Աշխարհագրություն․ բնական, ուսումնական և քաղաքական՝ որպես աշխարհագրական ատլասի պատկերների նախաբան

Religion

Ժողովածուն ընդգրկում է վաղ քրիստոնեական շրջանի նշանավոր եկեղեցական հեղինակներից Սեբերիանոս Եմեսացու տասնհինգ ճառերը։ Սեբերիանոսը հայտնի է որպես եկեղեցական քարոզիչ և աստվածաբանական մտածող, որի երկերը տարածում են գտել քրիստոնեական արևելյան ավանդության մեջ։ Նրա ճառախոսությանը բնորոշ են Սուրբ Գրքի մեկնությունը, քրիստոնեական վարդապետության պարզաբանումը և հավատացյալների բարոյական ու հոգևոր դաստիարակության խնդիրների քննարկումը։ Ժողովածուի նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու վաղ եկեղեցու քարոզչական խոսքի ձևերին, աստվածաշնչյան պատմությունների մեկնաբանման եղանակներին և հավատքի հիմնարար գաղափարների ներկայացման հռետորական միջոցներին։ Նման ճառերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո և մարդու հարաբերությունները, հավատարմությունը, ապաշխարությունը, խոնարհությունը, բարեպաշտությունը, արդարությունը և քրիստոնեական կյանքի պարտականությունները։ Հեղինակը կրոնական գաղափարները ներկայացնում է ոչ միայն տեսական դատողությունների, այլև բարոյական խրատների ու պատկերավոր մեկնաբանությունների միջոցով՝ ձգտելով դրանք կապել ունկնդրի առօրյա վարքի և հոգևոր պատասխանատվության հետ։ Ճառերը արժեքավոր են վաղ քրիստոնեական գրականության ժանրային առանձնահատկությունների, եկեղեցական ճարտասանության և հայրաբանական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի նաև թարգմանական մատենագրության պատմության տեսանկյունից՝ նպաստելով հունական քրիստոնեական հայրերի ժառանգության հասանելիությանը հայ ընթերցողին։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբանությամբ, եկեղեցու պատմությամբ և քրիստոնեական քարոզչության ավանդույթներով զբաղվողներին։

Literature

Աշխատությունն անդրադառնում է բարոյական դիմադրության գաղափարին՝ դիտարկելով այն որպես մարդու ներքին սկզբունքների, խղճի, արժանապատվության և բարոյական համոզմունքների պահպանման կարևոր պայման։ Այն առնչվում է անհատի՝ արտաքին ճնշումներին, գայթակղություններին, անարդարությանը և բարոյական արժեքներին հակասող երևույթներին դիմակայելու կարողությանը՝ ընդգծելով սեփական համոզմունքներին հավատարիմ մնալու և ճիշտն ու սխալը գիտակցաբար տարբերակելու նշանակությունը։ Գրքի գաղափարական առանցքում մարդու բարոյական ինքնուրույնության, կամքի ամրության և պատասխանատվության հարցերն են։ Բարոյական դիմադրությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես բացասական ազդեցություններից հրաժարվելու կարողություն, այլև որպես գիտակցված դիրքորոշում, որի հիմքում ընկած են արդարությունը, ազնվությունը, պարտքի զգացումը և մարդկային արժանապատվությունը։ Աշխատությունը կարևորում է անհատի ներքին դաստիարակությունը՝ ցույց տալով, որ բարոյական ամրությունը ձևավորվում է ինքնաքննության, սկզբունքայնության և սեփական արարքների հետևանքների գիտակցման միջոցով։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս խորհելու հասարակական կյանքի և անհատական վարքագծի փոխկապակցվածության, բարոյական արժեքների պահպանման և մարդու՝ իր սկզբունքների համաձայն ապրելու անհրաժեշտության շուրջ։ Իր թեմատիկ ուղղվածությամբ աշխատությունն առնչվում է բարոյագիտության և փիլիսոփայական մտքի այն հարցադրումներին, որոնք վերաբերում են մարդու բնավորության ձևավորմանը, կամքի դաստիարակությանը և բարոյական ընտրությանը՝ ներկայացնելով արժեքավոր նյութ բարոյական գաղափարների ու դաստիարակչական մտածողության ուսումնասիրության համար։

