Աշխարհաբարի կանոնակարգման և այն հասարակական ընդհանուր լեզու դարձնելու առաջարկ

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պսևդոէվոլյուցիոն հավասարումների համար սկզբնական-եզրային և վարիացիոն խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների գոյության, միակության և հատկությունների հետ կապված տեսական հարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծման համար կիրառվող ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկզբնական և եզրային պայմանների ձևակերպմանը, լուծումների համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ընտրությանը և խնդրի կոռեկտության հիմնավորմանը։ Վերլուծվում են վարիացիոն ձևակերպումների կառուցման սկզբունքները, օպերատորային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները և տարբեր պայմաններում լուծումների վարքի գնահատման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև ընդհանրացված լուծումների ուսումնասիրության, ապրիորի գնահատականների ստացման և համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների տեսական վերլուծության հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները էվոլյուցիոն բնույթի բարդ հավասարումների և դրանց հետ կապված սահմանային խնդիրների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի արտաքին առևտրի վրա Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցության հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես վերլուծության կոնկրետ օրինակ դիտարկելով ձեռագործ գորգերի ոլորտը։ Ուսումնասիրության հիմքում միջազգային առևտրի ազատականացման, շուկաների հասանելիության ընդլայնման, մրցակցության ուժեղացման և առևտրային քաղաքականության փոփոխությունների ազդեցության գնահատումն է Իրանի տնտեսության և հատկապես ավանդական արտադրության կարևոր ճյուղերից մեկի վրա։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են Իրանի արտաքին առևտրի ընդհանուր առանձնահատկությունները, երկրի միջազգային տնտեսական կապերը, առևտրային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և համաշխարհային առևտրային համակարգին ավելի սերտ ինտեգրվելու հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագործ գորգերի արտադրությանն ու արտահանմանը, որը Իրանի պատմամշակութային ժառանգության և ոչ նավթային արտահանման ավանդական ուղղություններից է։ Վերլուծվում են այս արտադրանքի միջազգային շուկայում մրցունակության վրա ազդող գործոնները, արտահանման աշխարհագրությունը, շուկաների հասանելիությունը, մաքսային և առևտրային սահմանափակումները, միջազգային մրցակցությունը և արտադրության ու արտահանման զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ԱՀԿ անդամակցության պայմաններում առաջացող հնարավոր առավելություններն ու ռիսկերը՝ ներառյալ առևտրային խոչընդոտների նվազեցումը, նոր շուկաների հասանելիության ընդլայնումը, օտարերկրյա գործընկերների հետ տնտեսական կապերի խորացումը և իրանական արտադրողների նկատմամբ միջազգային մրցակցության աճը։ Ձեռագործ գորգերի օրինակը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել, թե ինչպես կարող են միջազգային առևտրային կանոնների փոփոխությունները անդրադառնալ ավանդական արտադրության, արտահանման ծավալների, արտադրողների մրցունակության և ազգային շուկայի վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների և արտաքին առևտրի մասնագետներին, Իրանի տնտեսությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև միջազգային առևտրային քաղաքականությամբ, ԱՀԿ գործունեությամբ և ավանդական արտադրանքի համաշխարհային շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու մասնագետներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Լենինականի աշխատավորության գործունեության, հասարակական կյանքի և սոցիալ-տնտեսական վիճակի ուսումնասիրությանը 1941–1945 թվականների պատերազմի տարիներին՝ քաղաքային կյանքի փոփոխությունները դիտարկելով Խորհրդային Հայաստանի և ամբողջ Խորհրդային Միության պատերազմական ժամանակաշրջանի ընդհանուր գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքի արդյունաբերական ձեռնարկությունների, տրանսպորտային համակարգի, արհեստագործական և սպասարկման ոլորտների աշխատողների, ինչպես նաև հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունն է այն պայմաններում, երբ տնտեսության և հասարակության զգալի