Ավանդույթի ժառանգականությունը իրանական ժողովուրդների մոտ. հուղարկավորության ծեսն ու հանդերձյալ աշխարհի ընկալումը հին, միջին ու նոր իրանական դարաշրջաններում

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) կառավարման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման ուղիներին՝ ընդգծելով ազգային տնտեսության զարգացման, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ՓՄՁ-ների կառավարման ներկայիս վիճակը, բացահայտել նրանց գործունեության հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել գործնական լուծումներ՝ ուղղված մրցունակության բարձրացմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են կառավարման համակարգերի առանձնահատկությունները ՓՄՁ-ներում, ներառյալ ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսական կառավարումը, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, շուկայավարման քաղաքականությունը և նորարարությունների ներդրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման հասանելիության խնդիրներին, հարկային և վարչական բեռին, շուկայի սահմանափակությանը, ինչպես նաև կառավարման հմտությունների և մասնագիտական կարողությունների պակասին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է պետական աջակցության ծրագրերի դերը ՓՄՁ-ների զարգացման գործում՝ ներառյալ վարկային ծրագրերը, հարկային արտոնությունները և բիզնես միջավայրի բարեփոխումները։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը փոքր և միջին բիզնեսի կառավարման արդյունավետ մոդելների ոլորտում և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տնտեսագիտության և կառավարման գիտության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ փոքր և միջին ձեռնարկությունների կայուն զարգացմանն ու տնտեսական աճի խթանմանը։

Մշակույթ

Այս գիրքը նվիրված է ժամանակակից հայկական կրկեսի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ բեմարվեստի ինքնատիպ ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են հայկական կրկեսային արվեստի պատմական ձևավորման փուլերը, ազգային կրկեսային ավանդույթների շարունակականությունը, արտիստական ժանրերի առանձնահատկությունները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում կրկեսային ներկայացումների կառուցվածքին, դերասանական վարպետությանը, ակրոբատիկայի, ծաղրածուության, հավասարակշռության և այլ ժանրերի զարգացմանը։ Հայկական ժամանակակից կրկեսի ձևավորման կարևոր փուլերից մեկը կապված է 1956 թվականին ստեղծված պետական կրկեսային կոլեկտիվի գործունեության հետ, որի նպատակն էր զարգացնել ազգային բնույթ ունեցող բարձրարվեստ ներկայացումներ։ Գրքում ներկայացվում են նաև հայ կրկեսային արվեստագետների ստեղծագործական ներդրումները և հայկական կրկեսի տեղը համաշխարհային կրկեսային մշակույթի շրջանակում։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, թատերագետների, մշակութաբանների, կրկեսային արվեստի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1890–1920 թվականներին հայկական ազգային-քաղաքական կազմակերպություններից մեկի արտաքին քաղաքական պատկերացումների և ռազմավարական կողմնորոշումների ձևավորման ու փոփոխության պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննվող ժամանակաշրջանը ներառում է կազմակերպության հիմնադրումից մինչև Հայաստանի Առաջին Հանրապետության գոյության վերջին փուլը՝ ընդգրկելով Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում տեղի ունեցող քաղաքական զարգացումները, Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Ռուսական հեղափոխությունները և հայկական պետականության վերականգնումը։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1890 թվականին և սկզբնական շրջանում իր քաղաքական նպատակները կապում էր հատկապես Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության, բարեփոխումների և քաղաքական ինքնավարության հարցերի հետ։ Հետազոտություններում 1890-ականների առաջին կեսի ռազմավարությունը բնութագրվում է որպես Արևմտյան Հայաստանում քաղաքական ինքնավարության և սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների հասնելու ուղղություն։ Հետագա փուլերում միջազգային և տարածաշրջանային պայմանների փոփոխությանը զուգահեռ վերափոխվում էին նաև կազմակերպության ծրագրային պատկերացումները, իսկ անկախության գաղափարը 1890–1920 թվականների ընթացքում անցնում էր աստիճանական զարգացում և տարբեր կերպ էր արտահայտվում ծրագրային փաստաթղթերում ու քաղաքական գործունեության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են առանձնացվել տարբեր ժամանակահատվածներ՝ ըստ Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության, եվրոպական տերությունների և հետագայում ձևավորված նոր քաղաքական կենտրոնների նկատմամբ որդեգրված մոտեցումների։ Առանձնահատուկ ուշադրության առարկա է Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանը, երբ տարբեր կայսրությունների տարածքներում գործող կուսակցական կառույցները հայտնվեցին էապես տարբեր քաղաքական և ռազմական պայմաններում և կիրառեցին տարբեր ռազմավարություններ ու մարտավարություններ։ 1917 թվականի հեղափոխություններից և Ռուսական կայսրության քաղաքական համակարգի փլուզումից հետո արտաքին քաղաքական խնդիրները նոր բովանդակություն ստացան, իսկ 1918 թվականին անկախ հայկական պետականության ստեղծումը կազմակերպությանը կանգնեցրեց արդեն պետական արտաքին քաղաքականության իրականացման խնդիրների առջև։ Այդ փուլում առաջնային նշանակություն ձեռք բերեցին միջազգային ճանաչման, անվտանգության, սահմանների, հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների և արտաքին աջակցության հարցերը։ 1918–1920 թվականների զարգացումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կուսակցական արտաքին քաղաքական պատկերացումները պետական կառավարման պայմաններում իրականացվող դիվանագիտական քաղաքականությունից և գնահատելու դրանց փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը պատմաքաղաքական և աղբյուրագիտական տեսանկյուններից ուսումնասիրում է արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների փոփոխությունները՝ դրանք կապելով միջազգային հարաբերությունների համակարգի վերափոխումների, հայկական հարցի զարգացման և ազգային պետականության ձևավորման գործընթացների հետ։

