Պետական վարկի անհրաժեշտությունը և էությունը

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն և աշխարհագրություն, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական ուղղությունները, տեսական մոտեցումները և հետազոտական մեթոդաբանության զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը և հումանիտար ու հասարակագիտական գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընթացիկ իրազեկման համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների, գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, տեղեկատուների և այլ նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության հոսքին։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրականություն։ Տեղեկատուի հիմնական նշանակությունը նոր հրատարակությունների մասին տվյալների հավաքումը, դասակարգումը և ընթերցողին հնարավորինս արագ տրամադրելն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ մասնագիտական գրականության հայտնաբերումը։ Մատենագիտական գրառումների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին կողմնորոշվել բազմաբնույթ նյութերի մեջ, բացահայտել հետաքրքրող թեմային վերաբերող աղբյուրներ և հետևել առանձին բնագավառների վերաբերյալ գրականության համալրմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական գործիք։ Միաժամանակ այն կարևոր նշանակություն ունի հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները վերածվում են որոշակի պատմական շրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեությունն արտացոլող աղբյուրների։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչ թեմատիկ ուղղություններ են զարգացել և ինչպես է ձևավորվել համապատասխան տեղեկատվական միջավայրը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է ընթացիկ մատենագիտության, գրադարանային տեղեկատվության և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության հաշվառման գործառույթները՝ ծառայելով որպես թեմատիկ գրականության որոնման և համակարգված ուսումնասիրության օժանդակ միջոց։

Տնտեսագիտություն

Նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի տարածքային տնտեսության կառուցվածքի, արտադրական ուժերի բաշխման և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կազմակերպման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքային կառուցվածքի հիմնական առանձնահատկությունները՝ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ենթակառուցվածքների տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց զարգացման պատմական և բնական-աշխարհագրական պայմանները, բացատրվում է բնական ռեսուրսների՝ հանքային հարստությունների, ջրային և հողային ռեսուրսների ազդեցությունը տնտեսական գործունեության տարածքային կազմակերպման վրա, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման օրինաչափությունները, քաղաքների և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև աշխատանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման սոցիալական գործոնները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տրանսպորտային համակարգերի դերին տնտեսական կապերի ձևավորման և տարածքային ինտեգրման գործընթացներում, ներկայացվում են տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները և պլանավորման սկզբունքները խորհրդային տնտեսության պայմաններում, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործընթացների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման համատեքստում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական մոտեցումները՝ ձևավորելով Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքի ամբողջական գիտական պատկերացում։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում տարածական իմաստ արտահայտող ածականների իմաստային և բառակազմական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը։ Աշխատության մեջ տարածական ածականները դիտարկվում են որպես լեզվական միավորների առանձնահատուկ խումբ, որոնց միջոցով նկարագրվում են առարկաների, երևույթների և տարածությունների դիրքը, ուղղությունը, չափը, ձևը, հեռավորությունը, սահմանները և տարածական փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է տարածական իմաստների կառուցվածքը, դրանց տարբերակումը և փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով նույն տարածական հասկացությունը կարող է արտահայտվել տարբեր բառային և բառակազմական միջոցներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ածականների իմաստային խմբավորմանը՝ հաշվի առնելով դիրք, ուղղություն, հեռավորություն, չափ, տարածական ընդգրկում և այլ բնութագրեր արտահայտող բառերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարածական ածականների բառակազմական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են ածանցման, բառաբարդման, փոխակերպման և այլ բառակազմական գործընթացների միջոցով նոր ածականների ձևավորման եղանակները, ինչպես նաև դրանց արտադրողականությունն ու գործառական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև պարզ և ածանցյալ ածականների, ինչպես նաև բարդ բառերի կառուցվածքային հարաբերակցությունը և այն բաղադրիչների դերը, որոնք մասնակցում են տարածական իմաստի ձևավորմանը։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում բառի բառային նշանակության և համատեքստային իմաստի փոխհարաբերությանը, քանի որ տարածական նշանակություն ունեցող մի շարք ածականներ կարող են գործածվել նաև փոխաբերական կամ վերացական իմաստներով։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածական իմաստի ընդլայնման և փոխաբերացման գործընթացները ժամանակակից անգլերենում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի բառային համակարգում տարածական հասկացությունների արտահայտման օրինաչափությունների բացահայտմանը և տարածական բառապաշարի համակարգված նկարագրությանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել անգլերենի բառագիտության, բառակազմության, իմաստաբանության և լեզվի դասավանդման ոլորտներում, ինչպես նաև բառարանագրական աշխատանքների և անգլերեն-հայերեն թարգմանության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, անգլերենագետներին, բառագետներին, թարգմանիչներին, լեզվի դասավանդման մասնագետներին, հետազոտողներին և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ողնաշարավոր կենդանիների ֆիլոգենետիկ շարքում լիպիդների ազատ ռադիկալային օքսիդացման գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր էվոլյուցիոն խմբերի ներկայացուցիչների օրգանիզմներում լիպիդների օքսիդացման առանձնահատկությունների բացահայտումը և դրանց հնարավոր կապի գնահատումը կենդանիների ֆիլոգենետիկ դիրքի, նյութափոխանակության և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ազատ ռադիկալների առաջացման և փոխակերպման գործընթացները, լիպիդային օքսիդացման ինտենսիվությունը, դրա հնարավոր կարգավորման մեխանիզմները և օքսիդատիվ գործընթացների նկատմամբ օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերի արձագանքը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ողնաշարավորների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և դիտարկելու, թե ինչպես կարող են այդ առանձնահատկությունները կապված լինել էվոլյուցիոն զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի լիպիդների օքսիդացման և հակաօքսիդանտային պաշտպանության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործընթացների հավասարակշռությունը կարևոր դեր ունի բջիջների և հյուսվածքների բնականոն գործունեության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենդանաբանների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը էվոլյուցիոն մոտեցման հետ և ավելի խորությամբ հասկանալ ողնաշարավոր կենդանիների օրգանիզմներում լիպիդային նյութափոխանակության և օքսիդատիվ գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է ոչ համասեռ բարակապատ պատյանների հաշվարկին՝ հաշվի առնելով կիրառվող նյութերի վարքի առանձնահատկությունները և պատրաստման տեխնոլոգիական գործոնները։ Այն ուսումնասիրում է բարդ կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական վարքը, որտեղ նյութերի ոչ միատարրությունը և անիզոտրոպ հատկությունները զգալի ազդեցություն ունեն լարվածությունների բաշխման, դեֆորմացիաների և կայունության պայմանների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հաշվարկային մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճշգրիտ մոդելավորել բարակ պատյանների աշխատանքը տարբեր բեռնվածությունների դեպքում՝ ներառելով ինչպես էլաստիկ, այնպես էլ պլաստիկ վարքի մոդելներ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արտադրական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը կառուցվածքի վերջնական հատկությունների վրա, ներառյալ եռակցման, ձևավորման և հավաքման գործընթացների առաջացրած մնացորդային լարվածությունները։ Ներկայացվում են վերլուծական և թվային մոտեցումներ, որոնք օգտագործվում են ինժեներական պրակտիկայում՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հաշվարկների ճշգրտությունը և ապահովել կառուցվածքների հուսալիությունը բարդ աշխատանքային պայմաններում։