ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԸ ԵՎ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԸ

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արևելահայերենի և արևմտահայերենի անկախ դերբայների զուգադրական քննությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու գրական տարբերակների քերականական համակարգերում դերբայական ձևերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անկախ դերբայների ձևաբանական կազմը, շարահյուսական դերը և իմաստային գործառույթները՝ առանձնացնելով դրանց կիրառության առանձնահատկությունները ժամանակակից արևելահայերենում և արևմտահայերենում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դերբայական ձևերի զարգացման պատմական հիմքերին, ինչպես նաև երկու տարբերակների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին։ Ներկայացվում է նաև դերբայների գործածության ոճական արժեքը և դրանց դերը գրավոր ու բանավոր խոսքում՝ որպես բարդ նախադասությունների կառուցման կարևոր միջոց։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն լեզվի համեմատական ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով լեզվական համակարգի ավելի խորը ըմբռնմանը և երկու գրական տարբերակների փոխկապակցվածության բացահայտմանը։

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է մերկ սոսինձարմատի (Glycyrrhiza glabra L.) կիրառման ազդեցությանը վեգետատիվ ֆունկցիաների և օրգանիզմի նյութափոխանակության ցուցանիշների փոփոխությունների վրա՝ թրթռումային (վիբրացիոն) ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում դիտարկվում է, թե ինչպես է երկարատև վիբրացիոն ազդեցությունը կարող խաթարել օրգանիզմի հոմեոստազը՝ առաջացնելով վեգետատիվ նյարդային համակարգի լարվածություն, սրտանոթային և էնդոկրին համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխություններ, ինչպես նաև նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների շեղումներ։ Միաժամանակ վերլուծվում է սոսինձարմատի կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ գլիցիրիզինների, ֆլավոնոիդների և այլ բաղադրիչների հնարավոր ադապտոգեն և հակասթրեսային ազդեցությունը, որոնք կարող են նպաստել օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաների բարելավմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ ցուցանիշների՝ սրտի զարկերի հաճախականության, արյան ճնշման, շնչառական ռիթմի և նյութափոխանակության կենսաքիմիական պարամետրերի փոփոխություններին փորձարարական պայմաններում։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի էներգետիկ փոխանակության, օքսիդատիվ սթրեսի և հորմոնալ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները, որոնք կարող են մոդուլացվել բուսական պատրաստուկի ազդեցությամբ։ Աշխատանքում ընդգծվում է, որ նման հետազոտությունները կարևոր են աշխատանքային բժշկության, թունաբանության և ֆիտոթերապիայի զարգացման համար՝ հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ մարդիկ ենթարկվում են երկարատև մեխանիկական թրթռումների ազդեցության։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարդ ծանրաբեռնվածության պայմաններում աշխատող լիսեռների քայքայման օրինաչափությունների և դրանց հոգնածակայունության գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են միաժամանակյա ոլորման, ծռման, ձգման և այլ մեխանիկական ազդեցությունների պայմաններում նյութերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը, հոգնածային վնասվածքների առաջացման և զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ճաքերի ձևավորման ու տարածման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական մոդելներ, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ և ինժեներական հաշվարկների մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել լիսեռների դիմացկունությունը, կանխատեսել դրանց ծառայության ժամկետը և բարձրացնել մեխանիկական համակարգերի հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, էներգետիկ սարքավորումների և այլ պատասխանատու մեխանիկական համակարգերի նախագծման, շահագործման և տեխնիկական ախտորոշման գործընթացներում։

