Ավագ շաբաթվա և Զատկի ութօրյա տոնակատարության ժամերգությունների կարգը

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բազմաալիք դետեկտորային համակարգերի մշակման և կիրառման հարցերին՝ նուկլոնների պարթոնային կառուցվածքի (քվարկներ և գլյուոններ) ուսումնասիրման փորձարարական հետազոտություններում։ Հեղինակը վերլուծում է բարձր էներգիաների բախումների պայմաններում մասնիկների ծննդի մեխանիզմները և դրանց միջոցով նուկլոնի ներքին կառուցվածքի մասին տեղեկատվության ստացման հնարավորությունները։ Գրքում դիտարկվում են բազմաալիք դետեկտորների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները՝ բարձր ճշգրտություն, արագ արձագանք, բազմապատիկ մասնիկների գրանցման ունակություն և տվյալների մեծ հոսքերի մշակման պահանջներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական համալիրների ճարտարապետությանը՝ թրիգերային համակարգեր, ազդանշանների թվայնացում և տվյալների հավաքագրման ու վերլուծության ալգորիթմներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պարթոնային մոդելի կիրառումը քվանտային քրոմոդինամիկայի շրջանակում՝ մասնիկային բախումների արդյունքների մեկնաբանման համար։ Աշխատությունը ընդգծում է դետեկտորային տեխնոլոգիաների դերը հիմնարար ֆիզիկայի օրենքների փորձարարական ստուգման և նուկլոնների ներքին կառուցվածքի բացահայտման գործում։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային քվեարկության նոր համակարգերի նախագծմանը, մշակմանը և գործնական իրականացմանը՝ կենտրոնանալով քվեարկության գործընթացի անվտանգության, գաղտնիության, հուսալիության և վերահսկելիության ապահովման խնդիրների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են էլեկտրոնային քվեարկության գործող մեխանիզմները, դրանց հնարավոր խոցելիությունները և այն տեխնիկական ու կրիպտոգրաֆիական լուծումները, որոնք կարող են կիրառվել ավելի անվտանգ համակարգեր ստեղծելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվեի գաղտնիության պահպանմանը՝ միաժամանակ հնարավորություն ընձեռելով ստուգելու, որ քվեն ճիշտ է գրանցվել և հաշվարկվել։ Աշխատանքում առաջարկվում են էլեկտրոնային քվեարկության նոր ընթացակարգեր, որոնց հիմքում կարող են կիրառվել բաշխված գաղտնագրության, անանուն կապուղիների և MIX ցանցերի մեխանիզմներ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև համակարգի գործնական իրականացումը՝ մշակված ալգորիթմների հիման վրա ծրագրային լուծման ստեղծմամբ, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել վերահսկելի էլեկտրոնային ընտրություններ։ Նման մոտեցումը միավորում է տեսական կրիպտոգրաֆիան, տեղեկատվական անվտանգությունը և ծրագրային համակարգերի նախագծումը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել քվեարկության ընթացքում հնարավոր խախտումների և չարտոնված միջամտությունների ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային ընտրությունների կազմակերպման, անվտանգ թվային քվեարկության ենթակառուցվածքների զարգացման և կրիպտոգրաֆիական մեխանիզմների կիրառման ոլորտներում։ Աշխատության վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն հրատարակվել է 2013 թվականին որպես գիտական աշխատանք՝ ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում։ T Tert Հայաստանի էլեկտրոնային քվեարկության համակարգի վերաբերյալ հետազոտության մեջ նույնպես ներկայացվում են քվեերի գաղտնիության և ընտրությունների ամբողջականության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև նոր ընթացակարգ և դրա հիման վրա ստեղծված SecureVoting ծրագրային համակարգը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է երկառանցք բեռնավորման պայմաններում աշխատող լիսեռների հոգնածային ամրության և ճաքակայունության գնահատման մեթոդների ճշգրտմանն ու կատարելագործմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեքենամասերի երկարատև շահագործման ընթացքում փոփոխական մեխանիկական բեռնվածությունների ազդեցությամբ առաջացող լարվածային վիճակների, հոգնածային վնասվածքների կուտակման և ճաքերի առաջացման ու զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է։ Քննվում են այն դեպքերը, երբ լիսեռը միաժամանակ ենթարկվում է տարբեր բնույթի բեռնավորումների, ինչի հետևանքով ձևավորվում է բարդ լարվածային վիճակ, իսկ նյութի հոգնածային վարքը հնարավոր չէ լիարժեք գնահատել միայն միառանցք բեռնավորման համար ընդունված չափանիշներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորմալ և շոշափող լարումների փոխազդեցությանը, լարվածությունների կենտրոնացմանը, կառուցվածքային անցումներին և մակերևութային առանձնահատկություններին, որոնք կարող են ազդել հոգնածային ճաքերի սկզբնավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են հոգնածային ամրության հաշվարկային չափանիշները և դրանց կիրառելիությունը բարդ բեռնավորման պայմաններում՝ նպատակ ունենալով ավելի ճշգրիտ գնահատել մեքենամասի սահմանային վիճակն ու ծառայության հնարավոր տևողությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քայքայման մեխանիկայի մոտեցումների կիրառումը՝ արդեն գոյություն ունեցող կամ շահագործման ընթացքում առաջացող ճաքերի զարգացման կայունությունը գնահատելու համար։ Դիտարկվում են ճաքի չափերի, ուղղության, լարվածային վիճակի և նյութի մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև տարբեր գործոնների ազդեցությունը ճաքի հետագա տարածման հավանականության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, թվային մոդելավորման արդյունքները և փորձարարական տվյալները՝ կիրառվող գնահատման մեթոդների հավաստիությունն ու ճշգրտությունը ստուգելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ամրության պաշարի ընտրությանը և շահագործման հուսալիության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով իրական բեռնավորման բազմագործոն բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութերի դիմադրության, հոգնածության տեսության, քայքայման մեխանիկայի և մեքենամասերի ամրության հաշվարկման մոտեցումները՝ լիսեռների անվտանգ և հուսալի աշխատանքի գնահատման մեթոդական հիմքերը կատարելագործելու նպատակով։