ռեսուրսները վերակազմակերպվում էին ռազմաճակատի պահանջներին համապատասխան։ Ներկայացվում է, թե ինչպես պատերազմական իրավիճակը փոխեց քաղաքի տնտեսական զարգացման սովորական ընթացքը, արտադրական առաջնահերթությունները, աշխատանքային հարաբերությունները և բնակչության առօրյա կյանքը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների աշխատանքի վերակազմակերպման վրա։ Պատերազմի պայմաններում արտադրական համակարգը ստիպված էր հարմարվել նոր պահանջներին, ապահովել անհրաժեշտ արտադրանքի թողարկումը և միաժամանակ հաղթահարել աշխատուժի, հումքի, էներգետիկ ու նյութական միջոցների հետ կապված դժվարությունները։ Աշխատունակ բնակչության մի մասի զորակոչը կարող էր հանգեցնել արտադրական կադրերի պակասի, ինչի հետևանքով մեծանում էր քաղաքում մնացած աշխատողների ծանրաբեռնվածությունը և անհրաժեշտություն էր առաջանում արտադրական գործընթացում ներգրավելու նոր խմբերի։ Այս համատեքստում կարևորվում է կանանց և երիտասարդների մասնակցության աճը արդյունաբերական ու հասարակական աշխատանքներում։ Նրանց ներգրավվածությունը դիտարկվում է որպես քաղաքի տնտեսական համակարգի շարունակականության ապահովման կարևոր պայմաններից մեկը։ Հետազոտության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում աշխատանքային կազմակերպման փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Պատերազմական տարիներին արտադրության նկատմամբ պահանջների աճը կարող էր ուղեկցվել աշխատանքային ժամանակի, արտադրական առաջադրանքների և աշխատանքի կազմակերպման ձևերի փոփոխությամբ։ Ուսումնասիրվում են արտադրողականության բարձրացմանն ուղղված նախաձեռնությունները, աշխատանքային մրցակցության ձևերը, մասնագիտական հմտությունների փոխանցումը նոր աշխատողներին և արտադրական կարգապահության պահպանման մեխանիզմները։ Կարևոր է նաև այն հարցը, թե քաղաքային աշխատավորությունը ինչպես էր հարմարվում նյութական սահմանափակումներին և արտադրական ծանրաբեռնվածության աճին։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել քաղաքի տնտեսական ներուժի և պատերազմական տնտեսության մեջ նրա ունեցած դերի մասին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տրանսպորտային ոլորտին։ Լենինականը կարևոր հաղորդակցային հանգույց էր, ուստի երկաթուղային և այլ տրանսպորտային ծառայությունների աշխատանքը նշանակություն ուներ մարդկանց, հումքի և տարբեր բեռների տեղափոխման համար։ Պատերազմական պայմաններում տրանսպորտային համակարգի վրա ծանրաբեռնվածության ավելացումը պահանջում էր աշխատանքի առավել կազմակերպված համակարգ և ենթակառուցվածքների անխափան գործունեություն։ Տրանսպորտի աշխատողների գործունեության ուսումնասիրությունը լրացնում է արդյունաբերական արտադրության վերաբերյալ պատկերը և ցույց տալիս, թե ինչպես էին քաղաքի տարբեր տնտեսական ոլորտները փոխկապակցված ընդհանուր պատերազմական տնտեսության շրջանակում։ Կարևոր թեմա է բնակչության սոցիալական կազմի և աշխատանքային ռեսուրսների փոփոխությունը։ Զորակոչը և պատերազմական ժամանակաշրջանի ժողովրդագրական գործընթացները կարող էին էապես փոխել ձեռնարկությունների աշխատողների կազմը։ Արտադրության մեջ ավելի լայնորեն ներգրավվում էին կանայք և երիտասարդները, կազմակերպվում էր նոր աշխատողների մասնագիտական պատրաստումը, իսկ արդեն փորձառու աշխատողները կարող էին ստանձնել լրացուցիչ պարտականություններ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել պատերազմի ազդեցությունը ոչ միայն արտադրական ցուցանիշների, այլև քաղաքի սոցիալական հարաբերությունների և մարդկանց առօրյա դերերի վրա։ Առանձին ուղղություն է երիտասարդության գործունեության ուսումնասիրությունը։ Երիտասարդները կարող էին մասնակցել արդյունաբերական աշխատանքներին, գյուղատնտեսական օժանդակ աշխատանքներին, հասարակական նախաձեռնություններին և նյութական միջոցների հավաքագրմանը։ Կրթական հաստատությունների կյանքը նույնպես ենթարկվում էր պատերազմական պայմանների ազդեցությանը։ Ուսման և աշխատանքի համատեղումը, մասնագիտական պատրաստության արագացված ձևերը և հասարակական գործունեության ընդլայնումը կարող էին դառնալ երիտասարդ սերնդի առօրյայի կարևոր բաղադրիչներ։ Կանանց աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հասարակական և տնտեսական դերերի փոփոխությունը։ Ընտանիքի անդամների ռազմաճակատ մեկնելու պայմաններում կանայք հաճախ ստիպված էին միաժամանակ իրականացնել արտադրական