Քաղաքական էլիտայի հավաքագրման մեխանիզմները և պետական կառավարման արդյունավետությունը ՀՀ-ում

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ցինկի և կապարի բարձր պարունակությամբ սուլֆիդապղնձային խտանյութից արժեքավոր մետաղների համալիր կորզման արդյունավետ տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը բազմաբաղադրիչ հանքային հումքի վերամշակման այնպիսի եղանակի ընտրությունն ու հիմնավորումն է, որը հնարավորություն կտա առավել ամբողջականորեն օգտագործել խտանյութում առկա օգտակար բաղադրիչները՝ միաժամանակ նվազեցնելով արժեքավոր մետաղների կորուստները և բարձրացնելով տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունավետությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են խտանյութի նյութական և հանքաբանական կազմը, դրանում առկա հիմնական ու ուղեկցող մետաղների ձևերը, դրանց փոխազդեցությունները տեխնոլոգիական գործընթացների ընթացքում և տարանջատման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պղնձի, ցինկի, կապարի և այլ արժեքավոր բաղադրիչների կորզման հաջորդականությանը, ինչպես նաև այն պայմանների ընտրությանը, որոնց դեպքում հնարավոր է հասնել դրանց առավել բարձր վերականգնման աստիճանի։ Հետազոտության կարևոր մասը տեխնոլոգիական տարբեր գործընթացների փորձարկումն ու դրանց արդյունքների համեմատական գնահատումն է։ Կարող են ուսումնասիրվել հանքանյութի նախնական մշակման, հիդրոմետալուրգիական կամ պիրոմետալուրգիական եղանակների, տարրալուծման, նստեցման, բաժանման և մաքրման տարբեր փուլեր՝ նպատակ ունենալով մշակել տեխնոլոգիականորեն հիմնավորված գործընթացների ամբողջական հաջորդականություն։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի՝ ջերմաստիճանի, ռեագենտների քանակի, գործընթացի տևողության, միջավայրի թթվայնության և այլ պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Մշակվող տեխնոլոգիան կարող է դիտարկվել ոչ միայն մետաղների կորզման աստիճանի, այլև հումքի համալիր օգտագործման, արտադրանքի որակի, թափոնների նվազեցման և գործընթացի տնտեսական արդյունավետության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բազմամետաղային հանքային հումքի վերամշակման, արժեքավոր մետաղների կորզման արդյունավետության բարձրացման և հանքարդյունաբերական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մետալուրգներին, հանքանյութերի հարստացման և վերամշակման մասնագետներին, քիմիկոս-տեխնոլոգներին, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես լայնական սահքերի ազդեցությունը հաշվի առնելու անհրաժեշտության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը թիթեղների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ նկարագրությունն է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների տեսությունը բավարար ճշգրտություն չի ապահովում։ Ծռման ժամանակ թիթեղում առաջացող դեֆորմացիաները պայմանավորված են ոչ միայն միջին մակերևույթի կորությամբ, այլև լայնական ուղղությամբ առաջացող սահքային դեֆորմացիաներով, որոնց անտեսումը որոշ պայմաններում կարող է հանգեցնել հաշվարկային արդյունքների էական շեղումների։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ուղղանկյուն թիթեղների մաթեմատիկական մոդելները՝ տարբեր հաստության, եզրային պայմանների, արտաքին բեռնվածքների և նյութական հատկությունների դեպքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ և համեմատաբար հաստ թիթեղների տարբերությանը, քանի որ լայնական սահքի ազդեցությունը հատկապես նկատելի է թիթեղի հաստության մեծացման և փոքրացման հարաբերության փոփոխության դեպքում։ Դասական բարակ թիթեղների տեսություններում սովորաբար ենթադրվում է, որ լայնական սահքային դեֆորմացիաները կարելի է անտեսել, սակայն ավելի հաստ թիթեղների համար այդ մոտեցումը կարող է բավարար չլինել։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել դասական և սահքային դեֆորմացիաները հաշվի առնող մոդելները՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի տարբերություններ են առաջանում ծռման կորության, շեղումների, ներքին ուժերի և լարվածությունների հաշվարկներում։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև թիթեղի եզրերի ամրացման պայմանները։ Ազատ, հենված կամ կոշտ ամրացված եզրերով համակարգերի դեպքում լայնական սահքի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել տարբեր ինտենսիվությամբ, ուստի յուրաքանչյուր կոնկրետ խնդրի համար անհրաժեշտ է ընտրել համապատասխան մաթեմատիկական և մեխանիկական մոդել։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել առաձգականության տեսության և թիթեղների մեխանիկայի հավասարումների վրա՝ հաշվի առնելով լայնական սահքի դեֆորմացիաները և դրանց կապը թիթեղի ընդհանուր ծռման գործընթացի հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բեռնվածքի տեսակի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Կենտրոնացված, բաշխված կամ այլ բնույթի արտաքին ուժերի դեպքում թիթեղի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը կարող