Ավելին Տնտեսագիտություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Այլ առարկաներ

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Апрель, №4-5)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Апрель, №4-5)
    Օնլայն

    Քաղաքագիտություն

    ԷԹՆՈՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԿՈՆՖԼԻԿՏՆԵՐ

    Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները այն հակամարտություններն են, որոնք ծագում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև քաղաքական, տարածքային, մշակութային կամ պետական իշխանության շուրջ պայքարի արդյունքում և հաճախ ուղեկցվում են ազգային ինքնության, լեզվի, կրոնի կամ պատմական հիշողության հարցերով պայմանավորված լարվածություններով։ Այս կոնֆլիկտները սովորաբար առաջանում են այն հասարակություններում, որտեղ առկա է էթնիկ բազմազանություն և պետական ինստիտուտները չեն կարողանում հավասարապես ապահովել բոլոր խմբերի քաղաքական մասնակցությունը և իրավունքների պաշտպանությունը։ Էթնոքաղաքական հակամարտությունների խորքային պատճառները կարող են ներառել պատմական անարդարությունները, տարածքային վեճերը, տնտեսական անհավասարությունը, իշխանության կենտրոնացումը մեկ էթնիկ խմբի ձեռքում և պետական քաղաքականության խտրական բնույթը։ Հաճախ նման կոնֆլիկտները սրվում են քաղաքական էլիտաների կողմից, որոնք օգտագործում են էթնիկ տարբերությունները որպես մոբիլիզացիայի գործիք՝ սեփական իշխանությունը ամրապնդելու կամ հասարակական աջակցություն ստանալու նպատակով։ Այս հակամարտությունները կարող են ունենալ տարբեր դրսևորումներ՝ սկսած քաղաքական լարվածությունից և քաղաքացիական անհնազանդությունից մինչև զինված բախումներ, քաղաքացիական պատերազմներ կամ նույնիսկ ցեղասպանության ռիսկ։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտների զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև արտաքին դերակատարները, որոնք կարող են աջակցել տարբեր կողմերի՝ իրենց աշխարհաքաղաքական շահերից ելնելով, ինչը հաճախ ավելի է բարդացնում հակամարտության կարգավորումը։ Կոնֆլիկտների լուծման համար կիրառվում են տարբեր մեթոդներ, ներառյալ բանակցությունները, միջնորդությունը, միջազգային կազմակերպությունների ներգրավումը, դաշնային կամ ինքնավար կառավարման մոդելների ներդրումը և խաղաղապահ առաքելությունները։ Սակայն նման հակամարտությունների կարգավորումը հաճախ երկարաժամկետ գործընթաց է, քանի որ դրանք կապված են ոչ միայն քաղաքական, այլև խորքային սոցիալական և հոգեբանական գործոնների հետ, ինչպիսիք են փոխադարձ անվստահությունը և պատմական հիշողության հակասական մեկնաբանությունները։ Ընդհանուր առմամբ, էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները համարվում են ժամանակակից աշխարհի ամենաբարդ և վտանգավոր հակամարտությունների տեսակներից մեկը, քանի որ դրանք կարող են սպառնալ ինչպես պետական կայունությանը, այնպես էլ տարածաշրջանային և միջազգային անվտանգությանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-23
    ԷԹՆՈՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԿՈՆՖԼԻԿՏՆԵՐ
    Օնլայն

    Մանկավարժություն

    Արվեստի պատմության դասընթացը որպես ավագ դպրոցականների գեղարվեստական կրթության միջոց