Տնտեսագիտություն

Այս տնտեսագիտական և արտադրական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծխախոտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են արտադրական գործընթացների կազմակերպման, հումքային բազայի օգտագործման, տեխնոլոգիական արդիականացման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հարցերը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ոլորտի մրցունակությունը և արտադրողականությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրական ծախսերի նվազեցման, աշխատանքի արտադրողականության աճի, որակի վերահսկման և լոգիստիկ շղթաների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրմանը, արտադրության ավտոմատացմանը և միջազգային շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի որակի ապահովմանը։ Աշխատությունը համադրում է տնտեսագիտական վերլուծություն և արտադրական տեխնոլոգիաների մոտեցումներ՝ առաջարկելով ծխախոտի արդյունաբերության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման գործնական ուղղություններ։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, արտադրական ոլորտի մասնագետների, ինժեներների և արդյունաբերական քաղաքականության մշակողների համար։

Տնտեսագիտություն

Ձեռնարկատիրական գործունեությունը տնտեսական գործունեության ձև է, որի նպատակն է շահույթ ստանալ՝ ապրանքների արտադրության, ծառայությունների մատուցման կամ առևտրի միջոցով՝ ընդունելով ֆինանսական և տնտեսական ռիսկերը։ Ձեռնարկատիրության ձևերը տարբերվում են ըստ սեփականության, կազմակերպական կառուցվածքի և պատասխանատվության աստիճանի։ Ամենատարածված ձևերից մեկը անհատ ձեռնարկատիրությունն է, երբ մեկ անձ ինքնուրույն իրականացնում է բիզնես գործունեությունը և պատասխանատու է իր ողջ գույքով։ Մյուս ձևը գործընկերությունն է, որտեղ երկու կամ ավելի անձինք միավորում են իրենց միջոցներն ու ջանքերը՝ համատեղ կառավարելով բիզնեսը և կիսելով շահույթն ու ռիսկերը։ Կորպորացիան կամ բաժնետիրական ընկերությունը ձեռնարկատիրության ավելի բարդ ձև է, որտեղ կապիտալը բաժանված է բաժնետոմսերի, և սեփականատերերը՝ բաժնետերերը, պատասխանատվություն են կրում միայն իրենց ներդրման չափով։ Սա թույլ է տալիս մեծ ծավալի ներդրումներ ներգրավել և զարգացնել խոշոր բիզնեսներ։ Բացի այդ, կան նաև սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններ, որոնք համատեղում են գործընկերության և կորպորացիայի որոշ առանձնահատկություններ՝ ապահովելով ավելի ճկուն կառավարման համակարգ։ Ձեռնարկատիրական գործունեության ձևերը կարող են նաև բաժանվել պետական և մասնավոր ձեռնարկությունների, կախված նրանից, թե ով է հանդիսանում սեփականատերը։ Ժամանակակից տնտեսությունում տարածված են նաև խառը ձևերը և ֆրանչայզինգը, երբ անհատը կամ ընկերությունը օգտագործում է հայտնի բրենդի անունը և բիզնես մոդելը որոշակի պայմաններով։ Ձեռնարկատիրության տարբեր ձևերի ընտրությունը կախված է գործունեության չափից, ռիսկերի մակարդակից, ֆինանսական հնարավորություններից և զարգացման նպատակներից։ Այս ձևերի ճիշտ ընտրությունը կարևոր դեր ունի բիզնեսի հաջողության և կայուն զարգացման համար։

Գրականություն

Գրքում ամփոփված են «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբազիր, բանաստեղծ Արամայիս Սահակյանի զվարճալի զրույցները՝ գրականության, արվեստի, գիտության, աշխատանքի, սպորտի եւ այլ բնագավառների անվանի մարդկանց հետ: Փաստորեն սա հեղինակի «Մարդը մարդով է մարդ» գրքի շարունակությունն է՝ երգիծական թեքումով: Ներկա զրույցները նոր եւ անսպասելի կողմերով են բացում այդ անվանի մարդկանց հոգեկան եւ ստեղծագործական աշխարհը, երգիծանքի միջոցով բարձրացնում կենսական լուրջ հարցեր: «Զվարճալի հարցազրույցներ» ժողովածուն իր բնույթով եւ ժանրային առումով ինքնատիպ է: