Ախտորոշիչ լապարոսկոպիայի՝ ներվիրահատական ուլտրաձայնային հետազոտության հետ զուգակցված կիրառման արդյունավետությունը հեպատոբիլիար գոտու ախտաբանությունների ժամանակ

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է V–VIII դարերի հայ սրբախոսական (ագիոգրաֆիկ) գրականության պատմագիտական արժեքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ ժանրի աղբյուրագիտական նշանակությունը հայ միջնադարյան պատմության վերականգնման գործում։ Գրքում վերլուծվում են սրբերի վարքագրությունները, նահատակությունների նկարագրությունները և եկեղեցական ավանդությունները՝ որպես պատմական իրականության արտացոլման յուրահատուկ ձևեր։ Հեղինակը ներկայացնում է սրբախոսական տեքստերի ձևավորման պատմական և մշակութային պայմանները, դրանց գաղափարական հիմքերը և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այս ստեղծագործությունները պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալական հարաբերությունների, քաղաքական իրավիճակի, կենցաղի և մտածողության մասին արժեքավոր տեղեկություններ։ Աշխատության մեջ համադրվում են գրավոր աղբյուրների քննություն և պատմական համեմատական վերլուծություն՝ ցույց տալու համար սրբախոսական գրականության դերը որպես միջնադարյան պատմության կարևոր երկրորդային, բայց հաճախ անփոխարինելի աղբյուր։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայագետների, պատմաբանների, բանասիրագետների և եկեղեցական գրականության հետազոտողների համար՝ նպաստելով V–VIII դարերի հայ մշակույթի և պատմական գիտակցության խորքային ըմբռնմանը։

Այլ առարկաներ

«Լազարևների հայկական ուսումնական հաստատությունը երիտասարդության կրթության համար» անվանումով կրթական հաստատությունը (հայտնի որպես Լազարյան/Լազարևյան ուսումնարան կամ հետագայում՝ Լազարյան ճեմարան) հիմնադրվել է 1815 թվականին Մոսկվայում՝ Լազարևների (Լազարյանների) հարուստ և ազդեցիկ հայ ընտանիքի բարեգործական միջոցներով։ Այն ստեղծվել է որպես հատուկ կրթական կենտրոն՝ նպատակ ունենալով ապահովել հայ երիտասարդության կրթությունը Ռուսական կայսրության միջավայրում, միաժամանակ ծառայելով նաև որպես արևելյան լեզուների և մշակույթների ուսումնասիրման կարևոր օջախ։ Հաստատության հիմնադիրների նախաձեռնությամբ ուսումնարանը սկզբնական փուլում գործել է որպես հայկական ուսումնական հաստատություն, որտեղ կրթություն են ստացել ինչպես հայ, այնպես էլ այլ ազգերի պատանիներ՝ հիմնականում ազնվական և պետական ծառայության համար պատրաստվող ընտանիքներից։ Ուսումնական ծրագրում ընդգրկված են եղել ընդհանուր կրթական առարկաներ, ինչպես նաև արևելյան լեզուներ՝ հայերեն, պարսկերեն, թուրքերեն և արաբերեն, ինչը պայմանավորված էր Ռուսաստանի պետական հետաքրքրություններով Արևելքի հետ հարաբերություններում։ Ժամանակի ընթացքում հաստատությունը զարգացել և ստացել է ավելի բարձր կարգավիճակ՝ վերածվելով Լազարյան ճեմարանի, որը համարվել է Ռուսաստանի լավագույն ուսումնական հաստատություններից մեկը իր ժամանակի համար և կարևոր դեր է խաղացել ինչպես հայ մտավորականության ձևավորման, այնպես էլ արևելագիտության զարգացման գործում։ Այն միաժամանակ եղել է կրթական, մշակութային և գիտական կենտրոն, որտեղ ձևավորվել են ռուս-հայկական մշակութային կապերը, և որտեղ ուսանողները պատրաստվել են պետական ծառայության, թարգմանչական աշխատանքի և ուսուցչական գործունեության համար։ Հաստատությունը հետագայում շարունակել է գործել տարբեր անվանումներով և կարգավիճակներով՝ պահպանելով իր գիտակրթական նշանակությունը մինչև XX դարի սկիզբը՝ դառնալով կարևոր հուշարձան հայ կրթության պատմության մեջ։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական մտածողության և ինտուիցիայի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը սուբյեկտի իմացական գործունեության շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում մարդու ճանաչողական գործընթացների այն առանձնահատկությունն է, որ գիտելիքի ձեռքբերումը, խնդրի լուծումը և որոշումների կայացումը կարող են պայմանավորվել ինչպես գիտակցված, հետևողական և տրամաբանական դատողություններով, այնպես էլ արագ, անմիջական և ամբողջական ընկալմամբ, որը