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արվեստի պատմության դասընթացի դերին որպես ավագ դպրոցականների գեղարվեստական կրթության և գեղագիտական աշխարհայացքի ձևավորման արդյունավետ միջոց։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է արվեստի պատմության ուսուցումը նպաստում աշակերտների մշակութային գիտակցության զարգացմանը, գեղարվեստական մտածողության խորացմանը և տարբեր դարաշրջանների արվեստի ընկալման կարողությունների ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման բովանդակային և մեթոդական կառուցվածքին՝ ներառյալ արվեստի ոճերի, ուղղությունների և ստեղծագործությունների վերլուծությունը՝ պատմական համատեքստում։ Քննարկվում են նաև ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները՝ պատկերային նյութերի օգտագործում, քննարկումներ, համեմատական վերլուծություն և ստեղծագործական առաջադրանքներ, որոնք խթանում են աշակերտների ակտիվ ներգրավվածությունը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ արվեստի պատմության դասընթացը ոչ միայն գիտելիքների փոխանցման միջոց է, այլև անձի գեղագիտական դաստիարակության կարևոր գործոն, որը նպաստում է մշակութային արժեքների ընկալմանը և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-29
    Արվեստի պատմության դասընթացը որպես ավագ դպրոցականների գեղարվեստական կրթության միջոց
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Էնտերոբիոզի ժամանակակից համաճարակաբանական օրինաչափությունները և նրա նկատմամբ համաճարակաբանական հսկողության համակարգի կատարելագործումը