և ընտանեկան պարտականություններ։ Նրանց ներգրավվածությունը արդյունաբերության, առողջապահության, կրթության, առևտրի և հասարակական ծառայությունների ոլորտներում կարևոր նշանակություն ուներ քաղաքի բնականոն գործունեության պահպանման համար։ Այս թեման հնարավորություն է տալիս պատերազմական պատմությունը դիտարկել նաև սոցիալական պատմության տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով մարդկանց առօրյա փորձառություններին և աշխատանքի կազմակերպման փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է բնակչության նյութական վիճակի ուսումնասիրությունը։ Պատերազմական տնտեսության պայմաններում ապրանքների սահմանափակ հասանելիությունը, մատակարարման դժվարությունները և բնակչության աճող կարիքները կարող էին ազդել ընտանիքների կենսամակարդակի վրա։ Ուսումնասիրվում են սննդի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների բաշխման համակարգերը, բնակարանային և կենցաղային պայմանները, հասարակական սննդի կազմակերպումը և աշխատավորների սոցիալական աջակցության ձևերը։ Նման հարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատմական իրադարձությունները ներկայացնել ոչ միայն պետական ու ռազմական գործընթացների, այլև սովորական մարդկանց առօրյա կյանքի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հասարակական փոխօգնության ձևերին։ Բնակչությունը կարող էր մասնակցել դրամական և նյութական միջոցների հավաքագրմանը, օգնություն տրամադրել զինծառայողների ընտանիքներին և աջակցել տարբեր հասարակական նախաձեռնությունների։ Նման գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել քաղաքային հասարակության ներսում ձևավորված համերաշխության և կազմակերպվածության մեխանիզմները։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է նման երևույթները դիտարկել տվյալ ժամանակաշրջանի խորհրդային քաղաքական և գաղափարական համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում, քանի որ հասարակական նախաձեռնությունների կազմակերպման գործում պետական և կուսակցական կառույցները զգալի դեր էին կատարում։ Կարևոր ուղղություն է առողջապահական հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրությունը։ Պատերազմական ժամանակաշրջանում բժշկական համակարգի վրա ավելացած ծանրաբեռնվածությունը պահանջում էր բուժանձնակազմի, դեղորայքի և հիվանդանոցային հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործում։ Քաղաքային առողջապահական կառույցների աշխատանքը, վիրավոր և հիվանդ զինծառայողների բուժման կազմակերպումը, ինչպես նաև քաղաքացիական բնակչության բժշկական սպասարկումը կարող են ներկայացվել որպես քաղաքի ընդհանուր պատերազմական առօրյայի բաղադրիչներ։ Առանձին թեմա է ընտանիքների վիճակը։ Զորակոչվածների ընտանիքները բախվում էին տնտեսական, հոգեբանական և կենցաղային դժվարությունների, իսկ պետական ու հասարակական կառույցները փորձում էին կազմակերպել նրանց աջակցության տարբեր ձևեր։ Ընտանիքների պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել պատերազմի ազդեցությունը սերունդների հարաբերությունների, աշխատանքի բաշխման և ընտանիքի տնտեսական կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գյուղատնտեսության հետ քաղաքի կապը։ Քաղաքային բնակչության պարենային ապահովման համար անհրաժեշտ էր պահպանել հարաբերությունները շրջակա գյուղական տարածքների հետ և հնարավորության դեպքում ներգրավել քաղաքային կազմակերպությունների ու աշխատավորների ռեսուրսները պարենային խնդիրների լուծման գործում։ Քաղաքի և գյուղի տնտեսական փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատերազմական տնտեսությունը դիտարկել որպես փոխկապակցված համակարգ։ Առանձին ուշադրության է արժանի մշակութային կյանքի շարունակականությունը։ Չնայած պատերազմական պայմաններին՝ կրթական և մշակութային հաստատությունները կարող էին շարունակել գործունեությունը՝ համապատասխանեցնելով ծրագրերն ու միջոցառումները ժամանակաշրջանի պահանջներին։ Թատրոնները, գրադարանները, ակումբները, դպրոցները և այլ հաստատություններ մասնակցում էին հասարակական կյանքի կազմակերպմանը։ Դրանց գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ պատերազմի տարիների քաղաքային կյանքը չէր սահմանափակվում միայն արտադրությամբ և նյութական խնդիրներով, այլ ներառում էր նաև կրթական ու մշակութային գործընթացներ։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է