Ագրարային հարցը երեկ և այսօր

Lեզվաբանություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայոց լեզվի պատմության գիտակարգի զարգացման հիմնական միտումների վերլուծությանը Հայաստանի Հանրապետության անկախության շրջանում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են լեզվաբանական հետազոտությունների նոր ուղղությունները, աղբյուրագիտական բազայի ընդլայնումը, մեթոդաբանական մոտեցումների փոփոխությունները և միջազգային գիտական համագործակցության ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է անկախությունից հետո վերաիմաստավորվել հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով ինչպես դասական գրավոր հուշարձանների նոր մեկնաբանություններ, այնպես էլ խոսակցական լեզվի, բարբառների և սոցիալլեզվաբանական գործոնների ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտակարգի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը՝ համալսարանական ծրագրերի, գիտական կենտրոնների և հրատարակչական գործունեության դերին։ Աշխատությունը համադրում է պատմալեզվաբանական, տեսական և կիրառական մոտեցումներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում ժամանակակից հայերենագիտության գիտական դաշտը նոր քաղաքական և մշակութային պայմաններում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, հայագետների, պատմաբանների և հումանիտար գիտությունների ոլորտի հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արաբական խալիֆայության վարչական և հարկային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ VIII դարի սկզբից մինչև IX դարի կեսերը։ Գրքում ներկայացվում են Արաբական խալիֆայության վարչական համակարգի ներդրման առանձնահատկությունները, տեղական կառավարման կառուցվածքների վերափոխումները և Հայաստանի քաղաքական-վարչական կարգավիճակի փոփոխությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է հարկային համակարգի հիմնական ձևերը՝ խարաջ, ջիզյա և այլ տուրքերի կիրառումը, դրանց հավաքագրման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեղական իշխանությունների և արաբական վարչակազմի փոխհարաբերությունները, ապստամբությունները և դիմադրության շարժումները, ինչպես նաև տարածաշրջանային կառավարման կայունացման փորձերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրագիտական նյութերի քննությանը, արաբական և հայկական պատմագրական վկայությունների համադրությանը և վարչական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևանքներին Հայաստանի պատմական զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագիտության մասնագետների, միջնադարագետների, հարկային պատմության հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորքային վերլուծություն վաղ միջնադարյան Հայաստանի վարչա-հարկային համակարգի վերաբերյալ։

Բժշկություն

Ջրի և ջրամատակարարման հիգիենան ուսումնասիրում է խմելու և կենցաղային ջրի որակի ապահովման, պահպանման և վերահսկման միջոցառումների ամբողջությունը՝ նպատակ ունենալով կանխել վարակիչ հիվանդությունների տարածումը և ապահովել բնակչության առողջությունը։ Ջուրը համարվում է կյանքի համար անհրաժեշտ հիմնական ռեսուրս, սակայն այն կարող է դառնալ նաև հիվանդությունների փոխանցման աղբյուր, եթե աղտոտված է միկրոօրգանիզմներով, քիմիական նյութերով կամ այլ վնասակար խառնուրդներով։ Հիգիենիկ ջրամատակարարման համակարգը ներառում է ջրի աղբյուրների ընտրություն, ջրի մաքրում և ախտահանում, պահեստավորում և անվտանգ բաշխում սպառողներին։ Ջրի մաքրումը սովորաբար իրականացվում է ֆիլտրացիայի, նստեցման, քիմիական մշակման և քլորացման միջոցով, որոնք օգնում են հեռացնել կեղտերը և ոչնչացնել հիվանդածին մանրէները։ Կարևոր է նաև ջրամատակարարման ցանցերի տեխնիկական վիճակը, քանի որ վնասված խողովակները կամ ոչ ստանդարտ պահեստային տարաները կարող են հանգեցնել երկրորդային աղտոտման։ Ջրի հիգիենան նաև ներառում է սանիտարական նորմերի պահպանումը ջրային աղբյուրների շուրջ, ինչպիսիք են գետերը, լճերը և հորերը, որպեսզի կանխվի կենցաղային կամ արդյունաբերական թափոնների ներթափանցումը։ Բացի այդ, բնակչության իրազեկվածությունը ջրի ճիշտ օգտագործման և պահպանման վերաբերյալ կարևոր դեր ունի հիվանդությունների կանխարգելման գործում։ Այսպիսով, ջրի և ջրամատակարարման հիգիենան հանդիսանում է հանրային առողջության հիմնարար բաղադրիչ, որը ապահովում է անվտանգ ջրի հասանելիություն և նվազեցնում է ջրով փոխանցվող հիվանդությունների ռիսկը։

Մանկական

Կատվի տունը Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-66-233-6

Պատմություն

Որդիների պայքարը հայրերի դեմ գաղափարական-փիլիսոփայական բնույթի գործ է, որտեղ Գարեգին Նժդեհը անդրադառնում է սերունդների միջև գոյացող արժեքային և մտածողական հակասություններին՝ դիտարկելով «հայրերի» որպես ավանդույթի, ազգային փորձի և պատմական հիշողության կրողներ, իսկ «որդիների»՝ որպես նոր ժամանակների ազդեցության տակ ձևավորվող մտածողություն ունեցող սերունդ։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծվում է այն գաղափարը, որ սերունդների պայքարը ոչ միայն հակադրություն է, այլ նաև զարգացման շարժիչ ուժ, որտեղ ճիշտ հավասարակշռության բացակայությունը կարող է բերել ազգային ինքնության խեղաթյուրման կամ արժեքների կորստի։ Հեղինակը բարձրացնում է ազգային ինքնագիտակցության, բարոյական դիմադրության, հայրենասիրության և հոգևոր ինքնապահպանման հարցերը՝ փորձելով ցույց տալ, որ յուրաքանչյուր նոր սերունդ պարտավոր է ոչ թե կուրորեն ժխտել անցյալը, այլ հասկանալ, վերաիմաստավորել և ստեղծագործաբար շարունակել այն։ Տեքստում նկատելի են խորը փիլիսոփայական մտորումներ պատմության ընթացքի, մարդու դերի և ազգային գոյատևման մեխանիզմների վերաբերյալ, որոնք ուղղված են ընթերցողին ստիպելու վերանայել իր դիրքորոշումը ավանդույթի և նորարարության հարաբերակցության նկատմամբ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմական սկզբնաղբյուրների, փաստաթղթերի և վկայությունների ժողովածու է, որը նվիրված է վրացա-հայկական հարաբերությունների ուսումնասիրմանը տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Գրքում հավաքված նյութերը լուսաբանում են հայ և վրացի ժողովուրդների քաղաքական, մշակութային, տնտեսական, կրոնական և հասարակական կապերի ձևավորումն ու զարգացումը՝ ներկայացնելով դրանց բազմակողմանի բնույթը։ Հրատարակությունը ներառում է արխիվային փաստաթղթեր, պաշտոնական գրություններ, տարեգրություններ, նամակագրություններ և այլ պատմական աղբյուրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու երկու ժողովուրդների փոխհարաբերությունների կարևոր դրվագները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներին, միջպետական և միջհամայնքային հարաբերություններին, ինչպես նաև փոխադարձ մշակութային ազդեցություններին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պատմական իրադարձությունների փաստական հիմքերի ուսումնասիրության, սկզբնաղբյուրագիտական հետազոտությունների և Հարավային Կովկասի պատմության առավել խորքային ընկալման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, ազգագրագետներին, կովկասագետներին, հասարակագետներին և բոլոր այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են հայ-վրացական պատմական կապերի և տարածաշրջանի բազմադարյա պատմության ուսումնասիրությամբ։