Նորագույն պատմություն

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային ռազմավարության ձևավորմանն ու իրականացման ընթացքին՝ գնահատելով դրա ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և արտաքին կապերի ամրապնդման վրա։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր ոլորտների՝ արդյունաբերություն, էներգետիկա, ինֆորմատիկա, գյուղատնտեսություն և ծառայություններ ներդրումային ծրագրերի հնարավորությունները, ներդրողների համար մրցակցային առավելությունների ստեղծման ուղիները, ինչպես նաև ներդրումային ռիսկերի և խոչընդոտների գնահատումը։ Աշխատությունը ընդգծում է պետական քաղաքականության, հարկային խրախուսումների, ֆինանսական աջակցության գործիքների և իրավական միջավայրի կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով ներգրավել ներքին և արտաքին ներդրումներ։ Նյութում ներկայացվում են նաև ռազմավարական պլանավորման մեթոդներ, ներդրումային գործընթացների մոնիտորինգ և կանխատեսումներ՝ հիմնված տնտեսական ցուցանիշների, շուկայի պահանջարկի և միջազգային փորձի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների, ներդրողների և ֆինանսական մասնագետների համար՝ ուղղված Հայաստանի տնտեսական զարգացման և ներդրումային միջավայրի կայունության ապահովմանը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է պղնձի, նիկելի և կոբալտի թթվածնավոր միացությունների վերականգնման ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և այդ գործընթացների հիման վրա տարբեր կառուցվածքային վիճակով մետաղական նյութերի ստացման գիտական սկզբունքների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող ռեակցիաների ընթացքում տեղի ունեցող օքսիդավերականգնման գործընթացներն են, որոնց ժամանակ սկզբնական միացությունների փոխազդեցությունն ուղեկցվում է ինտենսիվ ջերմազատմամբ և նոր ֆազերի առաջացմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակցիոն համակարգի ջերմադինամիկական և կինետիկական բնութագրերին, քանի որ դրանք պայմանավորում են փոխակերպումների ընթացքը, վերջնական արտադրանքի ֆազային կազմը և կառուցվածքային հատկությունները։ Քննվում են սկզբնական նյութերի բնույթի, բաղադրության և փոխհարաբերակցության ազդեցությունները վերականգնման ամբողջականության ու մետաղական ֆազի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այրման ալիքի տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրանք կապելով ռեակցիայի ջերմային հավասարակշռության, նյութափոխանակության և կառուցվածքագոյացման գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրվում են ստացված մետաղական նյութերի ֆազային և միկրոկառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև փոշենման և համախմբված մետաղական արտադրանքի ձևավորման պայմանների միջև տարբերությունները։ Փոշենման նյութերի դեպքում կարևորվում են մասնիկների կառուցվածքը, չափային բնութագրերը և համասեռությունը, մինչդեռ ձուլածո նյութերի ուսումնասիրության ժամանակ ուշադրություն է դարձվում մետաղական ֆազի ամբողջականությանը, կառուցվածքային միատարրությանը և հնարավոր մնացորդային բաղադրիչների առկայությանը։ Ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս պարզել սկզբնական միացությունների փոխակերպման աստիճանը և ստացված արտադրանքի բաղադրությունը՝ կապ հաստատելով գործընթացի պայմանների ու վերջնական նյութի հատկությունների միջև։ Առանձին նշանակություն ունի տեխնոլոգիական և էներգետիկական տեսանկյունից գործընթացի գնահատումը, քանի որ ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային փոխակերպումները կարող են դիտարկվել որպես մետաղական նյութերի ստացման այլընտրանքային մոտեցումների գիտական հիմք։ Հետազոտությունը նպաստում է գունավոր մետաղների միացությունների վերականգնման մեխանիզմների, բարձր ջերմաստիճանային ռեակցիաների և մետաղական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մետալուրգիայի, նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի և բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի ոլորտներում իրականացվող գիտական հետազոտությունների համար։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է էթանոլի ազդեցության պայմաններում առնետների գլխուղեղի բջջային կառուցվածքների վրա տաուրինի ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ալկոհոլային թունավորման պայմաններում գլխուղեղի հյուսվածքներում առաջացող բջջային և կենսաքիմիական փոփոխությունները և գնահատել տաուրինի հնարավոր ազդեցությունը այդ գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրությունը տեղավորվում է նեյրոկենսաբանության, բջջաբանության և թունաբանության այն ուղղությունների շրջանակում, որոնք