սովորաբար բնութագրվում է որպես ինտուիցիա։ Ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել այս երկու ձևերի առանձնահատկությունները, դրանց գործառույթները և փոխլրացման հնարավորությունները՝ պարզելու համար, թե ինչ պայմաններում են տրամաբանական վերլուծությունն ու ինտուիտիվ ընկալումը հանդես գալիս որպես միմյանց հակադիր կամ, ընդհակառակը, փոխկապակցված գործընթացներ։ Տրամաբանականի շրջանակում կարևորվում են փաստարկվածությունը, հետևողականությունը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը և եզրահանգումների գիտակցված կառուցումը, մինչդեռ ինտուիցիան կարող է կապված լինել իրավիճակի արագ ըմբռնման, նախկին փորձի ընդհանրացման, ենթագիտակցական մշակման և առանց մանրամասն վերլուծության որոշակի եզրակացության հանգելու հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս քննարկել այն հարցը, թե արդյոք ինտուիտիվ գիտելիքը պետք է դիտարկել որպես տրամաբանական մտածողության հակադրություն, թե այն կարող է նախորդել, լրացնել կամ ուղղություն տալ հետագա ռացիոնալ վերլուծությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ փորձի դերը, քանի որ կուտակված գիտելիքն ու նախկին իրավիճակների ճանաչումը կարող են նպաստել արագ ինտուիտիվ կողմնորոշմանը, իսկ տրամաբանական ստուգումը՝ գնահատել այդ ինտուիտիվ ենթադրության հիմնավորվածությունը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստեղծագործական մտածողությանը, գիտական հայտնագործությանը, մասնագիտական որոշումների կայացմանը և բարդ խնդիրների լուծմանը, որտեղ հաճախ միահյուսվում են ինտուիտիվ ենթադրությունն ու դրա հետագա տրամաբանական հիմնավորումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության, հոգեբանության, իմացաբանության և ճանաչողական գիտությունների ոլորտների մասնագետներին ու ուսանողներին՝ որպես մարդու ճանաչողական գործունեության կառուցվածքի, մտածողության տարբեր ձևերի և դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրման նյութ։

Lեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է բուսանուններ պարունակող դարձվածային միավորների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի, հայերենի և ռուսերենի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նման դարձվածքների իմաստային կառուցվածքը, ձևավորման առանձնահատկությունները, մշակութային և լեզվամտածողական նշանակությունը։ Հեղինակը բացահայտում է, թե ինչպես են բույսերի անվանումները կիրառվում փոխաբերական իմաստներով, ինչպիսի պատկերացումներ և արժեքային համակարգեր են արտահայտում տարբեր լեզուներում, ինչպես նաև ինչ ընդհանրություններ ու տարբերություններ են առկա այդ լեզվական միավորների միջև։ Ներկայացվում են դարձվածքների կառուցվածքային, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով ազգային մշակույթի, ավանդույթների և լեզվական աշխարհի արտացոլմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր ուսումնասիրություն է լեզվաբանների, թարգմանիչների, բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դարձվածաբանությամբ, լեզուների համեմատական ուսումնասիրությամբ և լեզվի ու մշակույթի փոխհարաբերություններով։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բազմակի օբյեկտներից կազմված մոդելների վերաբերյալ վարկածների ստուգման և դրանց նույնականացման հուսալիության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բարդ համակարգերն են, որոնց նկարագրության համար անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել բազմաթիվ փոխկապակցված օբյեկտներ, դրանց հատկությունները, վարքագիծը և փոխազդեցությունները։ Նման համակարգերի մոդելավորման ժամանակ կարևոր խնդիր է որոշել, թե առաջարկվող մոդելը որքանով է համապատասխանում իրական տվյալներին, արդյոք դրա հիմքում դրված վարկածները հիմնավորված են, և որքան վստահությամբ կարելի է նույնականացնել ուսումնասիրվող օբյեկտներն ու դրանց բնութագրերը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են վարկածների ձևավորման, ստուգման և համեմատության մեթոդները, ինչպես նաև բազմակի օբյեկտների նույնականացման գործընթացում անորոշության, աղմուկի և