Արտասահմանյան երկրների հետ Հայաստանի Հանրապետության առևտրատնտեսական հարաբերությունները 1918-1920 թթ.

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է ռուս գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Լեոնիդ Անդրեևի արձակի պոետիկայի առանձին առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, պատմողական կառուցվածքի, կերպարների ստեղծման, լեզվական արտահայտչամիջոցների և կոմպոզիցիոն լուծումների այն կողմերը, որոնք ձևավորում են նրա արձակի յուրահատուկ ոճն ու գեղարվեստական աշխարհը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Անդրեևի ստեղծագործություններում իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, հոգեբանական լարվածության արտահայտմանը, մարդու գոյության, միայնության, վախի, տագնապի և բարոյական ընտրության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հեղինակային պատկերները, խորհրդանշական մոտիվները, հակադրությունները, կրկնությունները և այլ պոետիկական միջոցներ մասնակցում ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքի ձևավորմանը։ Քննարկվում են նաև պատմողի դիրքորոշումը, հեղինակային խոսքի և հերոսների ներքին խոսքի փոխազդեցությունը, նկարագրության ու գործողության հարաբերակցությունը և հոգեբանական վիճակների փոխանցման եղանակները։ Աշխատությունը կարևոր է Անդրեևի արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները խորությամբ ընկալելու համար, քանի որ այն ուշադրությունը կենտրոնացնում է ոչ միայն ստեղծագործությունների թեմատիկ բովանդակության, այլև այն ձևերի ու մեթոդների վրա, որոնց միջոցով այդ բովանդակությունը վերածվում է գրական գեղարվեստական աշխարհի։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ռուս գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ռուսական արձակի զարգացման, մոդեռնիստական գեղագիտության և հեղինակի անհատական ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկություններով։

Բնապահպանություն

Տարա (կամ մթնոլորտային արտանետումներից առաջացող աղտոտիչ նյութերի տարածում) նշանակում է վնասակար նյութերի՝ գազերի, փոշու, աէրոզոլների և քիմիական միացությունների տեղափոխումն ու տարածումը շրջակա միջավայրում՝ հիմնականում օդային հոսքերի, ջրի կամ հողի միջոցով։ Այս երևույթը հաճախ կապված է մարդածին աղտոտման հետ, երբ արդյունաբերական ձեռնարկություններից, տրանսպորտից կամ այլ աղբյուրներից արտանետված նյութերը չեն մնում միայն առաջացման վայրում, այլ տարածվում են մեծ հեռավորությունների վրա։ Տարածման գործընթացը կախված է մի շարք գործոններից, ինչպիսիք են քամու ուղղությունն ու ուժը, ջերմաստիճանը, մթնոլորտային ճնշումը և տեղանքի ռելիեֆը։ Օրինակ՝ ուժեղ քամիները կարող են աղտոտիչ նյութերը տեղափոխել քաղաքային տարածքներից դեպի գյուղական շրջաններ կամ նույնիսկ այլ երկրներ, ինչը դարձնում է աղտոտման խնդիրը ոչ միայն տեղական, այլ նաև տարածաշրջանային և գլոբալ։ Տարածման արդյունքում վնասակար նյութերը կարող են առաջացնել օդի որակի վատթարացում, թթվային անձրևներ, հողի և ջրերի աղտոտում, ինչպես նաև բացասական ազդեցություն մարդու առողջության վրա՝ առաջացնելով շնչառական և այլ հիվանդություններ։ Այս գործընթացի ուսումնասիրությունը կարևոր է էկոլոգիայում և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում, քանի որ այն թույլ է տալիս կանխատեսել աղտոտման տարածումը և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Տարածման վերահսկման համար կիրառվում են տեխնոլոգիական լուծումներ, արտանետումների սահմանափակում և բնապահպանական մոնիթորինգի համակարգեր։ Այսպիսով, տարա կամ աղտոտիչ նյութերի տարածումը կարևոր էկոլոգիական երևույթ է, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է մեկ աղբյուրից առաջացած աղտոտումը ազդել մեծ տարածքների վրա և ընդգծում է շրջակա միջավայրի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։

Պատմություն

Զվարթնոց տաճար-ը միջնադարյան հայկական ճարտարապետության ամենանշանավոր հուշարձաններից է, որը կառուցվել է 7-րդ դարում՝ կաթողիկոս Ներսես III Շինարարի օրոք։ Տաճարը գտնվում է Վաղարշապատի մոտակայքում և համարվում է իր ժամանակի բացառիկ ճարտարապետական նորարարություն՝ իր շրջանաձև կառուցվածքով և բազմահարկ սյունաշարային հորինվածքով, որը համատեղում էր ինչպես հայկական, այնպես էլ բյուզանդական ճարտարապետական ազդեցությունները։ Զվարթնոցը եղել է ոչ միայն կրոնական կենտրոն, այլ նաև քաղաքական և մշակութային կարևոր վայր, որը խորհրդանշել է Հայաստանի հոգևոր և պետական ինքնությունը։ Տաճարը ավերվել է 10-րդ դարում՝ հավանաբար երկրաշարժի հետևանքով, և երկար ժամանակ մնացել է որպես ավերակ, սակայն նույնիսկ իր մնացորդներով այն շարունակում է մեծ տպավորություն թողնել իր մասշտաբով և ճարտարապետական լուծումներով։ Այսօր Զվարթնոցի ավերակները ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և հանդիսանում են Հայաստանի կարևորագույն զբոսաշրջային և գիտական ուսումնասիրության օբյեկտներից մեկը՝ արտացոլելով միջնադարյան հայ ճարտարապետության բարձր մակարդակը։