է զգալիորեն տարբերվել, և լայնական սահքի հաշվառումը տարբեր պայմաններում կարող է ունենալ տարբեր նշանակություն։ Այդ պատճառով տեսական արդյունքները կարող են ներկայացվել ինչպես ընդհանուր ձևով, այնպես էլ կոնկրետ հաշվարկային օրինակների միջոցով։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը։ Երկարության և լայնության հարաբերությունը, հաստությունը և ընդհանուր չափերը որոշում են կառուցվածքի կոշտությունը և ծռման բնույթը։ Հաստության հարաբերական մեծացման դեպքում լայնական սահքային դեֆորմացիաների ներդրումը կարող է ավելի նշանակալի դառնալ, և դասական մոտավորումների կիրառումը կարող է հանգեցնել շեղումների։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է ինժեներական հաշվարկներում, որտեղ կառուցվածքի անվտանգության և շահագործման հուսալիության գնահատումը պահանջում է բավարար ճշգրտություն։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ լուծումների ստացման և տարբեր տեսական մոտեցումների համեմատության համար։ Թվային հաշվարկների միջոցով հնարավոր է գնահատել լայնական սահքի հաշվառման ազդեցությունը թիթեղի առավելագույն շեղումների, լարվածությունների և ներքին ուժերի վրա։ Այդ արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ որոշելու այն պայմանները, որոնց դեպքում սահքի ազդեցության անտեսումը թույլատրելի է, և այն դեպքերը, երբ անհրաժեշտ է կիրառել ավելի կատարելագործված մոդել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է ինժեներական և շինարարական կոնստրուկցիաների հաշվարկների ճշգրտման հետ։ Ուղղանկյուն թիթեղային տարրերը լայնորեն կիրառվում են շենքերի և կառույցների ծածկույթներում, պատային համակարգերում, մեքենաշինական կոնստրուկցիաներում և տարբեր ինժեներական սարքավորումներում։ Դրանց իրական աշխատանքային պայմանների ճիշտ մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել նյութի և կառուցվածքի պարամետրերը, գնահատել կրողունակությունը և նվազեցնել հաշվարկային անորոշությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ուղղանկյուն թիթեղների ծռման խնդիրներում լայնական սահքային դեֆորմացիաների հաշվառումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց երկրաչափական և բեռնվածքային պայմանները դուրս են գալիս չափազանց բարակ թիթեղների դասական մոդելի կիրառելիության սահմաններից։ Հետազոտությունը նպաստում է թիթեղների իրական վարքի ավելի ճշգրիտ մաթեմատիկական նկարագրմանը և տարբեր հաշվարկային մոդելների կիրառման նպատակահարմարության հիմնավորմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման գործընթացի տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Գրքում վերլուծվում են կազմակերպությունների միաձուլման, միացման, բաժանման, առանձնացման և վերակազմավորման գործընթացների տնտեսական նշանակությունը, դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների արդյունավետության, մրցունակության և կառավարման համակարգերի կատարելագործման վրա։ ՀՀ օրենսդրությամբ իրավաբանական անձանց վերակազմակերպումը ներառում է միաձուլում, միացում, բաժանում, առանձնացում և վերակազմավորում, իսկ գործընթացները կապված են նաև իրավահաջորդության և պետական գրանցման հարցերի հետ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է վերակազմակերպման ընթացքում առաջացող ֆինանսական, կառավարչական, կազմակերպական և իրավական խնդիրները, գնահատում է դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների գործունեության շարունակականության և տնտեսական կայունության վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են ՀՀ տնտեսության առանձնահատկություններին համապատասխան վերլուծություններ, վերակազմակերպման արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմներ, կառավարման նոր մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև վերակազմակերպման պետական կարգավորման և գրանցման ընթացակարգերին, որոնք կարևոր դեր ունեն կազմակերպությունների իրավական կարգավիճակի փոփոխության գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, իրավաբանների, կորպորատիվ կառավարման մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և կազմակերպությունների զարգացման ու վերակազմակերպման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի ինքնորոշման հիմնախնդրի քաղաքական և իրավաքաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ժամանակակից տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հիմնախնդրի ձևավորման և զարգացման նախադրյալները, դրա շուրջ ձևավորված քաղաքական դիրքորոշումները, միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը և տարբեր ժամանակաշրջաններում խնդրի կարգավորման ուղղությամբ իրականացված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնորոշման իրավունքի և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների փոխհարաբերությանը, դրանց մեկնաբանություններին միջազգային իրավունքի և քաղաքական պրակտիկայի շրջանակներում, ինչպես նաև հակամարտության կարգավորման հնարավոր մոտեցումներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի փոփոխությունները, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների զարգացումները, արտաքին դերակատարների ներգրավվածությունը և միջազգային կազմակերպությունների ու տարբեր պետությունների քաղաքական դիրքորոշումները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը և միջազգային քաղաքական օրակարգի վերափոխումները ազդել հիմնախնդրի ընկալման և դրա շուրջ ընթացող գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև քաղաքական և դիվանագիտական նախաձեռնությունները, բանակցային գործընթացների առանձնահատկությունները, հասարակական ու քաղաքական գործոնների ազդեցությունը և հակամարտության երկարաժամկետ հետևանքները տարածաշրջանային կայունության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և միջազգային իրավունքի մասնագետներին, տարածաշրջանային քաղաքականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ առաջարկելով հիմնախնդրի բազմակողմանի դիտարկում և դրա զարգացման վրա ազդող քաղաքական գործոնների համակարգված վերլուծություն։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում երկաթբետոնե կարկասային շենքերի տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նախագծման կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրաշարժային ազդեցության ժամանակ շենքի կրող համակարգում առաջացող ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, գնահատել առանձին տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա առաջարկել ավելի արդյունավետ նախագծային լուծումներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երկաթբետոնե կարկասի հիմնական տարրերը՝ սյուները, հեծանները, հանգույցները և այլ կրող բաղադրիչներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը դինամիկ և ցիկլիկ բեռնավորման պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ազդեցության բնույթին, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կառույցի վրա ազդող իներցիոն ուժերը կարող են առաջացնել զգալի հորիզոնական տեղաշարժեր, ճկումներ, կտրող և ոլորող ազդեցություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարրերի ամրության, կոշտության, պլաստիկ դեֆորմացման և էներգիա կլանելու ունակության գնահատումը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շենքը արձագանքում տարբեր ինտենսիվության երկրաշարժերին։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել կառուցվածքային մեխանիկայի հաշվարկային մեթոդներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, թվային սիմուլյացիա և փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ շենքերի իրական սեյսմիկ վարքը հնարավորինս ճշգրիտ գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման սկզբունքների կատարելագործմանը՝ կրող համակարգի օպտիմալացման, տարրերի ճիշտ համամասնությունների ընտրության, ամրանավորման արդյունավետ կազմակերպման, հանգույցների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման միջոցով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի երկաթբետոնե կարկասային շենքերի նախագծմանը, որոնք երկրաշարժի ժամանակ ունենան բավարար ամրություն և դեֆորմացիոն ունակություն ու նվազագույնի հասցնեն փլուզման կամ ծանր վնասման վտանգը։ Թեման հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջանների համար, որտեղ շենքերի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն ստատիկ և սովորական շահագործման բեռները, այլև ուժեղ դինամիկ ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մշակույթ

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ամփոփել և դասակարգել տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած գիտական, ուսումնամեթոդական և հրապարակախոսական նյութերը՝ կապված մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտների հետ։ Այն ընդգրկում է գրականության ընթացիկ հոսքի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ ներառելով գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ, որոնք անդրադառնում են թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, կինոյի, ժողովրդական արվեստի և մշակութային քաղաքականության զարգացման խնդիրներին։ Աշխատությունում նյութը ներկայացված է թեմատիկ և համակարգված սկզբունքով, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան ոլորտի գրականության մեջ և հետևել գիտական մտքի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությանը, արվեստի հաստատությունների գործունեությանը և ազգային մշակույթի զարգացման առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով գիտական հետազոտությունների շարունակականությունը և դրանց կիրառական նշանակությունը։ Մատենագիտական տեղեկատուն ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք հետազոտողների, ուսանողների, արվեստաբանների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տեղեկատվական հենք գիտական աշխատանքի կազմակերպման և նոր ուսումնասիրությունների իրականացման համար։