Ագրարային հարցը երեկ և այսօր

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Դեյտերսի անդաստակային կորիզի նեյրոնային ակտիվության կեղևախույս կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բնականոն պայմաններում և թրթռման ազդեցությունից հետո։ Հետազոտության կենտրոնում անդաստակային համակարգի և կենտրոնական նյարդային համակարգի փոխազդեցությունն է, մասնավորապես՝ ուղեղի բարձրագույն բաժիններից դեպի Դեյտերսի անդաստակային կորիզ ուղղվող կարգավորիչ ազդեցությունների բնույթն ու դինամիկան։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նեյրոնների ֆունկցիոնալ ակտիվության առանձնահատկությունները, դրանց փոփոխությունները տարբեր պայմաններում և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կեղևային կենտրոնները կարող են ազդել անդաստակային կորիզի նեյրոնների աշխատանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թրթռման ազդեցությանը՝ որպես արտաքին ֆիզիկական գործոնի, որը կարող է փոփոխել անդաստակային համակարգի բնականոն գործունեությունը և առաջացնել նյարդաֆիզիոլոգիական պատասխանների վերակազմավորում։ Համեմատական վերլուծության միջոցով գնահատվում են բնականոն վիճակում և թրթռումային ազդեցությունից հետո նեյրոնային ակտիվության փոփոխությունները, դրանց արտահայտվածությունը և հնարավոր փոխհարաբերությունները կենտրոնական կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու անդաստակային համակարգի մասնակցությունը շարժումների համակարգմանը, մարմնի հավասարակշռության պահպանմանը և արտաքին ազդակներին նյարդային համակարգի հարմարվողական արձագանքներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ թրթռման ազդեցության պայմաններում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների նեյրոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների բացահայտման և անդաստակային համակարգի գործունեության կարգավորման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգիայի, նյարդաբանության, բժշկության, ֆիզիոլոգիայի և մասնագիտական ախտաֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներմուծվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա կատարելագործման հնարավորություններին և տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Քննարկվում են մաքսային արժեքի ձևավորման տնտեսական ու իրավական հիմքերը, գնահատման հիմնական մեթոդները, միջազգային առևտրի կարգավորման սկզբունքները և մաքսային վարչարարության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի ճշգրիտ և թափանցիկ որոշման նշանակությանը՝ պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, արտաքին տնտեսական գործունեության կարգավորման և գործարար միջավայրի բարելավման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են մաքսային գնահատման ընթացքում առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ ապրանքների հայտարարագրված արժեքի արժանահավատության ստուգումը, փաստաթղթային վերահսկողությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման դժվարությունները և տնտեսավարող սուբյեկտների ու մաքսային մարմինների միջև հնարավոր տարաձայնությունները։ Դիտարկվում են միջազգային մաքսային կանոնակարգերի, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության սկզբունքների և Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային կարգավորումների ազդեցությունները Հայաստանի մաքսային գնահատման համակարգի վրա։ Կարևորվում են մաքսային ընթացակարգերի պարզեցման, թվայնացման, ռիսկերի կառավարման և վարչարարական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել մաքսային արժեքի որոշման մեխանիզմների ազդեցությունները ներմուծման ծախսերի, ապրանքների մրցունակության, գնագոյացման, հարկային մուտքերի և արտաքին առևտրի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մաքսային գնահատման գործընթացում կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, տեղեկատվության հասանելիության և տնտեսավարողների իրավունքների պաշտպանության խնդիրներին։ Առանձնացվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրության և դրա կիրառելիության գնահատման հնարավորությունները Հայաստանի տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմաններում։ Կարևորվում է արդյունավետ մաքսային քաղաքականության դերը ներդրումային միջավայրի բարելավման, արտաքին առևտրի խթանման և տնտեսական հարաբերությունների կայուն զարգացման գործում։ Աշխատությունը կարող է ներառել մաքսային արժեքի որոշման գործող մեխանիզմների կատարելագործման առաջարկություններ՝ ուղղված գնահատման օբյեկտիվության բարձրացմանը, վարչարարական ծախսերի կրճատմանը և պետական ու մասնավոր հատվածների շահերի հավասարակշռմանը։ Հետազոտությունը օգտակար է տնտեսագետների, մաքսային գործի մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման առաջին տասնամյակում իրավաստեղծ գործունեության ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Հեղինակը վերլուծում է անկախ պետականության հաստատման պայմաններում օրենսդրական համակարգի ձևավորման գործընթացը, իրավական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը և նոր իրավակարգի ստեղծման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են սահմանադրական զարգացման, պետական իշխանության ճյուղերի փոխհարաբերությունների, իրավական ակտերի մշակման և ընդունման սկզբունքները, ինչպես նաև օրենսդրության ներդաշնակեցման և իրավական համակարգի արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային ժամանակաշրջանում ծագած իրավաքաղաքական մարտահրավերներին, իրավական պետության կառուցման գաղափարախոսությանը, ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդմանը և միջազգային իրավական չափանիշներին համապատասխան ազգային օրենսդրության ձևավորմանը։ Հետազոտությունն ընդգրկում է 1990–2000 թվականների պետականաշինական փորձը՝ բացահայտելով իրավաստեղծ գործընթացների տեսական և գործնական կողմերը, դրանց ազդեցությունը հանրային կառավարման, իրավակարգի կայացման և պետական ինստիտուտների զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի իրավական ու քաղաքական զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է կոհերենտ ոչ գծային մարող համակարգերում ֆոտոնային բլոկադայի և փուլային փականքի երևույթների առաջացման ու ուսումնասիրման խնդրին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է լույսի և նյութի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը այնպիսի քվանտային համակարգերում, որտեղ ոչ գծայնությունը և կորուստները էականորեն ազդում են ֆոտոնների վարքագծի վրա։ Ֆոտոնային բլոկադայի երևույթը կապված է համակարգի այնպիսի ռեժիմի հետ, երբ մեկ ֆոտոնի առկայությունը կարող է խոչընդոտել հաջորդ ֆոտոնի ներթափանցմանը կամ առաջացմանը՝ հանգեցնելով ոչ դասական լույսի վիճակների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության մյուս կարևոր ուղղությունը փուլային փականքն է, որի դեպքում տարբեր տատանողական կամ օպտիկական բաղադրիչների փուլային հարաբերությունները կարող են ինքնաբերաբար կարգավորվել և պահպանվել որոշակի կայուն վիճակում։ Աշխատանքը դիտարկում է ոչ գծային փոխազդեցությունների, դիսիպացիայի և համակարգի պարամետրերի ազդեցությունը այդ երևույթների ձևավորման պայմանների վրա՝ նպատակ ունենալով որոշել այն ռեժիմները, որոնցում հնարավոր է ստանալ և վերահսկել ցանկալի քվանտային վիճակները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել քվանտային օպտիկայի և ոչ գծային դինամիկայի մաթեմատիկական մոդելներ՝ համակարգի կայունության, ֆոտոնային վիճակագրության, կորելացիաների և փուլային դինամիկայի ուսումնասիրման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կորուստների դերի բացահայտումը, քանի որ մարող համակարգերում դիսիպացիան կարող է ոչ միայն սահմանափակել քվանտային էֆեկտների արտահայտվածությունը, այլև որոշ պայմաններում նպաստել որոշակի կայուն վիճակների ձևավորմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել ոչ դասական լույսի աղբյուրների, քվանտային տեղեկատվության մշակման, ֆոտոնային սարքերի և կոհերենտ քվանտային համակարգերի կառավարման համար։ Աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, ոչ գծային դինամիկայի, քվանտային օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով թույլ լուսային դաշտերում ֆոտոնների փոխազդեցության և վերահսկվող քվանտային երևույթների ավելի խոր ըմբռնմանը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կարճաչափ մակարոնեղենի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը՝ նոր բաղադրագրերի մշակման և չորացման օպտիմալ ռեժիմների ընտրության միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և բաղադրական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել մակարոնեղենի որակական ցուցանիշների, արտադրական արդյունավետության և պահպանման կայունության բարելավմանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում հումքի ընտրությանը և դրա հատկություններին, բաղադրիչների հարաբերակցությանը, խմորի ձևավորման ու մշակման գործընթացներին, ինչպես նաև կարճաչափ արտադրատեսակների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Առանձին կարևորություն ունի չորացման գործընթացի ուսումնասիրությունը, քանի որ ջերմաստիճանի, խոնավության, օդի շարժի և գործընթացի տևողության ճիշտ համադրությունը կարող է էապես ազդել պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի, խոնավության պարունակության, ամրության, եփման հատկությունների և արտաքին տեսքի վրա։ Նոր բաղադրագրերի կիրառումը դիտարկվում է նաև արտադրանքի սննդային և տեխնոլոգիական արժեքի բարձրացման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով բաղադրիչների փոխազդեցությունը և դրանց ազդեցությունը պատրաստի արտադրանքի հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել մակարոնեղենի ֆիզիկաքիմիական, օրգանոլեպտիկ և տեխնոլոգիական ցուցանիշները, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր բաղադրագրեր և չորացման պայմաններ ու առանձնացնել առավել արդյունավետ համակցությունները։ Աշխատանքը համադրում է սննդի քիմիայի, սննդային տեխնոլոգիայի և արտադրական գործընթացների կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ավելի արդյունավետ և վերահսկելի արտադրական տեխնոլոգիա։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մակարոնեղենի արտադրության ձեռնարկությունների համար՝ նպաստելով արտադրանքի որակի կայունացմանը, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցմանը և նոր տեսականու ստեղծմանը։