Religion

Այս աշխատությունը նվիրված է չափավորության գաղափարին՝ որպես մարդկային վարքի, բարոյական ինքնակառավարման և հոգևոր կատարելագործման կարևորագույն սկզբունքներից մեկի։ Չափավորությունը դիտարկվում է որպես մարդու ցանկությունների, զգացմունքների, պահանջմունքների և գործողությունների գիտակցված կարգավորման կարողություն, որը նպաստում է անհատական ու հասարակական կյանքի ներդաշնակությանը։ Այն ներկայացվում է ոչ միայն որպես վարքագծային կանոն, այլև որպես ներքին առաքինություն, որը մարդուն օգնում է պահպանել հավասարակշռությունը կյանքի տարբեր իրավիճակներում, խուսափել ծայրահեղություններից և առաջնորդվել բանականությամբ, խղճով ու բարոյական պատասխանատվությամբ։ Աշխատության գաղափարական ուղղվածության կենտրոնում մարդու ինքնաճանաչման և ինքնազսպման անհրաժեշտությունն է։ Չափավորությունը ենթադրում է սեփական ցանկությունների սահմանների գիտակցում, կրքերի կառավարում, նյութական ու մարմնական պահանջմունքների նկատմամբ խոհեմ վերաբերմունք և հոգևոր արժեքների առաջնայնության պահպանում։ Մարդը, որը կարողանում է վերահսկել իր մղումները և իր վարքը համապատասխանեցնել բարոյական սկզբունքներին, ձեռք է բերում ներքին կայունություն ու հոգեկան հավասարակշռություն։ Այս առաքինությունը կարևոր է ոչ միայն անհատական երջանկության, այլև ընտանիքի, հասարակության և մարդկային հարաբերությունների առողջ զարգացման համար։ Չափավորության գաղափարը սերտորեն կապված է նաև հին փիլիսոփայական և քրիստոնեական բարոյագիտական ավանդույթների հետ։ Դեռևս անտիկ մտածողության մեջ այն համարվել է առաքինի կյանքի կարևոր պայմաններից մեկը՝ հակադրվելով անհագ ցանկություններին, անզուսպ կրքերին և ծայրահեղ վարքագծին։ Քրիստոնեական բարոյագիտության մեջ չափավորությունը ձեռք է բերում նաև հոգևոր նշանակություն՝ դիտարկվելով որպես ինքնազսպման, խոնարհության, խոհեմության և Աստծո կամքին համապատասխան ապրելու արտահայտություն։ Այն ենթադրում է ոչ թե կյանքի բնական պահանջմունքների լիակատար մերժում, այլ դրանց նկատմամբ գիտակից, պատասխանատու և հավասարակշռված վերաբերմունք։ Այս մոտեցմամբ մարդը սովորում է տարբերել անհրաժեշտը ավելորդից, օգտակարը՝ վնասակարից, իսկ ժամանակավոր հաճույքները՝ հոգևոր ու բարոյական մնայուն արժեքներից։ Չափավորությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև մարդկային փոխհարաբերությունների կարգավորման գործում։ Այն նպաստում է խոսքի և վարքի վերահսկմանը, զայրույթի ու հակասությունների հաղթահարմանը, ուրիշների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքին և արդար դատողությունների ձևավորմանը։ Չափավոր մարդը ձգտում է խուսափել անհարկի վեճերից, անհանդուրժողականությունից, գոռոզությունից և եսասիրությունից՝ պահպանելով փոխըմբռնման ու խաղաղ համակեցության սկզբունքները։ Այս առաքինությունը կարևոր է նաև հասարակական կյանքի տեսանկյունից, քանի որ անհատի ինքնակառավարումը, պատասխանատվության զգացումը և անձնական շահերի սահմանափակման կարողությունը նպաստում են հասարակական համերաշխությանն ու բարոյական կարգուկանոնի պահպանմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում չափավորության գաղափարը կարելի է դիտարկել կյանքի տարբեր ոլորտներում՝ սննդի, նյութական ունեցվածքի, հաճույքների, խոսքի, զգացմունքների, աշխատանքի և առօրյա վարքի նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի տեսանկյունից։ Յուրաքանչյուր ոլորտում չափավորությունը պահանջում է գիտակցված ընտրություն և սեփական գործողությունների հետևանքների գնահատում։ Այն մարդուն սովորեցնում է չտրվել ավելորդություններին, պահպանել ներքին հավասարակշռությունը և իր ժամանակն ու կարողությունները նպատակային օգտագործել։ Այս իմաստով չափավորությունը ոչ միայն բարոյական պահանջ է, այլև կյանքի կազմակերպման գործնական սկզբունք, որը նպաստում է անձնական արժանապատվության և հոգևոր ազատության պահպանմանը։ Գրական և գաղափարական առումով աշխատությունը տեղավորվում է բարոյախոսական ու խրատական գրականության ավանդույթի շրջանակում, որտեղ հիմնական նպատակն ընթերցողի բարոյական գիտակցության զարգացումն ու առաքինի վարքի խրախուսումն է։ Նման երկերին բնորոշ է գաղափարների բացատրական շարադրանքը, բարոյական դատողությունների կարևորումը և մարդկային բնավորության դրական ու բացասական հատկանիշների համադրական դիտարկումը։ Խրատական գրականության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ընթերցողին առաջարկում է ոչ միայն գիտելիք, այլև ինքնաքննության ու ինքնակատարելագործման հնարավորություն։ Չափավորության թեման հատկապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում այս ավանդույթում, քանի որ այն առնչվում է բազմաթիվ այլ առաքինությունների ձևավորմանը՝ համեստությանը, համբերությանը, խոհեմությանը, արդարությանը և ինքնատիրապետմանը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ հոգևոր, կրթական և բարոյագիտական գրականության հետաքրքիր դրսևորումներից մեկը։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավորական ու հոգևոր շրջանակներում մեծ ուշադրություն էր դարձվում անհատի բարոյական դաստիարակությանը, քրիստոնեական արժեքների տարածմանը և կրթության միջոցով հասարակության հոգևոր զարգացմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գործող Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել այս գործընթացներում՝ հրատարակելով կրոնական, փիլիսոփայական, լեզվաբանական, պատմագիտական և դաստիարակչական բազմաթիվ աշխատություններ։ Միաբանության անդամները կարևորում էին ոչ միայն ազգային գրավոր ժառանգության պահպանումը, այլև համաշխարհային գիտական ու բարոյագիտական մտքի նվաճումների ներկայացումը հայ ընթերցողին։ Այս հրատարակությունը տեղավորվում է այդ մշակութային և կրթական ավանդույթի մեջ՝ անդրադառնալով մարդկային վարքի ու առաքինության հիմնարար հարցերից մեկին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայ բարոյախոսական գրականության, 19-րդ դարի կրթական մտածողության, քրիստոնեական բարոյագիտության և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, փիլիսոփայության և աստվածաբանության պատմաբաններին, մանկավարժներին, բարոյագիտության մասնագետներին և հին հայերեն գրականության ուսումնասիրողներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է չափավորության՝ որպես համամարդկային ու կենսական նշանակություն ունեցող առաքինության ներկայացմամբ։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորհելու ցանկությունների և պարտականությունների, անձնական ազատության և ինքնազսպման, նյութական պահանջմունքների և հոգևոր արժեքների փոխհարաբերության շուրջ։ Աշխատության գաղափարական նշանակությունը չափավորությունը մարդու ներդաշնակ զարգացման, բարոյական հասունության և պատասխանատու կենսակերպի կարևոր պայման դիտարկելու մեջ է՝ արտահայտելով այն համոզմունքը, որ իսկական առաքինությունը ձևավորվում է սեփական անձի գիտակցված կառավարման, խոհեմության և ներքին հավասարակշռության միջոցով։