ուսումնասիրում են արտաքին վնասակար գործոնների ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էթանոլի ազդեցությամբ գլխուղեղի տարբեր հատվածների բջիջներում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները, բջջային թաղանթների վիճակը, նյութափոխանակային գործընթացները, օքսիդատիվ սթրեսի հետ կապված երևույթները և նյարդային հյուսվածքի բնականոն գործունեության խաթարման հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տաուրինին՝ որպես օրգանիզմում բնականորեն հանդիպող միացության, որի կենսաբանական գործառույթները կապված են բջջային հոմեոստազի, թաղանթային գործընթացների և նյարդային համակարգի գործունեության կարգավորման հետ։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե արդյոք տաուրինի առկայությունը կարող է փոփոխել էթանոլի ազդեցության հետևանքով առաջացող բջջային կառուցվածքային փոփոխությունների արտահայտվածությունը։ Փորձարարական ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր խմբերի կենդանիների գլխուղեղի հյուսվածքային և բջջային ցուցանիշները՝ էթանոլի ազդեցության, տաուրինի կիրառման և դրանց համակցված ազդեցության պայմաններում։ Այդպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող նյութի հնարավոր պաշտպանական կամ կարգավորող ազդեցությունը և բացահայտելու դրա հետ կապված կենսաբանական օրինաչափությունները։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել հյուսվածաբանական, բջջաբանական, կենսաքիմիական և մորֆոմետրիկ մեթոդներ՝ գլխուղեղի կառուցվածքային փոփոխությունները և բջջային վիճակը գնահատելու համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ստացված արդյունքների վիճակագրական մշակումը, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր փորձարարական պայմաններում արձանագրված փոփոխությունները համեմատել և գնահատել դրանց հավաստիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել էթանոլի նեյրոտոքսիկ ազդեցության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը և տաուրինի հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրմանը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է ընդլայնել պատկերացումները ուղեղի բջջային կառուցվածքների՝ արտաքին քիմիական ազդեցությունների նկատմամբ արձագանքի վերաբերյալ և հիմք ծառայել հետագա փորձարարական հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է նյարդային հյուսվածքի վրա էթանոլի ազդեցության բջջային մեխանիզմների բացահայտման և այդ ազդեցության պայմաններում կենսաբանական կարգավորիչ գործոնների դերի գնահատման տեսանկյունից։

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են հասարակական կանոնները, ավանդույթները և արժեքային համակարգը ձևավորում մարդկանց վարքը և փոխհարաբերությունները հայ միջավայրում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Սոցիոնորմատիվ համակարգի էությունը Հասարակության կողմից ընդունված նորմեր, կանոններ և վարքականոններ։ Արժեքային համակարգ Ընտանիքի, հայրենասիրության, բարոյականության և ավանդույթների դերը հասարակության մեջ։ Սոցիալական վերահսկողություն Ինչպես է հասարակությունը կարգավորում վարքը՝ նորմերի և պատժի/խրախուսման միջոցով։ Ավանդույթների և ժամանակակիցության փոխազդեցություն Ինչպես են հին արժեքները պահպանվում կամ փոխվում ժամանակակից պայմաններում։ Հասարակական վարք և դերեր Անհատի վարքը տարբեր սոցիալական խմբերում (ընտանիք, դպրոց, համայնք)։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Անիի Մայր տաճարի ճարտարապետական հորինվածքի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, գեղարվեստական հարդարանքի և հայկական միջնադարյան ճարտարապետության զարգացման մեջ ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Տաճարը կառուցվել է Բագրատունյաց Հայաստանի ծաղկման շրջանում՝ 989 թվականից սկսված շինարարությամբ, որը շարունակվել է ընդմիջումից հետո և ավարտին է հասցվել 11-րդ դարի սկզբին Կատրանիդե թագուհու հովանավորությամբ։ Կառույցի ճարտարապետը Տրդատն է՝ միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ճարտարապետներից մեկը։ S SacredTradition +1 Տաճարի հորինվածքը պատկանում է հայկական գմբեթավոր բազիլիկայի ավանդույթին․ այն եռանավ կառույց է, որի ներքին տարածքը կազմակերպված է չորս հիմնական մույթերի շուրջ, իսկ կենտրոնական հատվածը նախատեսված էր գմբեթային ծածկի համար։ Շինությունը բարձրանում է բազմաստիճան գետնախարիսխի վրա, իսկ արևելյան կողմում տեղակայված խորանը և նրան հարող օժանդակ տարածքները ամբողջացնում են ներքին հորինվածքը։ A armenianarchitecture.org Կառույցի առանձնահատկություններից է ներքին տարածության ընդգծված ուղղաձիգությունը․ Տրդատը կիրառել է սլաքաձև