական զարգացումները, գրականության ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և գրողի պատասխանատվության հարցերը, միաժամանակ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հասկանալ այդ հեղինակների ազդեցությունը ինչպես ռուս, այնպես էլ ընդհանուր եվրոպական գրական-հասարակական մտքի ձևավորման վրա։

Մշակույթ

Արիստոտելի ժառանգությունը հայոց մշակույթի համատեքստում աշխատությունը փիլիսոփայության և հայագիտության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Արիստոտելի գաղափարների ներթափանցումը և ազդեցությունը հայկական մտավոր ավանդույթի վրա, այն ներկայացնում է, թե ինչպես են Արիստոտելի տրամաբանական, էթիկական և բնական-փիլիսոփայական ուսմունքները ընդունվել, մեկնաբանվել և զարգացվել միջնադարյան հայկական դպրոցներում ու գիտական կենտրոններում, գիրքը անդրադառնում է թարգմանական շարժմանը, հատկապես հունարենից հայերեն փիլիսոփայական տեքստերի փոխանցմանը, ինչպես նաև հայ մտածողների՝ այդ գաղափարների վերամշակմանը սեփական փիլիսոփայական համակարգերում, միաժամանակ ընդգծելով հայկական մշակույթի կապը անտիկ փիլիսոփայության հետ և այդ ժառանգության շարունակական ազդեցությունը կրթական ու գիտական ավանդույթների վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր փիլիսոփայության, հայագիտության և մտավոր պատմության ուսումնասիրության համար։