Agriculture

Հրատարակությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության վերաբերյալ ընտրված գրականության համակարգված և անոտացիաներով համալրված հանձնարարական մատենագիտական ցանկ, որի հիմնական նպատակը ընթերցողներին համապատասխան մասնագիտական ու գիտահանրամատչելի աղբյուրների ընտրության հարցում կողմնորոշելն է։ Այն կարող է ընդգրկել գյուղատնտեսության տարբեր ուղղություններին վերաբերող գրքեր, ձեռնարկներ, ուսումնասիրություններ և այլ տպագիր նյութեր՝ յուրաքանչյուր աղբյուրի բովանդակության վերաբերյալ համառոտ տեղեկատվությամբ։ Անոտացիաները հնարավորություն են տալիս նախնական պատկերացում կազմելու ներկայացված աշխատությունների թեմատիկ ընդգրկման, նպատակային նշանակության և տեղեկատվական արժեքի մասին՝ առանց յուրաքանչյուր հրատարակությունն ամբողջությամբ ուսումնասիրելու անհրաժեշտության։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը կարող է ընդգրկել հողագործություն, բուսաբուծություն, այգեգործություն, անասնաբուծություն, գյուղատնտեսական տեխնիկա, հողային և ջրային ռեսուրսների օգտագործում, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպում և ոլորտին առնչվող այլ հարցեր։ Հանձնարարական բնույթը նշանակում է, որ մատենագիտական նյութը նախատեսված է ոչ միայն առկա գրականությունը գրանցելու, այլև որոշակի թեմաներով առավել օգտակար ընթերցանության շրջանակ առաջարկելու համար։ Այդ տեսանկյունից այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, ուսանողների, գրադարանավարների, գյուղատնտեսական արտադրությամբ զբաղվող անձանց և ոլորտի վերաբերյալ գիտելիքներ ձեռք բերելու ցանկություն ունեցող ընթերցողների համար։ Հատուկ նշանակություն ունի մատենագիտական նկարագրությունների և անոտացիաների համադրումը, քանի որ առաջինները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել անհրաժեշտ հրատարակությունը, իսկ երկրորդները՝ գնահատել դրա թեմատիկ համապատասխանությունը։ Որպես բազմապրակ հրատարակության երկրորդ մաս՝ նյութը կարող է շարունակել նախորդ պրակում ներկայացված գրականության թեմատիկ կամ ժամանակագրական ընդգրկումը և ընդլայնել առաջարկվող աղբյուրների շրջանակը։ Նման ցանկերը նաև արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսության վերաբերյալ հրատարակված և ընթերցանության համար առաջարկված գրականության ընդհանուր պատկերը, ինչի շնորհիվ կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել գյուղատնտեսական գիտելիքի տարածման, գրահրատարակչության և գրադարանային-մատենագիտական գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը տեղեկատվական և կողմնորոշիչ գործիք է, որը համակարգված մատենագիտական տվյալների ու բովանդակային անոտացիաների միջոցով հեշտացնում է գյուղատնտեսության տարբեր ոլորտների վերաբերյալ անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու ընտրությունը։