պաշտոնական փաստաթղթերի և ժամանակաշրջանի հրապարակումների քննադատական օգտագործումը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանի նյութերում աշխատավորների գործունեությունը հաճախ ներկայացվում էր տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական լեզվով՝ հատուկ շեշտադրելով աշխատանքային հերոսությունը, մրցակցությունը և հասարակական համախմբվածությունը։ Պատմագիտական ուսումնասիրության համար կարևոր է այդ նյութերը համադրել վիճակագրական տվյալների, ձեռնարկությունների փաստաթղթերի, տեղական մամուլի, անձնական վկայությունների և այլ աղբյուրների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ինչպես պաշտոնական ներկայացումների, այնպես էլ բնակչության իրական սոցիալական և տնտեսական պայմանների մասին։ Աշխատավորների գործունեությունը դիտարկվում է նաև քաղաքի ընդհանուր պատմության զարգացման համատեքստում։ Պատերազմական տարիները կարող էին երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ արդյունաբերական ձեռնարկությունների կառուցվածքի, աշխատանքային կադրերի մասնագիտական կազմի, քաղաքային ենթակառուցվածքների և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Պատերազմից հետո տնտեսության խաղաղ պայմաններին վերադարձը պահանջում էր արտադրական համակարգի հերթական վերակազմակերպում, իսկ պատերազմի տարիներին ձեռք բերված մասնագիտական և կազմակերպական փորձը կարող էր որոշակի ազդեցություն ունենալ հետագա զարգացման վրա։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել պատմահամեմատական, վիճակագրական, աղբյուրագիտական և սոցիալ-պատմական վերլուծության մեթոդները։ Արխիվային փաստաթղթերի, վիճակագրական տեղեկությունների, մամուլի հրապարակումների, ձեռնարկությունների հաշվետվությունների և հիշողությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել քաղաքի կյանքը տարբեր մակարդակներում՝ պետական քաղաքականությունից և արդյունաբերական արտադրությունից մինչև առանձին ընտանիքների ու աշխատողների առօրյա փորձառությունները։ Քանակական տվյալները կարող են օգտագործվել աշխատուժի կազմի, արտադրական ցուցանիշների և սոցիալական գործընթացների փոփոխությունները գնահատելու համար, իսկ նկարագրական աղբյուրները՝ մարդկանց առօրյա կյանքի և հասարակական տրամադրությունների ավելի լայն պատկերը վերականգնելու նպատակով։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ պատերազմի պատմությունը ներկայացվում է կոնկրետ քաղաքի և նրա բնակչության գործունեության միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատմական գործընթացները դիտարկել տեղական մակարդակում և հասկանալ, թե լայնածավալ պատերազմական իրադարձությունները ինչպես էին ազդում արդյունաբերական քաղաքի տնտեսության, աշխատանքային հարաբերությունների, սոցիալական կառուցվածքի և առօրյա կյանքի վրա։ Միաժամանակ Լենինականի օրինակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Խորհրդային Հայաստանի քաղաքային հասարակության մասնակցությունը պատերազմական ժամանակաշրջանի տնտեսական ու հասարակական գործընթացներին։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է 1941–1945 թվականների Լենինականի սոցիալ-տնտեսական և հասարակական կյանքի պատմական ուսումնասիրություն՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով աշխատավորների գործունեությանը, արդյունաբերության և տրանսպորտի աշխատանքին, կանանց ու երիտասարդների ներգրավվածությանը, բնակչության նյութական պայմաններին, հասարակական փոխօգնությանը և քաղաքային կյանքի վերակազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի նորագույն պատմության, Խորհրդային Հայաստանի սոցիալական և տնտեսական պատմության, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանի, քաղաքային պատմության և աշխատանքային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է էմուլսիոն պոլիմերման ընթացքում նանոմասնիկների առաջացման տարրական ակտերի ուսումնասիրությանը և դրանց չափի, կառուցվածքի ու ձևավորման գործընթացի կարգավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկաքիմիական գործընթացներն են, որոնց արդյունքում մոնոմերային համակարգում ձևավորվում են նոր մասնիկներ և աստիճանաբար զարգանում են դրանց չափային ու կառուցվածքային բնութագրերը։ Էմուլսիոն պոլիմերացումը բարդ բազմաֆազ գործընթաց է, որտեղ փոխազդում են մոնոմերը, ջուրը, էմուլգատորը, նախաձեռնիչը