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում տարբեր պատմական փուլերում ձևավորված հնագիտական տվյալները՝ օգնելով հասկանալ մարդու կյանքը և հասարակության զարգացումը հին ժամանակներում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հնագույն բնակավայրեր Առաջին մարդկային բնակության հետքեր և քարե գործիքներ։ Նյութական մշակույթ Աշխատանքային գործիքներ, կենցաղային իրեր և արտադրական զարգացում։ Հասարակական զարգացում Նախնադարյան համայնքներից դեպի ավելի բարդ սոցիալական կառուցվածքներ անցում։ Պեղումների տվյալներ Հայաստանի տարբեր հնավայրերից ստացված հնագիտական նյութերի վերլուծություն։ Պատմական վերականգնում Հնագիտական փաստերի հիման վրա Հայաստանի հին պատմության վերակազմություն։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է հանքաքարի մանրացման համար կիրառվող աղացների էլեկտրաբանեցման համակարգերի աշխատանքային ռեժիմների ուսումնասիրությանը և դրանց տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրական շարժաբերի, սնուցման համակարգի և մեխանիկական բեռնվածքի փոխազդեցությունն է հանքաքարի մանրացման տեխնոլոգիական գործընթացի տարբեր պայմաններում։ Աղացի աշխատանքը բնութագրվում է զգալի և փոփոխական մեխանիկական բեռնվածքներով, ինչի պատճառով էլեկտրաշարժիչի ու կառավարման համակարգի աշխատանքային ռեժիմների ճիշտ ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունի սարքավորման հուսալիության, արտադրողականության և էներգաարդյունավետության համար։ Ուսումնասիրվում են գործարկման, հաստատված աշխատանքի, բեռնվածքի փոփոխության և անցումային գործընթացների ժամանակ էլեկտրական ու մեխանիկական հիմնական մեծությունների փոփոխությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել շարժաբերի համապատասխանությունը տեխնոլոգիական պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էլեկտրաէներգիայի սպառման, շարժիչի բեռնվածության, հզորության գործակցի, պտտման արագության և տեխնոլոգիական ծանրաբեռնվածության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ոչ արդյունավետ աշխատանքային ռեժիմների բացահայտումը և կառավարման այնպիսի սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք կարող են նպաստել ավելորդ էներգածախսի նվազեցմանը և սարքավորումների շահագործման կայունության բարձրացմանը։ Դիտարկվում են նաև էլեկտրական շարժաբերի պաշտպանության, վերահսկման և ավտոմատ կառավարման համակարգերի դերը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխություններին շարժաբերի հարմարվողականության հնարավորությունները։ Աշխատանքային ռեժիմների վերլուծությունը կարող է իրականացվել հաշվարկային մոդելների, արտադրական չափումների և համակարգի բնութագրերի համեմատական գնահատման միջոցով՝ բացահայտելով էլեկտրական և մեխանիկական ենթահամակարգերի փոխադարձ ազդեցությունները։ Բարելավման ուղղությունները կապված են շարժաբերի ռացիոնալ կառավարման, սարքավորումների աշխատանքային ծանրաբեռնվածության համաձայնեցման, էներգետիկ կորուստների սահմանափակման և տեխնոլոգիական գործընթացի կայունացման հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է էլեկտրական շարժաբերի, հանքարդյունաբերական սարքավորումների, ավտոմատ կառավարման և էներգաարդյունավետության վերաբերյալ մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հանքաքարի մանրացման համակարգերի տեխնիկական հուսալիությունը, շահագործման արդյունավետությունը և էներգետիկ ցուցանիշները։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է բաղադրյալ ֆեռոմագնիսական մարմիններում առաջացող մագնիսաուղղաձիգ (մագնիսաէլաստիկ) լարվածությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց բաշխման օրինաչափությունների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մագնիսական և մեխանիկական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մագնիսականացման ազդեցությամբ առաջացող դեֆորմացիաները և լարվածությունների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները բազմաշերտ ու բազմաբաղադրիչ ֆեռոմագնիսական համակարգերում։ Հեղինակը մշակում և կիրառում է մաթեմատիկական մոդելներ՝ գնահատելու նյութերի երկրաչափական կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը ներքին լարվածությունների բաշխման վրա։ Գրքում ներկայացված են տեսական հաշվարկների արդյունքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մագնիսական նյութերի ամրության, հուսալիության և շահագործման պայմանների գնահատման, ինչպես նաև էլեկտրատեխնիկական, չափիչ և մագնիսամեխանիկական սարքերի նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, մեխանիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ինժեներների և մագնիսական նյութերի տեսությամբ ու կիրառությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։