տվյալների ոչ լիարժեքության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նույնականացման հուսալիության գնահատմանը, քանի որ բարդ համակարգերում տարբեր օբյեկտներ կարող են ունենալ նմանատիպ հատկություններ կամ փոխկապակցված վարքագիծ, ինչը դժվարացնում է դրանց տարանջատումը և ճիշտ դասակարգումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել մաթեմատիկական և վիճակագրական մոդելներ, հավանականային մոտեցումներ, որոշումների ընդունման մեթոդներ, օպտիմալացման ալգորիթմներ և հաշվողական տեխնոլոգիաներ, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել ստացվող արդյունքների վստահելիությունը։ Կարևոր խնդիր է նաև այնպիսի չափանիշների և ալգորիթմների մշակումը, որոնք թույլ կտան գնահատել վարկածների ճշմարտացիության աստիճանը և ընտրել առավել համապատասխան մոդելը՝ հիմնվելով առկա դիտարկումների ու փորձարարական տվյալների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է բարդ համակարգերի կամ բազմաբաղադրիչ օբյեկտների ավտոմատացված ճանաչում, դասակարգում և վիճակի գնահատում։ Դրանք կարող են օգտակար լինել տեխնիկական համակարգերի ախտորոշման, կառավարման, ռոբոտատեխնիկայի, պատկերների և ազդանշանների մշակման, խելացի համակարգերի ու որոշումների աջակցման ծրագրային լուծումների մշակման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգերի տեսության և նույնականացման մասնագետներին, մաթեմատիկոսներին, տվյալների վերլուծաբաններին, ծրագրավորողներին, արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է իրավական պետության ձևավորման պայմաններում փաստաբանական համակարգի կայացմանն ու գործունեությանը վերաբերող հիմնական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում փաստաբանության՝ որպես արդարադատության իրականացմանը, մարդու իրավունքների պաշտպանությանը և իրավական պետության սկզբունքների ապահովմանը նպաստող կարևորագույն ինստիտուտի դերն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փաստաբանական գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերը, դրա անկախության ապահովման անհրաժեշտությունը, փաստաբանի մասնագիտական կարգավիճակը, իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև պետական մարմինների հետ նրա փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող է փաստաբանությունը արդյունավետորեն իրականացնել մարդու և քաղաքացու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության իր գործառույթը մի պայմաններում, երբ պետության իրավական համակարգը գտնվում է ձևավորման և վերափոխման փուլում։ Քննարկվում են փաստաբանական ինքնակառավարման, մասնագիտական անկախության, փաստաբանական գաղտնիքի, իրավաբանական օգնության հասանելիության և փաստաբանի պատասխանատվության հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է փաստաբանության և դատական իշխանության, իրավապահ մարմինների ու պետական կառավարման այլ կառույցների փոխհարաբերություններին՝ ընդգծելով դրանց իրավական կարգավորման և գործնական երաշխիքների կարևորությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է փաստաբանական գործունեության արդյունավետության վրա օրենսդրական փոփոխությունների և իրավական բարեփոխումների ազդեցության վերլուծությունը։ Հեղինակը դիտարկում է այն հակասություններն ու դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ փաստաբանական ինստիտուտի անկախության և պետական վերահսկողության, մասնագիտական ինքնակարգավորման և իրավական պատասխանատվության, ինչպես նաև որակյալ իրավաբանական օգնության ապահովման և դրա հասանելիության միջև։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ պայմաններ են անհրաժեշտ արդյունավետ, անկախ և մասնագիտորեն պատասխանատու փաստաբանության ձևավորման համար, և ինչ նշանակություն ունի այդ ինստիտուտը ժողովրդավարական հասարակության ու իրավական պետության կայացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, այն հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել իրավագիտության ոլորտի ուսանողների, հետազոտողների, փաստաբանների և իրավական համակարգի զարգացման ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։