Финансы

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպություններում ներդրումային պորտֆելի կառավարման բարելավման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական շուկաների արդյունավետության, ռիսկերի կառավարման և ներդրումային ռազմավարությունների փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպությունների (ապահովագրական ընկերություններ, ներդրումային ընկերություններ, կենսաթոշակային ֆոնդեր և այլն) պորտֆելային կառավարման ներկայիս վիճակը, բացահայտել հիմնական խնդիրները և առաջարկել դրանց բարելավման մեթոդական և գործնական լուծումներ։ Ուսումնասիրվում են ներդրումային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքները՝ ակտիվների դիվերսիֆիկացում, ռիսկ–եկամտաբերություն հարաբերակցության գնահատում, պորտֆելի օպտիմալ կառուցվածքի ընտրություն, ինչպես նաև շուկայի տատանումների ազդեցությունը ներդրումային որոշումների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման գործիքներին՝ շուկայական, վարկային և լիկվիդայնության ռիսկերի գնահատման մեթոդներին, ինչպես նաև ժամանակակից ֆինանսական մոդելներին, որոնք օգտագործվում են պորտֆելի արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է միջազգային փորձը ոչ բանկային ֆինանսական հատվածի զարգացման և պորտֆելի կառավարման ոլորտում՝ ընդգծելով լավագույն պրակտիկաների կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Միաժամանակ վերլուծվում են կարգավորող միջավայրի ազդեցությունը, ֆինանսական գործիքների սահմանափակ բազմազանությունը և ներդրումային մշակույթի զարգացման անհրաժեշտությունը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ֆինանսական տնտեսագիտության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպություններում ներդրումային պորտֆելի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների մտածողության զարգացման հոգեբանական և մանկավարժական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ մտքի ուղիղ և հետադարձ ընթացքների ձևավորման ու տեսական մտածողության զարգացման փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննարկվում են դեռահասության տարիքում ճանաչողական գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները, տրամաբանական գործողությունների կատարելագործումը և վերացական մտածողության ձևավորման հիմնական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մտավոր գործողությունների հաջորդականությանը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտմանը, եզրահանգումների կառուցմանը և մտածողության ուղղությունը փոխելու կարողության զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են ուղիղ դատողություններից հակադարձ եզրահանգումների անցնելու, խնդրի լուծման արդյունքից դեպի սկզբնական պայմանները վերադառնալու և տրամաբանական կապերը տարբեր ուղղություններով վերլուծելու հմտությունների ձևավորման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեսական մտածողության զարգացման գործում ընդհանրացման, վերացարկման, համեմատության, վերլուծության և համադրման մտավոր գործողությունների նշանակությանը։ Կարևորվում են ուսումնական խնդիրների կառուցվածքը, ճանաչողական առաջադրանքների բարդության աստիճանը, ուսուցչի ուղղորդող գործունեությունը և սովորողների ինքնուրույն մտածողության խթանման մեթոդները։ Դիտարկվում են զարգացնող ուսուցման սկզբունքների, տրամաբանական վարժությունների, հետազոտական առաջադրանքների և խնդրահարույց իրավիճակների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է մտածողության ճկունության, մտավոր գործողությունների գիտակցվածության և գիտելիքների տեսական յուրացման կարևորությունը դեռահասների ճանաչողական զարգացման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, ուսուցիչների, զարգացման հոգեբանության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային տարածքների պատմական, քաղաքական և մշակութային իրավիճակի ուսումնասիրությանը մ.թ.ա. VII–VI դարերում։ Հետազոտության հիմքում հնագիտական նյութերի և գրավոր սկզբնաղբյուրների համադրական քննությունն է, որը հնարավորություն է տալիս վերակազմելու տարածաշրջանի պատմական զարգացումների, բնակեցման գործընթացների և մշակութային միջավայրի վերաբերյալ պատկերացումները։ Հնագիտական տվյալները կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում բնակավայրերի, ամրաշինական կառույցների, նյութական մշակույթի, թաղման սովորույթների և տնտեսական գործունեության մասին, իսկ գրավոր աղբյուրները լրացնում են այդ պատկերը՝ ներկայացնելով ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձություններն ու տարածաշրջանային հարաբերությունները։ Երկու տեսակի աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական դիտարկելու հյուսիսային տարածքների տեղն ու դերը Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր պատմական գործընթացներում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից են պատմական աշխարհագրության, հնագիտական մշակույթների տարածման, բնակչության փոխհարաբերությունների և հարևան քաղաքական կազմավորումների հետ կապերի հարցերը։ Աշխատությունը նպաստում է վաղ երկաթի դարաշրջանի ավարտական փուլում և մ.թ.ա. VI դարի սկզբին տարածաշրջանի պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, ուրարտագիտության և հին արևելյան պատմության մասնագետների, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի անցյալով հետաքրքրվող ուսանողների ու ընթերցողների համար։