Սննդի էկոնոմիկա և կառավարում

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կառուցվածքների համատեղ ծռման և ոլորման տատանումների ուսումնասիրմանը սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ նպատակ ունենալով գնահատել շինարարական համակարգերի դինամիկական վարքագիծն ու սեյսմակայունությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառուցվածքների տատանողական գործընթացների տեսական հիմքերը, վերլուծվում են երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող իներցիոն ուժերի ազդեցությունը կրող համակարգերի վրա և ուսումնասիրվում են ծռման ու ոլորման փոխկապակցված ձևերի առաջացման օրինաչափությունները։ Քննարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների և ինժեներական վերլուծության ժամանակակից մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել կառուցվածքների արձագանքը տարբեր սեյսմիկ բեռնվածքների դեպքում և գնահատել դրանց հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծային լուծումների օպտիմալացմանը, կառուցվածքային անհամաչափությունների ազդեցությանը, տատանումների վերահսկման միջոցներին և սեյսմակայուն նախագծման նորմերի կիրառման առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական և հաշվարկային ուսումնասիրությունների արդյունքները, ինչպես նաև գործնական առաջարկություններ՝ շենքերի և ինժեներական կառույցների սեյսմիկ դիմադրողականության բարձրացման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է շինարար ինժեներների, սեյսմիկ ճարտարագիտության մասնագետների, նախագծողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կառուցվածքային դինամիկայի, սեյսմակայուն նախագծման և ինժեներական հաշվարկների ժամանակակից մեթոդներով։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը՝ «New books. Information bulletin. 2017 yearly», ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է 2017 թվականի ընթացքում լույս տեսած նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվական-մատենագիտական տարեկան ամփոփագիր, որը սովորաբար կազմվում է գրադարանային կամ տեղեկատվական կենտրոնների կողմից և ծառայում է որպես ընթերցողների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար գրքային նորությունների համակարգված ուղեցույց։ Այդպիսի տեղեկատվական բյուլետենները նպատակ ունեն ներկայացնել տարվա ընթացքում հրատարակված նոր գրքերի ընտրանի կամ հաշվառում՝ ըստ թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և երբեմն նաև ըստ ոլորտների՝ գիտական, գեղարվեստական, մանկական կամ մասնագիտական գրականություն։ 2017 թվականի նման տարեկան բյուլետենները սովորաբար արտացոլում են հրատարակչական շուկայի ընդհանուր միտումները, նոր գրական հոսքերը և տեղեկատվական ռեսուրսների ընդլայնումը, ինչպես նաև օգնում են գրադարաններին համալրել իրենց ֆոնդերը արդիական և պահանջարկ ունեցող նյութերով։ Այս տեսակի հրատարակությունները հաճախ օգտագործվում են նաև որպես մատենագիտական հղման աղբյուր՝ նոր գրքերի գրանցման, դասակարգման և գիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Դրանք կարևոր դեր ունեն գրադարանային գործի և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում՝ ապահովելով տարվա ընթացքում լույս տեսած գրականության մասին համառոտ, բայց համակարգված պատկերացում։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող XIII դարի կիլիկյան Ավետարանի մանրանկարչության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն հայկական միջնադարյան արվեստի զարգացման, այլև Միջերկրական ծովի ավազանի մշակութային և գեղարվեստական փոխազդեցությունների լայն համատեքստում։ Ձեռագիրը համարվում է կիլիկյան արքայական ձեռագրերի նշանակալի նմուշներից, իսկ նրա «Ավետման» մանրանկարը առանձնանում է իր գեղարվեստական ինքնատիպությամբ, կերպարների արտահայտչականությամբ, ճարտարապետական տարրերի նրբությամբ, բուսական զարդանախշերով և գունային հարուստ լուծումներով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակներից է բացահայտել ձեռագրի նկարազարդումների պատկերագրական և ոճական առանձնահատկությունները, դրանց խորհրդաբանությունը, ինչպես նաև համադրել դրանք նույն ժամանակաշրջանի կիլիկյան այլ ձեռագրերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Միջերկրական ծովի տարբեր մշակութային կենտրոնների՝ Բյուզանդական կայսրության, Կիպրոսի, հարավային Իտալիայի, Պալերմոյի, խաչակիրների իշխանությունների և Սինայի արվեստի հետ հնարավոր ընդհանրություններին ու փոխազդեցություններին։ Այս համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես են տարբեր մշակութային ավանդույթներ արտացոլվել կիլիկյան մանրանկարչության մեջ և ինչպես է տեղական հայկական գեղարվեստական մտածողությունը վերամշակել ու յուրովի արտահայտել արտաքին ազդեցությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանրանկարների պատկերագրական վերլուծությունը, որի միջոցով ուսումնասիրվում են սյուժետային լուծումները, կերպարների կառուցվածքը, շարժումները, դիմագծերը, հագուստը, լուսապսակները, զարդային և ճարտարապետական տարրերը։ Միաժամանակ վերլուծվում է գեղարվեստական լեզուն՝ գույնի կիրառությունը, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, տարածության կազմակերպումը, գծային և ծավալային լուծումները, ինչպես նաև կերպարների հոգեբանական և հուզական արտահայտչականությունը։ Այս առանձնահատկությունների համադրությունը ցույց է տալիս, որ ձեռագրի նկարազարդումները միաժամանակ կրում են կիլիկյան հայկական արվեստի ինքնատիպ դրոշմը և արտացոլում են Միջերկրածովյան մշակութային միջավայրի հետ սերտ առնչությունների արդյունքը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ առանձին ձեռագրի օրինակով ներկայացնում է միջնադարյան մշակութային փոխանակման և գեղարվեստական ազդեցությունների բարդ գործընթացը՝ փորձելով որոշել հայկական մանրանկարչության տեղն ու նշանակությունը Միջերկրական ծովի միջնադարյան արվեստի ընդհանուր համակարգում։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, ձեռագրագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հայկական միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է գեղարվեստական մարմնամարզությունում սկզբնական մարզական պատրաստության գործընթացի օպտիմալացմանը՝ ընդգծելով մարզիկների ֆիզիկական, տեխնիկական և հոգեբանական զարգացման փոխկապակցվածությունը վաղ մարզական փուլերում։ Նյութում վերլուծվում են այն մեթոդական մոտեցումները, որոնք նպաստում են շարժողական ունակությունների ձևավորմանը՝ ներառյալ ճկունությունը, կոորդինացիան, հավասարակշռությունը, ռիթմի զգացողությունը և ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզման բեռների ճիշտ բաշխմանը, տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառմանը և վնասվածքների կանխարգելման միջոցառումներին, որոնք կարևոր են երկարաժամկետ մարզական առաջընթացի համար։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տեխնիկական տարրերի ուսուցման փուլայնությունը՝ պարզից դեպի բարդ անցման սկզբունքով, ինչպես նաև հոգեբանական պատրաստության դերը՝ ինքնավստահության, կենտրոնացման և մրցակցային կայունության ձևավորման գործում։ Միաժամանակ քննարկվում է մարզման գործընթացի անհատականացման անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով ապահովել յուրաքանչյուր մարզիկի ներուժի առավելագույն զարգացումը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկ համակարգի հաստատված ռեժիմի օպտիմալացման և կառուցվածքային վերլուծության տեսական ու կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրաէներգետիկ համակարգի բնականոն աշխատանքի ռեժիմների մաթեմատիկական նկարագրությունն է, դրանց կայունության և արդյունավետության գնահատումը, ինչպես նաև համակարգի աշխատանքի օպտիմալ պայմանների որոշումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հաստատված ռեժիմի հիմնական պարամետրերի փոխհարաբերությունները, էլեկտրական ցանցում հզորությունների և լարումների բաշխումը, կորուստները, բեռնվածության մակարդակները և համակարգի առանձին տարրերի փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիմալացման մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է ընտրել էլեկտրաէներգետիկ համակարգի աշխատանքի առավել նպատակահարմար ռեժիմ՝ հաշվի առնելով տեխնիկական սահմանափակումները, հուսալիության պահանջները և էներգետիկ արդյունավետության չափանիշները։ Կառուցվածքային վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են համակարգի ներքին կապերը, դրա կառուցվածքային հատկությունները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են տարբեր ռեժիմների ձևավորումն ու փոփոխությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մաթեմատիկական մոդելավորման և հաշվարկային ալգորիթմների կիրառություն՝ բարդ էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի ռեժիմների վերլուծությունն ու օպտիմալացումը համակարգչային եղանակով իրականացնելու համար։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի օպտիմալ կառավարումը պահանջում է միաժամանակ հաշվի առնել բազմաթիվ տեխնիկական և տնտեսական գործոններ, իսկ կառուցվածքային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել համակարգի աշխատանքի օրինաչափությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրաէներգետիկայի, էլեկտրական ցանցերի, համակարգերի տեսության, օպտիմալացման և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, նախագծողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության բնագավառում նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրությունների և պատենտների վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվական-մատենագիտական նյութ, որի նպատակն է մասնագետներին և հետազոտողներին տեղեկացնել գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր ոլորտներում ստեղծված և արտոնագրված տեխնիկական ու տեխնոլոգիական նորարարությունների մասին։ Այն ընդգրկում է գյուղատնտեսության հետ կապված գյուտերի վերաբերյալ տվյալներ և կարող է ծառայել որպես գիտատեխնիկական տեղեկատվության որոնման ու օգտագործման կարևոր աղբյուր։ Հավաքածուում ներկայացված նյութերը վերաբերում են գյուղատնտեսական արտադրության կատարելագործմանը, տեխնիկական միջոցների զարգացմանը, արտադրական գործընթացների մեքենայացմանն ու արդյունավետացմանը, մշակաբույսերի մշակության և բերքահավաքի գործընթացների բարելավմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության այլ ուղղություններում կիրառվող նորարարական լուծումներին։ Հեղինակային վկայագրությունների և պատենտների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղությունների մասին, բացահայտել նորարարական գործունեության հիմնական ոլորտները և հետևել տարբեր տեխնիկական լուծումների զարգացման ընթացքին։ Նման տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են գյուղատնտեսության մեքենայացմամբ, արտադրական գործընթացների կատարելագործմամբ, տեխնիկական սարքավորումների մշակմամբ և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմամբ։ Նյութի արժեքավոր կողմերից է նաև գյուտերի մասին տեղեկատվության մատենագիտական բնույթը, որը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ նորարարությունը որոնել և նույնականացնել համապատասխան հեղինակային վկայագրի կամ պատենտի տվյալներով։ Այս առումով աշխատանքը ոչ միայն տեղեկատու, այլև որոնողական նշանակություն ունեցող աղբյուր է, որը կարող է հեշտացնել մասնագիտական գրականության և արտոնագրային փաստաթղթերի հետ աշխատանքը։ Գյուղատնտեսական գյուտերի վերաբերյալ տվյալների ամբողջացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տեխնիկական առաջընթացի տարբեր ուղղությունները և գնահատել, թե ինչպիսի խնդիրների լուծմանն են ուղղված եղել տվյալ ժամանակաշրջանի նորարարությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև գյուտերի դասակարգման հնարավորությունը՝ ըստ գյուղատնտեսության ճյուղերի, տեխնիկական նշանակության և կիրառման ոլորտների, ինչը մեծացնում է տեղեկատվության գործնական օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության, ագրոտեխնիկայի, գյուղատնտեսական մեքենաների և մեխանիզացիայի մասնագետներին, գիտատեխնիկական տեղեկատվության աշխատակիցներին, գյուտարարության և արտոնագրային գործի մասնագետներին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Հատկապես կարևոր է դրա նշանակությունը պատմական և գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ նման մատենագիտական ցանկերը հնարավորություն են տալիս վերականգնել խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսության ոլորտում իրականացված գյուտարարական գործունեության պատկերը և հետևել տեխնիկական նորարարությունների տարածմանը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ այս հրատարակությունը լույս է տեսել տարբեր տարիների համարներով, այդ թվում՝ 1970–1979 թվականներին, իսկ 1975 թվականի թողարկումը ներկայացված է որպես գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր հեղինակային վկայագրությունների և գյուտերի պատենտների տեղեկատվական ցուցիչ։ Ըստ գրադարանային նկարագրության՝ նյութը ռուսերեն է և ունի մատենագիտական ցանկի բնույթ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը գյուղատնտեսության բնագավառում գյուտարարական և արտոնագրային տեղեկատվության համակարգված աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել գյուղատնտեսական տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների նորարարական զարգացումները, որոնել համապատասխան գյուտերի վերաբերյալ տեղեկություններ և գնահատել տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկական կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։