և ձևավորվող պոլիմերային մասնիկները, ուստի մասնիկների առաջացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է վերջնական նյութի հատկությունները վերահսկելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նուկլեացիայի գործընթացներին, ազատ ռադիկալների առաջացմանն ու դրանց մասնակցությամբ պոլիմերային շղթաների աճին, մասնիկների կայունացմանը և դրանց հետագա չափային փոփոխություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնց միջոցով հնարավոր է կարգավորել նանոմասնիկների առաջացման արագությունը, մասնիկների քանակը, միջին չափը և չափային բաշխումը։ Այդ գործոնների շարքում կարող են ուսումնասիրվել մոնոմերի և նախաձեռնիչի կոնցենտրացիաները, էմուլգատորի բնույթն ու քանակը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տևողությունը, միջավայրի pH-ը և այլ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Տարբեր պարամետրերի ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևով ստանալ նախապես կանխատեսելի հատկություններով պոլիմերային նանոմասնիկներ և կատարելագործել դրանց ստացման տեխնոլոգիան։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նանոկոմպոզիտների, ծածկույթների, սոսինձների, դեղանյութերի տեղափոխման համակարգերի և այլ ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, կոլոիդային քիմիայի, նանոտեխնոլոգիայի և նյութագիտության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների և ուսանողների համար՝ որպես նանոմասնիկների վերահսկելի ձևավորման ֆիզիկաքիմիական հիմքերի ուսումնասիրության նյութ։

Պատմություն

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Բյուզանդական կայսրության քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայերի ներկայության ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ բնակչության տեղաշարժերը դեպի կայսրության տարբեր շրջաններ, հայկական համայնքների ձևավորումը և նրանց մասնակցությունը բյուզանդական հասարակության տարբեր ոլորտներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայազգի պետական ու ռազմական գործիչների գործունեությանը, կայսրության կառավարման համակարգում նրանց ներգրավվածությանը և հայ-բյուզանդական քաղաքական ու մշակութային կապերի զարգացմանը։ Վերլուծվում են հայկական ազնվականության, զինվորականության և հոգևորականության դերը, ինչպես նաև կայսրության տարածքում հայկական մշակութային և եկեղեցական ավանդույթների պահպանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև Բյուզանդիայի և Հայաստանի միջև քաղաքական հարաբերությունները, բնակչության փոխադարձ տեղաշարժերը, մշակութային փոխազդեցությունները և ինքնության պահպանման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայերի դերի մասին բյուզանդական աշխարհի պատմական զարգացման գործընթացներում և բացահայտելու հայ-բյուզանդական բազմակողմ հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, բյուզանդագիտության, միջնադարագիտության և հայ-բյուզանդական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օշականի հնագիտական ուսումնասիրություններին և ներկայացնում է 1971–1983 թվականներին իրականացված պեղումների հիմնական արդյունքները։ Հետազոտությունը կարևոր նյութ է տրամադրում բնակավայրի պատմական անցյալի, հնագիտական շերտերի, նյութական մշակույթի և տարբեր ժամանակաշրջաններին պատկանող գտածոների ուսումնասիրության համար։ Պեղումների ընթացքում հայտնաբերված հնագիտական նյութերի գիտական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքի բնակեցման, հասարակական կյանքի և մշակութային զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դիտարկելու Օշականի տեղը Հայաստանի հնագույն պատմական ու մշակութային միջավայրում։ Հնագիտական առարկաների, կառույցների մնացորդների և այլ նյութական վկայությունների ուսումնասիրությունը նպաստում է բնակավայրի պատմական ընթացքի վերակազմությանը և տարածաշրջանի հնագիտական հուշարձանների համեմատական վերլուծությանը։ Հեղինակները պեղումների արդյունքները ներկայացնում են որպես գիտական ուսումնասիրության հիմք՝ կարևորելով գտածոների փաստագրումը, դասակարգումը և պատմամշակութային մեկնաբանությունը։ Գիրքը նշանակալի աղբյուր է Օշականի հնագիտական ժառանգությամբ, Հայաստանի հնագույն պատմությամբ, հնագիտական մեթոդներով և նյութական մշակույթի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։