18-րդ դարը Արևմտյան Եվրոպայում

Այլ առարկաներ

Մեքենամասեր և բարձրացնող սարքեր աշխատությունը տեխնիկական և ինժեներական ուսումնական բնույթի դասագիրք է, որը նվիրված է մեքենամասերի կառուցվածքի, հաշվարկի և բարձրացնող սարքավորումների նախագծման ու շահագործման սկզբունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված մեքենաշինության, արդյունաբերական տեխնիկայի և մեխանիկական ճարտարագիտության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են մեքենամասերի հիմնական տեսակները՝ առանցքներ, լիսեռներ, միացումներ, փոխանցման տարրեր և ամրակապեր, բացատրվում են դրանց մեխանիկական աշխատանքի սկզբունքները, ամրության և կայունության հաշվարկման հիմքերը, ինչպես նաև մաշվածության և հուսալիության գնահատման մոտեցումները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև բարձրացնող սարքավորումների լայն շրջանակին՝ կռաններ, ամբարձիչներ, վերելակներ և տրանսպորտային մեխանիզմներ, մանրամասն նկարագրվում են դրանց կառուցվածքային տարրերը, շարժիչային համակարգերը և բեռնափոխադրման մեխանիզմները, ներկայացվում են հաշվարկային մեթոդներ՝ բեռնունակության, կայունության և անվտանգ շահագործման ապահովման համար, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման և վերահսկման սկզբունքները, գրքում ընդգծվում է անվտանգության տեխնիկայի պահանջների պահպանման կարևորությունը և արդյունաբերական սարքավորումների արդյունավետ օգտագործման կազմակերպումը, աշխատությունը համադրում է տեսական մեքենաշինական հիմքերը և գործնական ինժեներական լուծումները՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնական աղբյուր մեխանիկական համակարգերի նախագծման և շահագործման ոլորտում։

Lեզվաբանություն

Այս թեման վերաբերում է անգլերեն գիտական խոսքում լեզվական տնտեսման (linguistic economy) երևույթին, որտեղ ուսումնասիրվում են գիտական հաղորդակցության մեջ լեզվի առավել արդյունավետ, սեղմ և տեղեկատվական արտահայտման սկզբունքները։ Հետազոտության կենտրոնում է այն, թե ինչպես է գիտական անգլերենը ձևավորում կառուցվածքային և բառապաշարային մեխանիզմներ՝ նվազագույն լեզվական միջոցներով առավելագույն տեղեկատվություն փոխանցելու համար՝ պահպանելով ճշգրտությունը, միանշանակությունը և տրամաբանական հստակությունը։ Լեզվական տնտեսման դրսևորումները գիտական խոսքում արտահայտվում են տերմինաբանության խտացմամբ, կարճ և ստանդարտացված շարահյուսական կառուցվածքների կիրառմամբ, պասիվ ձևերի ու անվանական կոնստրուկցիաների հաճախականությամբ, ինչպես նաև հապավումների, սիմվոլների և ֆորմալացված լեզվական միավորների լայն օգտագործմամբ։ Այս գործընթացը պայմանավորված է գիտական հաղորդակցության հիմնական նպատակով՝ տեղեկատվության օբյեկտիվ, ճշգրիտ և արագ փոխանցմամբ՝ առանց ավելորդ լեզվական բեռի։

Լրագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1990-2010 թվականներին արցախյան մամուլում մշակութային կյանքի լուսաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նշված ժամանակահատվածը Արցախի համար ընդգրկում է քաղաքական և հասարակական խորքային փոփոխությունների, պատերազմի, հետպատերազմյան վերականգնման և նոր սոցիալ-մշակութային իրականության ձևավորման շրջաններ։ Աշխատության հիմքում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես մշակութային գործընթացների արտացոլման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են արցախյան պարբերականները ներկայացրել գրականության, արվեստի, թատրոնի, երաժշտության, կրթության, մշակութային ժառանգության, ազգային ավանդույթների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ իրադարձություններն ու խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ 1990-ականների սկզբի մամուլի գործունեությունը տեղի էր ունենում պատերազմական և քաղաքական ծանր պայմաններում, ինչի հետևանքով մշակութային թեմաները հաճախ միահյուսվում էին ազգային-քաղաքական, պատմական և հասարակական խնդիրների հետ։ Մամուլի էջերում մշակույթը կարող էր ներկայացվել ոչ միայն որպես ինքնուրույն ոլորտ, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական համախմբման միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվել մշակութային թեմաների ներկայացումը՝ պատերազմի տարիների հրատապ խնդիրներից աստիճանաբար անցնելով մշակութային կյանքի վերականգնման, զարգացման և ինստիտուցիոնալացման հարցերին։ Կարևոր ուղղություն է նաև մշակութային ժառանգության լուսաբանումը՝ պատմական հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի, հնագիտական արժեքների և ազգային ավանդույթների վերաբերյալ հրապարակումների միջոցով։ Մամուլը այս առումով հանդես է գալիս որպես փաստագրական աղբյուր, որը պահպանել է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային իրադարձությունների, գործիչների, կազմակերպությունների և հասարակական արձագանքների վերաբերյալ մեծածավալ տեղեկատվություն։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մշակութային հրապարակումների ժանրային առանձնահատկությունները՝ տեղեկատվական հաղորդումներ, հարցազրույցներ, ակնարկներ, հոդվածներ, գրախոսություններ և հրապարակախոսական նյութեր, ինչպես նաև դրանց լեզվաոճական և թեմատիկ առանձնահատկությունները։ Հետաքրքիր է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի տեղ են զբաղեցրել մշակույթի տարբեր ոլորտները մամուլի ընդհանուր տեղեկատվական օրակարգում և ինչ թեմաներ են առավել հաճախ արժանացել լրագրողների ու հեղինակների ուշադրությանը։ Ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել Արցախի մշակութային կյանքի մի ամբողջ փուլ, որի վերաբերյալ մամուլը հանդես է գալիս որպես առաջնային կամ կարևոր երկրորդային աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լրագրության, մամուլի պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, արվեստագիտության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտողների համար, ինչպես նաև ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են 1990-2010 թվականների արցախյան հասարակական և մշակութային կյանքով։ Հատկանշական է, որ այս ուսումնասիրությունը մատենագիտական աղբյուրներում գրանցված է որպես Շուշան Ասկարյանի գիտական աշխատանք՝ 2014 թվականին հրատարակված 28-էջանոց սեղմագիր, իսկ հետագա մատենագիտական ցանկերում այն հիշատակվում է նաև 2015 թվականի հրատարակությամբ։

Բժշկություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է անհաս նորածինների գլխուղեղի պերինատալ ախտահարումների և դրանց հետևանքով վաղ մանկական տարիքում ձևավորվող նյարդաբանական զարգացման ելքերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում անհասության պայմաններում գլխուղեղի վնասման առանձնահատկություններն են, դրանց առաջացման հնարավոր մեխանիզմները և հետագա նյարդաբանական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պերինատալ շրջանի տարբեր ախտաբանական գործոններ, որոնք կարող են նպաստել գլխուղեղի կառուցվածքային կամ ֆունկցիոնալ վնասմանը, ինչպես նաև դրանց կապը երեխայի հետագա շարժողական, ճանաչողական, խոսքային և այլ զարգացման ցուցանիշների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորածնային շրջանում իրականացվող կլինիկական և գործիքային հետազոտություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է վաղ փուլերում հայտնաբերել նյարդաբանական խանգարումների ռիսկը և գնահատել գլխուղեղի ախտահարման աստիճանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև երկարաժամկետ հսկողությունը, քանի որ վաղ մանկական տարիքում որոշ նյարդաբանական խնդիրներ կարող են դրսևորվել աստիճանաբար և պահանջել զարգացման դինամիկ գնահատում։ Քննարկվում են տարբեր ռիսկային գործոնների և զարգացման ելքերի միջև հնարավոր կապերը, ինչպես նաև վաղ հայտնաբերման և վերականգնողական միջամտությունների նշանակությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել անհաս նորածինների նյարդաբանական վիճակի կանխատեսման, ռիսկային խմբերի առանձնացման և անհատականացված հետևման ու վաղ միջամտության ծրագրերի կատարելագործմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև նեոնատոլոգների, մանկական նյարդաբանների և վերականգնողական մասնագետների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նեոնատոլոգներին, մանկական նյարդաբաններին, մանկաբույժներին, վերականգնողաբաններին, զարգացման մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ լուսահասցեավորվող բժշկակենսաբանական տվիչների մշակման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկատեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի զգայուն համակարգերի ստեղծման սկզբունքներն են, որոնցում լուսային ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս տարածականորեն ընտրել չափման որոշակի հատվածներ և գրանցել կենսաբանական կամ կենսաքիմիական միջավայրերում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Քննվում են կիսահաղորդչային և մեկուսիչ կառուցվածքների էլեկտրական ու ֆոտոէլեկտրական հատկությունները, զգայուն մակերևույթի և ուսումնասիրվող միջավայրի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև լուսային գրգռման արդյունքում ձևավորվող չափելի ազդանշանների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տվիչների բազմաֆունկցիոնալությանը, այսինքն՝ մեկ համակարգի միջոցով տարբեր ֆիզիկաքիմիական կամ կենսաբանական ցուցանիշների նկատմամբ արձագանք ստանալու հնարավորությանը։ Ուսումնասիրվում են զգայունության, ընտրողականության, արձագանքման կայունության, տարածական լուծունակության և չափումների վերարտադրելիության հետ կապված հարցերը։ Լուսահասցեավորման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել առանձին ֆիզիկական էլեկտրոդների անհրաժեշտությունը և նույն զգայուն մակերևույթի տարբեր հատվածներից ստանալ տեղայնացված տեղեկատվություն, ինչը կարևոր է բազմապարամետրային վերլուծական համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև տվիչի կառուցվածքի նյութական և էլեկտրական հատկությունների ազդեցությունները ստացվող ազդանշանի վրա, ինչպես նաև չափման արդյունքների մշակման ու մեկնաբանման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևորվում է սարքերի հուսալիության և կենսաբանական միջավայրերում կիրառելիության գնահատումը՝ հաշվի առնելով, որ բժշկակենսաբանական չափումները պահանջում են կայուն և տեղեկատվական արձագանք։ Նման տվիչները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաբժշկական հետազոտությունների, լաբորատոր ախտորոշման, կենսասենսորային տեխնոլոգիաների և բջջային կամ կենսաքիմիական գործընթացների դիտարկման համակարգերի զարգացման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, սենսորային տեխնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և կենսաբժշկական ճարտարագիտության մոտեցումները՝ բազմապարամետրային չափումների համար նախատեսված լուսահասցեավորվող զգայուն համակարգերի գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացման նպատակով։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը պետական իշխանության համակարգում՝ մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության, պետական մարմինների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության և իրավական պետության սկզբունքների ապահովման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է Պաշտպանի ինստիտուտի իրավական բնույթը, սահմանադրաիրավական կարգավիճակը, լիազորությունների շրջանակը և պետական իշխանության մյուս մարմինների հետ փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պաշտպանի անկախության երաշխիքներին, նրա գործունեության կազմակերպման սկզբունքներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով նա կարող է արձագանքել մարդու իրավունքների հնարավոր խախտումներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննության, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններից տեղեկատվություն ստանալու, ուսումնասիրություններ իրականացնելու, առաջարկություններ և հանձնարարականներ ներկայացնելու հետ կապված իրավական հարցերը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է Պաշտպանի դերը որպես պետական իշխանության նկատմամբ լրացուցիչ վերահսկողական և իրավապաշտպան մեխանիզմի, որը նպաստում է պետական կառավարման թափանցիկության, հաշվետվողականության և մարդու իրավունքների նկատմամբ հարգանքի ամրապնդմանը։ Քննության են առնվում նաև Պաշտպանի և օրենսդիր, գործադիր ու դատական իշխանության մարմինների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նրա գործունեության կապը քաղաքացիական հասարակության և միջազգային իրավապաշտպան մեխանիզմների հետ։ Աշխատությունը անդրադառնում է ինստիտուտի գործունեության ընթացքում առաջացող իրավական և գործնական խնդիրներին, Պաշտպանի որոշումների և առաջարկությունների արդյունավետության, դրանց իրականացման ապահովման և ինստիտուցիոնալ անկախության պահպանման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Պաշտպանի ինստիտուտի նշանակությունը ժողովրդավարական և իրավական պետության պայմաններում, բացահայտել դրա զարգացման հիմնական խնդիրները և դիտարկել մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի և մարդու իրավունքների մասնագետների, իրավաբանների, պետական ծառայողների, իրավապաշտպանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և հանրային իշխանության գործունեության նկատմամբ իրավական վերահսկողության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։