Technology

Գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոտեխնիկայի և հողերի պահպանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լանջային հողատարածքների նվազագույն մշակման համար նախատեսված սկավառակային հողի մշակման գործիքի մշակմանը և դրա կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում թեք լանջերում հողի մշակման առանձնահատկությունները, հողային էրոզիայի առաջացման պատճառները, խոնավության պահպանման հիմնախնդիրները և հողապաշտպան երկրագործության տեխնոլոգիական պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկավառակային հողի մշակման գործիքների կառուցվածքին, աշխատանքային օրգանների երկրաչափական բնութագրերին և տարբեր թեքության պայմաններում դրանց աշխատանքի արդյունավետությանը։ Վերլուծվում են սկավառակների տրամագծի, տեղադրման անկյունների, աշխատանքային խորության, շարժման արագության և մեքենայի զանգվածի ազդեցությունները հողի փխրեցման որակի, քարշային դիմադրության և էներգածախսերի վրա։ Քննարկվում են լանջային տեղանքում մեքենայի կայունության, աշխատանքային օրգանների հողի մեջ ներթափանցման, բուսական մնացորդների պահպանման և հողի մակերևութային կառուցվածքի փոփոխության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մեքենայի կառուցվածքային սխեմայի նախագծումը, տեսական հաշվարկները, փորձարարական հետազոտությունները և տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում նվազագույն մշակման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին՝ հողի էրոզիայի սահմանափակման, արտադրական ծախսերի նվազեցման, վառելիքի խնայողության և գյուղատնտեսական աշխատանքների արտադրողականության բարձրացման նպատակով։ Կարևորվում է մշակվող մեքենայի տեխնիկական և շահագործական ցուցանիշների գնահատումը տարբեր հողային, ռելիեֆային և ագրոտեխնիկական պայմաններում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, հողագործության մեքենայացման, հողապաշտպան տեխնոլոգիաների և լանջային տարածքների արդյունավետ օգտագործման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրքի ստեղծման և տպագրական գործի զարգացման ուսումնասիրությանը XVII դարի Իրանում, երբ հայ մշակութային կյանքը ակտիվորեն ձևավորվում էր սփյուռքային կենտրոններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սպահանի Նոր Ջուղա հայկական համայնքի դերին, որտեղ ձևավորվեցին տպագրական առաջին նախաձեռնությունները և գրքային մշակույթի տարածման կարևոր օջախներ։ Վերլուծվում են գրքի պատրաստման տեխնիկական և կազմակերպչական կողմերը, տպագրական արվեստի ձևավորման փուլերը, ինչպես նաև եկեղեցական և մշակութային գործիչների մասնակցությունը այդ գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ընդգծվում է հոգևոր և կրթական կենտրոնների ազդեցությունը գրքային մշակույթի զարգացման վրա, ինչպես նաև ձեռագիր ավանդույթի և տպագրության համատեղ գոյակցության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր դեր է հատկացվում Khachatur of Caesarea-ի գործունեությանը՝ որպես այն ժամանակի մտավոր և մշակութային շարժման առանցքային գործիչներից մեկի, որի նախաձեռնությունները նպաստեցին հայերեն գրքերի տպագրության տարածմանը և մշակութային ինքնության պահպանմանը։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է Iran-ի քաղաքական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը հայկական համայնքների գործունեության վրա՝ ընդգծելով բազմամշակութային փոխազդեցությունների դերը գրքային մշակույթի զարգացման գործընթացում։