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է էնտերոբիոզի ժամանակակից համաճարակաբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրա նկատմամբ համաճարակաբանական հսկողության համակարգի կատարելագործման ուղիների մշակմանը։ Էնտերոբիոզը լայնորեն տարածված հելմինթային վարակ է, որի հարուցիչը մարդու աղիքային մակաբույծն է։ Հիվանդության տարածման առանձնահատկությունները պայմանավորված են հարուցչի կենսաբանական հատկություններով, փոխանցման մեխանիզմով, բնակչության կենցաղային և հիգիենիկ պայմաններով, ինչպես նաև կազմակերպված կոլեկտիվներում վարակի տարածման բարձր հնարավորությամբ։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել հիվանդության տարածվածության, սեզոնայնության, տարիքային և սոցիալական կառուցվածքի, ինչպես նաև վարակի փոխանցմանը նպաստող գործոնների ժամանակակից առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել երեխաների շրջանում հիվանդության տարածմանը, քանի որ մանկական կոլեկտիվներում սերտ շփումները և հիգիենիկ սովորությունների առանձնահատկությունները կարող են նպաստել վարակի փոխանցմանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է իրականացվել տարբեր տարիքային խմբերում հիվանդացության մակարդակի համեմատական ուսումնասիրություն՝ հաշվի առնելով բնակության վայրը, կենցաղային պայմանները, կազմակերպված կոլեկտիվ հաճախելը և այլ համաճարակաբանական գործոններ։ Կարևոր ուղղություն է հիվանդության տարածման ժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությունը։ Տարիների ընթացքում հիվանդացության ցուցանիշների փոփոխության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել համաճարակաբանական իրավիճակի զարգացումը և բացահայտել այն ժամանակաշրջանները, երբ վարակի տարածման ռիսկը բարձրանում է։ Սեզոնային տատանումների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել կանխարգելիչ միջոցառումների ճիշտ ժամանակային պլանավորմանը։ Հիվանդության տարածման գործում առանձնահատուկ դեր ունի փոխանցման մեխանիզմը։ Հարուցիչի ձվերը կարող են տարածվել կենցաղային շփումների, աղտոտված ձեռքերի, առարկաների և շրջակա միջավայրի միջոցով, ինչի պատճառով անձնական հիգիենայի կանոնների պահպանումը կարևոր նշանակություն ունի վարակի կանխարգելման համար։ Ուստի հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ բնակչության հիգիենիկ վարքագծին, ձեռքերի լվացման սովորություններին, եղունգների խնամքին, բնակելի և կազմակերպված միջավայրի սանիտարական պայմաններին և այդ գործոնների կապին հիվանդության տարածման հետ։ Էնտերոբիոզի դեմ պայքարի կարևոր բաղադրիչ է ժամանակին հայտնաբերումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդության ախտորոշման և լաբորատոր հայտնաբերման կիրառվող մեթոդները, դրանց արդյունավետությունը և համաճարակաբանական հետազոտությունների շրջանակում օգտագործման հնարավորությունները։ Վաղ հայտնաբերումը կարևոր է ոչ միայն հիվանդի բուժման, այլև վարակի հետագա տարածումը կանխելու համար։ Համաճարակաբանական հսկողության համակարգի կատարելագործման տեսանկյունից կարևոր է դեպքերի գրանցման, տվյալների հավաքագրման, վերլուծության և փոխանցման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Հուսալի համաճարակաբանական տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս ժամանակին գնահատել իրավիճակը, բացահայտել վարակի տարածման օջախները և կազմակերպել նպատակային կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կազմակերպված մանկական հաստատություններում հսկողության կազմակերպմանը։ Նախադպրոցական և դպրոցական միջավայրերում վարակի հայտնաբերման դեպքում կարևոր է ոչ միայն հիվանդի նկատմամբ համապատասխան բժշկական միջոցառումների իրականացումը, այլև շփվող անձանց նկատմամբ համաճարակաբանական վերահսկողությունը, հիգիենիկ պայմանների բարելավումը և անհրաժեշտ կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպումը։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ընտանիքի և կրթական հաստատության համագործակցության նշանակությունը, քանի որ վարակի կանխարգելումը պահանջում է հետևողական վարքագիծ ինչպես երեխայի, այնպես էլ նրա շրջապատի կողմից։ Հիվանդության նկատմամբ համաճարակաբանական հսկողության արդյունավետությունը մեծապես կախված է բնակչության իրազեկվածության մակարդակից։ Կանխարգելիչ կրթական ծրագրերը կարող են ուղղված լինել անձնական հիգիենայի, ձեռքերի ճիշտ լվացման, եղունգների խնամքի, կենցաղային իրերի մաքրության և վարակի կրկնակի փոխանցումը կանխելու վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը։ Այդպիսի միջոցառումները հատկապես կարևոր են երեխաների և նրանց ծնողների շրջանում։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունը կայանում է էնտերոբիոզի համաճարակաբանական իրավիճակի գնահատման և հսկողության համակարգի բարելավման առաջարկությունների մշակման մեջ։ Կարող են առաջարկվել դեպքերի հայտնաբերման և գրանցման կատարելագործում, համաճարակաբանական տվյալների պարբերական վերլուծություն, ռիսկային խմբերի ավելի նպատակային հսկողություն, կազմակերպված կոլեկտիվներում կանխարգելիչ միջոցառումների ուժեղացում և բնակչության առողջապահական իրազեկվածության բարձրացում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հիվանդության նկատմամբ պայքարը դիտարկում է ոչ միայն որպես առանձին վարակված անձանց հայտնաբերման և բուժման խնդիր, այլ որպես համաճարակաբանական համալիր գործընթաց, որը ներառում է հիվանդության տարածվածության շարունակական գնահատում, փոխանցման գործոնների բացահայտում, վաղ հայտնաբերում, կանխարգելում, առողջապահական կրթություն և համաճարակաբանական տվյալների արդյունավետ կառավարում։ Նման համակարգային մոտեցումը կարող է նպաստել վարակի տարածման սահմանափակմանը, կրկնակի վարակման դեպքերի նվազեցմանը և բնակչության առողջության պահպանման արդյունավետության բարձրացմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-21
    Էնտերոբիոզի ժամանակակից համաճարակաբանական օրինաչափությունները և նրա նկատմամբ համաճարակաբանական հսկողության համակարգի կատարելագործումը
    Օնլայն

    Տեխնոլոգիա

    Շարահերկ հողուրագի կառուցվածքի մշակում և հուսալիության կանխատեսումով պարամետրերի հիմնավորում

    Աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության արդիական խնդիրներից մեկին՝ շարահերկ մշակաբույսերի հողամշակման համար նախատեսված հողուրագի կառուցվածքային կատարելագործմանը, աշխատանքային պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը և մեքենայի հուսալիության կանխատեսմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հողամշակման տեխնոլոգիական գործընթացի առանձնահատկությունները, աշխատանքային օրգանների և հողի փոխազդեցության պայմանները, ինչպես նաև այն կառուցվածքային ու շահագործական գործոնները, որոնք ազդում են ագրեգատի աշխատանքի որակի, արտադրողականության և երկարակեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողուրագի կառուցվածքի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել հողի պահանջվող խորությամբ և որակով մշակում, նվազեցնել աշխատանքային դիմադրությունը, բարձրացնել տեխնոլոգիական գործընթացի կայունությունը և բարելավել մեքենայի շահագործական ցուցանիշները։ Վերլուծվում են հիմնական աշխատանքային հանգույցների երկրաչափական և կինեմատիկական պարամետրերը, դրանց փոխադարձ դասավորությունը և աշխատանքի տարբեր ռեժիմներում առաջացող բեռնվածությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածքային տարրերի հուսալիության գնահատումը և հնարավոր խափանումների առաջացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել տեխնիկական համակարգի աշխատունակության պահպանումը շահագործման որոշակի ժամանակահատվածում։ Քննարկվում են մեքենայի ամրության, մաշակայունության, ծառայության ժամկետի և տեխնիկական սպասարկման հետ կապված հարցերը՝ դրանք կապելով ընտրված կառուցվածքային պարամետրերի և իրական աշխատանքային պայմանների հետ։ Տեսական հաշվարկների, փորձարարական հետազոտությունների և ստացված տվյալների համադրման միջոցով հիմնավորվում են այնպիսի պարամետրեր, որոնք կարող են նպաստել մեքենայի աշխատանքի արդյունավետության և հուսալիության բարձրացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, շարժման արագության, մշակման խորության և աշխատանքային օրգանների վրա ազդող ուժերի փոխկապակցվածությանը։ Հուսալիության կանխատեսումը հնարավորություն է տալիս դեռևս նախագծման փուլում գնահատել կառուցվածքի հնարավոր թույլ կողմերը, կատարել համապատասխան փոփոխություններ և ընտրել տեխնիկական տեսանկյունից առավել հիմնավորված լուծումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական հողամշակման մեքենաների նախագծման և կատարելագործման, դրանց շահագործական արդյունավետության բարձրացման, տեխնիկական խափանումների նվազեցման և սպասարկման գործընթացների կազմակերպման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոինժեներիայի, մեքենաների հուսալիության, հողամշակման տեխնոլոգիաների և գյուղատնտեսական տեխնիկայի նախագծման ոլորտների մասնագետներին ու հետազոտողներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-16
    Շարահերկ հողուրագի կառուցվածքի մշակում և հուսալիության կանխատեսումով պարամետրերի հիմնավորում
    Օնլայն

    Բնապահպանություն

    Հակոբ Սանասարյան - Աղետաբեր Թեղուտը

    Սա բնապահպանական և հասարակական-վերլուծական ուղղվածությամբ աշխատություն է, որի հեղինակն է Հակոբ Սանասարյան, և այն կենտրոնանում է Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագրի ազդեցությունների վրա՝ ներկայացնելով դրա հնարավոր կամ արդեն իսկ արձանագրված էկոլոգիական, սոցիալական և տնտեսական հետևանքները Հայաստանի հյուսիսային անտառային գոտում։ Գրքում քննադատական մոտեցմամբ քննարկվում են բնական միջավայրի վնասման ռիսկերը, կենսաբազմազանության կորուստը, ջրային ռեսուրսների աղտոտման վտանգները և տեղական համայնքների կյանքի վրա հանքարդյունաբերության ազդեցությունը՝ ընդգծելով այն հակասությունները, որոնք առաջանում են տնտեսական շահերի և բնապահպանական անվտանգության միջև։ Հեղինակը փորձում է փաստարկված ձևով ցույց տալ, թե ինչպես կարող են խոշոր արդյունաբերական նախագծերը երկարաժամկետ բնապահպանական վնասներ պատճառել, և ինչպիսի կառավարման ու վերահսկողության խնդիրներ են առկա նման գործընթացներում՝ ներկայացնելով թեման որպես ոչ միայն տեղական, այլ նաև ազգային մակարդակի կարևոր խնդիր։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-02
     Հակոբ Սանասարյան - Աղետաբեր Թեղուտը