Ֆինանսներ

Տնտեսագիտական, գիտության կառավարման և պետական ֆինանսական քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության ֆինանսավորման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում գիտության ֆինանսավորման տնտեսական հիմքերը, գիտահետազոտական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները և գիտատեխնիկական ներուժի դերը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ու մրցունակության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտության պետական ֆինանսավորման մեխանիզմներին, բյուջետային միջոցների բաշխման սկզբունքներին, հետազոտական կազմակերպությունների ֆինանսական ապահովվածությանը և գիտական ծրագրերի աջակցության ձևերին։ Վերլուծվում են բազային, նպատակային և մրցութային ֆինանսավորման մոտեցումները, դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև գիտական գործունեության արդյունքների գնահատման և ֆինանսական միջոցների արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են գիտահետազոտական հաստատությունների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, պետական կառույցների և մասնավոր հատվածի համագործակցության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի գիտության ֆինանսավորման կառուցվածքը, միջազգային փորձը, դրամաշնորհային ծրագրերի կազմակերպումը, ներդրումների ներգրավման մեխանիզմները և գիտական հետազոտությունների առևտրայնացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գիտական կադրերի պահպանման, երիտասարդ հետազոտողների աջակցության, հետազոտական ենթակառուցվածքների արդիականացման և նորարարական գործունեության խթանման ֆինանսատնտեսական պայմաններին։ Կարևորվում է գիտության ֆինանսավորման համակարգի թափանցիկության, հաշվետվողականության և արդյունքահեն կառավարման սկզբունքների ամրապնդումը՝ գիտական ներուժի արդյունավետ օգտագործման և երկարաժամկետ զարգացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գիտության տնտեսագիտության, պետական ֆինանսների, գիտատեխնիկական քաղաքականության, նորարարությունների կառավարման և Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավաբանություն

Այս թեման վերաբերում է Ռուսաստանի Դաշնությունում օտարերկրյա քաղաքացիների կողմից կատարվող հանցագործությունների բնույթին, դրանց սոցիալական և իրավական պատճառներին, ինչպես նաև քրեաիրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են այն հիմնական հանցատեսակները, որոնք առավել հաճախ վերագրվում են օտարերկրացիներին՝ ներառյալ տնտեսական հանցագործությունները, փաստաթղթերի կեղծումը, միգրացիոն կանոնների խախտումները, ինչպես նաև որոշ բռնի և գույքային բնույթի հանցագործություններ։ Քննարկվում է նաև այն, թե ինչ գործոններ կարող են նպաստել նման երևույթների առաջացմանը, այդ թվում՝ սոցիալ-տնտեսական անբավարար ինտեգրացիան, լեզվական և մշակութային խոչընդոտները, իրավական անտեղյակությունը և աշխատանքի շուկայի անօրինական հատվածներում ներգրավվածությունը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հանցավորության մակարդակի վերաբերյալ ընդհանրացումները պետք է արվեն զգուշությամբ՝ հաշվի առնելով վիճակագրական տվյալների համատեքստը և այն հանգամանքը, որ օտարերկրացիների մեծ մասը չի ներգրավվում հանցավոր գործունեության մեջ։ Աշխատանքում նաև անդրադարձ է կատարվում իրավապահ մարմինների արձագանքին, միգրացիոն վերահսկողության մեխանիզմներին և կանխարգելիչ քաղաքականություններին, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել իրավախախտումների ռիսկը և ապահովել հասարակական անվտանգությունը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է պետական և հանրային սեփականության կառավարման արդյունավետության հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սահմանադրականության սկզբունքների և իրավական պետության պահանջների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է սեփականության կառավարման իրավական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, բացահայտում գործող համակարգի առավելություններն ու թերությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրում է պետական կառավարման մարմինների լիազորությունների, հաշվետվողականության և թափանցիկության դերը հանրային ռեսուրսների արդյունավետ տնօրինման գործում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում գործող իրավակարգավորումներին, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը սեփականության կառավարման ոլորտի վրա, ինչպես նաև միջազգային փորձի և համեմատական իրավունքի կիրառման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են գիտական հիմնավորումներով և գործնական առաջարկություններով ուղիներ, որոնք կարող են նպաստել պետական գույքի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, հանրային շահի առավել արդյունավետ պաշտպանությանը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը և կառավարման որակի բարելավմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հանրային քաղաքականության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։