կամարներ և թաղեր, բարակեցված հենարաններ ու դրանց հետ կապված կառուցվածքային բաժանումներ, ինչի շնորհիվ ինտերիերը ստացել է ձգված, թեթև և վեր ուղղված բնույթ։ Այս լուծումները Անիի ճարտարապետական դպրոցի կարևոր հատկանիշներից են և հետագայում դիտարկվել են նաև միջնադարյան եվրոպական, մասնավորապես՝ գոթական ճարտարապետության որոշ ձևերի հետ համեմատության շրջանակում։ S SacredTradition +1 Արտաքին ճարտարապետության մեջ առանձնահատուկ դեր ունի ճակատների հարդարանքը։ Արևելյան, հյուսիսային և հարավային պատերը մասնատված են եռանկյունաձև որմնախորշերով, իսկ ճակատների երկայնքով անցնում են դեկորատիվ կույր կամարաշարեր, որոնք հենվում են նրբագեղ որմնասյուների վրա։ Այս լուծումը ոչ միայն զարդարում է պատային հարթությունները, այլև ընդգծում է շինության ուղղաձիգ ռիթմը և տեսողականորեն թեթևացնում նրա զանգվածային ծավալը։ Y Yerkir Տաճարի արտաքին հարդարանքում կարևոր են նաև շքամուտքերը, որմնասյուները, կամարները և քարե մանրամասների մշակումը։ Հարուստ արձանագրություններն ու դեկորատիվ տարրերը լրացնում են ճարտարապետական կերպարը և վկայում են շինարարական ու քանդակագործական բարձր վարպետության մասին։ A armenianarchitecture.org Հետազոտության կարևոր թեմաներից է նաև կառույցի տեղը այսպես կոչված «Անիի դպրոցի» ճարտարապետության մեջ։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Անիի հուշարձանային համալիրը գնահատում է որպես հայկական մշակութային, գեղարվեստական և ճարտարապետական զարգացման բացառիկ վկայություն և առանձնացնում է Անիի ճարտարապետական դպրոցը՝ որպես տարածաշրջանում ձևավորված ինքնատիպ ճարտարապետական լեզու։ U UNESCO World Heritage Centre +1 Այդ դպրոցի առանձնահատկություններն են ծավալների ընդգծված ուղղաձիգությունը, կառուցվածքային լուծումների հստակությունը, արտաքին պատերի նրբագեղ մասնատումը, կույր կամարաշարերի կիրառումը և զուսպ, բայց արտահայտիչ քանդակազարդումը։ Այս տեսանկյունից տաճարը կարևոր է ոչ միայն որպես առանձին եկեղեցական շինություն, այլև որպես միջնադարյան հայկական ճարտարապետական մտքի զարգացման կարևոր հանգրվան։ Նրա կառուցվածքային և գեղարվեստական լուծումները ցույց են տալիս, թե ինչպես էին հայկական ճարտարապետները համադրում ավանդական բազիլիկ հորինվածքը նոր կառուցվածքային և գեղագիտական մոտեցումների հետ։ Տաճարի պատմական և ճարտարապետական ուսումնասիրությունը չի կարող սահմանափակվել միայն սկզբնական շինարարության ժամանակաշրջանով, քանի որ կառույցը դարերի ընթացքում ենթարկվել է պատերազմների, երկրաշարժերի, բնական քայքայման և մարդու միջամտության ազդեցությանը։ 1319 թվականի ավերիչ երկրաշարժի հետևանքով փլուզվել է գմբեթը, իսկ հետագա երկրաշարժերն ու այլ վնասները շարունակել են ազդել շինության պահպանված հատվածների վրա։ U UNESCO World Heritage Centre +1 1988 թվականի երկրաշարժը նույնպես զգալի վնաս է հասցրել կառույցին, հատկապես հյուսիսարևմտյան հատվածին։ S SacredTradition Այդ պատճառով ներկայիս վիճակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն սկզբնական ճարտարապետական գաղափարը, այլև ժամանակի ընթացքում հուշարձանի կրած փոփոխությունները և պահպանության խնդիրները։ Անիի Մայր տաճարի ճարտարապետական արժեքը պայմանավորված է նաև Անի քաղաքի ընդհանուր պատմական միջավայրով։ Անիի միջնադարյան քաղաքը եղել է Բագրատունյաց Հայաստանի կարևորագույն քաղաքական, մշակութային և առևտրական կենտրոններից մեկը, իսկ նրա դիրքը Մետաքսի ճանապարհի ճյուղերից մեկի վրա նպաստել է տարբեր մշակութային և ճարտարապետական ավանդույթների շփմանը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Անիի ամբողջ հուշարձանային համալիրը 2016 թվականին ընդգրկել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ ընդգծելով հայկական, վրացական, բյուզանդական և իսլամական մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցությունը և Անիի յուրահատուկ ճարտարապետական լեզվի ձևավորումը։ U UNESCO World Heritage Centre +1 Այսպիսով, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է ինչպես կոնկրետ հուշարձանի կառուցվածքն ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները հասկանալու, այնպես էլ 10-11-րդ դարերի հայկական ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման ընթացքը պատկերացնելու համար։ Այն ցույց է տալիս, որ տաճարի նշանակությունը սահմանափակված չէ նրա կրոնական գործառույթով․ այն միջնադարյան հայկական շինարարական արվեստի բարձրագույն նվաճումներից է, որտեղ կառուցվածքային հաշվարկը, տարածական կազմակերպումը, ուղղաձիգ ձգտումը և դեկորատիվ հարդարանքը միավորվում են միասնական ճարտարապետական գաղափարի մեջ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։