Ֆիզիկա

Տրանզիստորը կիսահաղորդչային էլեկտրոնային բաղադրիչ է, որը նախատեսված է էլեկտրական ազդանշանների ուժեղացման և փոխարկման համար և հանդիսանում է ժամանակակից էլեկտրոնիկայի հիմնական կառուցվածքային տարրերից մեկը։ Այն սովորաբար կազմված է երեք հիմնական շերտերից և երեք էլեկտրոդներից՝ էմիտեր, բազա և կոլեկտոր, որոնց միջև ձևավորվում են p-n անցումներ՝ կախված նրանից, թե սարքը n-p-n է, թե p-n-p տիպի։ Էմիտերը պատասխանատու է կրիչների (էլեկտրոնների կամ անցքերի) ներմուծման համար, բազան՝ շատ բարակ և թույլ դոպավորված շերտ է, որը վերահսկում է կրիչների հոսքը, իսկ կոլեկտորը հավաքում է անցած կրիչները՝ ապահովելով հոսանքի ելքը։ Տրանզիստորի աշխատանքի հիմնական սկզբունքը հիմնված է փոքր մուտքային ազդանշանով մեծ ելքային հոսանքի կառավարելու վրա, ինչը թույլ է տալիս այն օգտագործել որպես ուժեղացուցիչ կամ էլեկտրոնային անջատիչ։ Կառուցվածքային տեսանկյունից այն պատրաստվում է հիմնականում սիլիցիումից կամ գերմանիումից՝ հատուկ դոպավորման գործընթացներով, որոնք ստեղծում են p և n տիպի շրջաններ և ապահովում անհրաժեշտ էլեկտրական հատկություններ։ Տրանզիստորի զարգացումը հնարավորություն է տվել ստեղծել միկրոսխեմաներ, համակարգիչներ և ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաներ՝ դարձնելով այն էլեկտրոնիկայի հիմքային տարր։