Ազգային ժողովի արձանագրություններ, 8-րդ նիստ

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության պետական իշխանության բարձրագույն ներկայացուցչական մարմնի ընտրությունների կազմակերպման, նախապատրաստման և անցկացման գործընթացներին՝ ներկայացնելով դրանց գաղափարական, քաղաքական, իրավական և կազմակերպչական առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը պարունակում է մեթոդական ցուցումներ և առաջարկվող գրականության համառոտ մատենագիտական ցանկ, որոնք նախատեսված են ընտրական գործընթացների վերաբերյալ տեղեկատվական և բացատրական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային ընտրական համակարգի կառուցվածքին, ընտրական օրենսդրության հիմնական դրույթներին, պատգամավորների առաջադրման և ընտրության կարգին, ինչպես նաև ընտրական հանձնաժողովների գործունեության առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են խորհրդային պետական կառավարման համակարգում ընտրությունների նշանակությունը, քաղաքացիների ընտրական իրավունքների պաշտոնական սկզբունքները և հասարակական կազմակերպությունների ու աշխատանքային կոլեկտիվների մասնակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական-լուսավորչական աշխատանքների իրականացման մեթոդներին, քարոզչական միջոցառումների կազմակերպմանը, ընտրողների շրջանում բացատրական գործունեության ծավալմանը և համապատասխան տեղեկատվական նյութերի օգտագործմանը։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են խորհրդային ժամանակաշրջանին բնորոշ գաղափարախոսական մոտեցումները, որոնց շրջանակներում ընտրությունները ներկայացվում էին որպես սոցիալիստական ժողովրդավարության և ժողովրդի մասնակցության արտահայտություն պետական կառավարմանը։ Միաժամանակ հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային ընտրական համակարգի պատմական առանձնահատկությունները, պետական և կուսակցական կառույցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև քաղաքական քարոզչության և հասարակական գիտակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Հանձնարարական գրականության ցանկը կարող է ծառայել որպես լրացուցիչ աղբյուր խորհրդային սահմանադրական կարգի, պետական հաստատությունների գործունեության և ընտրական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը պատմական և աղբյուրագիտական արժեք ունի՝ հատկապես Խորհրդային Միության քաղաքական համակարգի, ընտրական մշակույթի, գաղափարախոսական քարոզչության և պետական կառավարման պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս մաթեմատիկական-ֆիզիկական հետազոտությունը նվիրված է ադիաբատիկ ինվարիանտների ուսումնասիրությանը դիֆերենցիալ հավասարումների և դինամիկ համակարգերի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ադիաբատիկ փոփոխությունների տեսության հիմունքները, ինվարիանտ մեծությունների ձևավորման պայմանները և դրանց պահպանման օրենքները դանդաղ փոփոխվող պարամետրերով համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է ինչպես սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների, այնպես էլ բազմաչափ դինամիկ համակարգերի վարքագիծը՝ ադիաբատիկ մոտարկումների կիրառմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործողությունների ինվարիանտների, փուլային տարածության կառուցվածքի և քվազիպարբերական շարժումների նկարագրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև մաթեմատիկական ապարատի կիրառությունները դասական մեխանիկայում, քվանտային համակարգերում և ոչ գծային դինամիկայում՝ ընդգծելով ադիաբատիկ անփոփոխությունների դերը էներգիայի, փուլային փոփոխականների և շարժման կայունության պահպանման մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է դինամիկ համակարգերի տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական վերլուծության ոլորտներում՝ ապահովելով ավելի խորը պատկերացում ոչ ստացիոնար գործընթացների վարքագծի մասին։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Սյունիքի պատմական զարգացումը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանը՝ դիտարկելով տարածաշրջանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում Սյունիքը ներկայացվում է որպես հայոց պատմության կարևոր պատմաաշխարհագրական տարածք, որի անցյալը սերտորեն կապված է հայկական պետական կազմավորումների, իշխանական տների, վարչական միավորների և ազգային-ազատագրական գործընթացների հետ։ Տարածաշրջանի պատմությունը դիտարկվում է պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում՝ անդրադառնալով բնակչության կյանքին, քաղաքական փոփոխություններին, տնտեսական զբաղմունքներին, հոգևոր և մշակութային կենտրոնների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սյունիքի պատմական դերի բացահայտումը հայ ժողովրդի պետականության, ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարածաշրջանի պատմական շարունակականությանը, փոփոխվող սահմաններին, բնակավայրերի զարգացմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունների ազդեցությանը տեղական հասարակության վրա։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է Սյունիքի պատմությամբ, Հայաստանի տարածաշրջանային անցյալով, պատմական աշխարհագրությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ացետոքացախաթթվի և մալոնաթթվի արիլամիդների հիման վրա փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների սինթեզի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նշված ելանյութերի քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն ու դրանց հիման վրա նոր օրգանական միացությունների ստացման արդյունավետ եղանակների մշակումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արիլամիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր պայմաններում ընթացող ցիկլացման ու փոխակերպման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների ստացման սինթետիկ մեթոդներին, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոններին և վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ձևավորմանը։ Վերլուծվում են ռեակցիոն միջավայրի, ջերմաստիճանի, կատալիտիկ կամ այլ պայմանների և ելանյութերի կառուցվածքի ազդեցությունները սինթեզի արդյունքների վրա՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել արդյունավետ պայմանները։ Ստացված միացությունների ուսումնասիրությունը ներառում է դրանց քիմիական կառուցվածքի հաստատում և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի գնահատում՝ կիրառելով օրգանական քիմիայում ընդունված անալիտիկ և սպեկտրոսկոպիկ մոտեցումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածք–ռեակցիոնունակություն փոխհարաբերությունների բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ արիլային տեղակալների և ելանյութերի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը ցիկլային արտադրանքների առաջացման վրա։ Հետազոտությունը միաժամանակ նպաստում է հետերոցիկլիկ միացությունների ստացման նոր սինթետիկ ուղիների ընդլայնմանը, քանի որ 2-պիրիդոնային և գլուտարիմիդային համակարգերը կարևոր են օրգանական և կիրառական քիմիայի տարբեր ուղղությունների համար։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր միացությունների հետագա քիմիական և կենսաբանական ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև հնարավոր կիրառական հատկությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, սինթետիկ քիմիկոսներին, հետերոցիկլիկ միացությունների հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և քիմիական ուղղությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979 [src=123456789/12042] [dspace.nla.am]

Լեզվաբանություն

Գրականագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Գերմանիայի վերամիավորման թեմայի արտացոլմանը 1990-ական թվականների գերմանական վեպում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով գերմանացի գրող Գյունթեր Գրասի ստեղծագործական ժառանգությանը։ Քննության են առնվում 1989–1990 թվականների պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը գերմանական գրականության զարգացման, հասարակական մտածողության և ազգային ինքնության վերաիմաստավորման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևելյան և Արևմտյան Գերմանիաների միավորման հետևանքով առաջացած սոցիալական, մշակութային, հոգեբանական և գաղափարական հակասությունների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Վերլուծվում են պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության, անցյալի վերագնահատման, հասարակական փոփոխությունների և անհատի ճակատագրի թեմաները՝ ժամանակաշրջանի գերմանական արձակի համատեքստում։ Քննարկվում են Գյունթեր Գրասի ստեղծագործություններին բնորոշ պատմական իրադարձությունների քննադատական ընկալումը, քաղաքական ու հասարակական խնդիրների գեղարվեստական մեկնաբանությունը, երգիծանքի, խորհրդանշական պատկերների և պատմողական բազմաշերտ կառուցվածքների կիրառությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող է առանձնացվել գրողի «Լայն դաշտ է» վեպը՝ որպես Գերմանիայի վերամիավորման հասարակական հետևանքների և պատմական շարունակականության գեղարվեստական մեկնաբանության օրինակ։ Անդրադարձ է կատարվում 1990-ական թվականների գերմանական վեպի գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկություններին, պատմության և գրականության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև վերամիավորման թեմայի ներկայացման տարբեր մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության, համեմատական գրականագիտության, մշակութաբանության և ժամանակակից եվրոպական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։