Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 5

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Եղիշե Չարենցի և արվեստի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով գրողի ստեղծագործական աշխարհում արվեստի տարբեր տեսակների, գեղագիտական սկզբունքների և մշակութային գաղափարների դրսևորումները։ Հետազոտության կենտրոնում Չարենցի գեղարվեստական մտածողությունն է, նրա վերաբերմունքը գրականության, երաժշտության, կերպարվեստի, թատրոնի և արվեստի այլ ձևերի նկատմամբ, ինչպես նաև այդ ոլորտների փոխազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի և աշխարհայացքի հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այն եղանակները, որոնց միջոցով տեսողական, երաժշտական և այլ արվեստների պատկերներն ու սկզբունքները ներթափանցում են բանաստեղծական խոսքի մեջ՝ ձևավորելով պատկերային, ռիթմական և գաղափարական յուրահատուկ համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գեղարվեստական ձևի և բովանդակության փոխհարաբերությանը, նորարարական արտահայտչամիջոցների կիրառմանը և ժամանակակից արվեստի նկատմամբ հեղինակի հետաքրքրությանը։ Չարենցի ստեղծագործության մեջ արվեստը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես թեմա, այլև որպես իրականության ընկալման և վերարտադրման ինքնուրույն միջոց, որի միջոցով բանաստեղծը ձևակերպում է իր գեղագիտական ու մշակութային պատկերացումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի ստեղծագործական կապերին իր ժամանակի հայ և համաշխարհային մշակույթի հետ՝ դիտարկելով այն գրական և արվեստագիտական ազդեցությունները, որոնք նպաստել են նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորմանը։ Կարևոր ուղղություն է արվեստի և ազգային ինքնության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ մշակութային ժառանգության, հայկական արվեստի և ազգային գեղագիտական արժեքների թեմաները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակաշրջանի մտավոր կյանքում։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել նաև հեղինակի վերաբերմունքը արվեստի հասարակական առաքելությանը, ստեղծագործողի դերին և նոր մշակույթի ձևավորման անհրաժեշտությանը։ Չարենցի արվեստագիտական հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նրա ստեղծագործական անհատականության, գեղագիտական որոնումների և 20-րդ դարի առաջին կեսի հայ մշակութային միջավայրի մասին։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև միջարվեստային կապերի ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գրականությունը և արվեստի մյուս ոլորտները փոխադարձաբար ազդում միմյանց վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, հայ գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Չարենցի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսական հիմքերի, կիրառական մեխանիզմների և կատարելագործման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պետական ֆինանսների կառավարման հիմնական սկզբունքները, հարկային և բյուջետային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում դրանց դերը։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ հարկային համակարգի կառուցվածքը, հարկերի հավաքագրման արդյունավետությունը, պետական ծախսերի բաշխման տրամաբանությունը և բյուջետային դեֆիցիտի կառավարման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հարկաբյուջետային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի, ներդրումային միջավայրի և սոցիալական ոլորտի զարգացման վրա, ինչպես նաև ֆինանսական կարգապահության և պետական պարտքի կառավարման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարեփոխումների ուղղություններին՝ հարկային վարչարարության բարելավում, ստվերային տնտեսության կրճատում, ծախսերի արդյունավետության բարձրացում և միջազգային լավագույն փորձի կիրառություն։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսիստների, հարկային ծառայողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական վերլուծություն հարկաբյուջետային քաղաքականության կատարելագործման ուղղությամբ։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ցրված սկլերոզի տարբեր ձևերի կլինիկական առանձնահատկությունների, տարածվածության և հիվանդության ընթացքի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումների բազմազանությունը, ախտորոշման առանձնահատկությունները և տարբեր ձևերի տարբերակման սկզբունքները։ Հեղինակը վերլուծում է ցրված սկլերոզի տարածվածության ցուցանիշները, հիվանդության ընթացքի վրա ազդող գործոնները, նյարդաբանական ախտանշանների առանձնահատկությունները և հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության տարբեր ընթացաձևերի բացահայտմանը, դրանց զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը և ժամանակակից բժշկական մոտեցումների կիրառմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նյարդաբանական հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից՝ նպաստելով հիվանդների վիճակի ավելի ամբողջական գնահատմանը և անհատականացված բուժական ռազմավարությունների մշակմանը։ Գիրքը նախատեսված է նյարդաբանների, բժիշկների, բժշկական գիտաշխատողների, ռեզիդենտների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ցրված սկլերոզի կլինիկական դրսևորումների ու համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան և արևմտյան մշակութային ավանդույթների փոխազդեցության, փոխներթափանցման և գեղարվեստական համադրման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն բազմամշակութային միջավայրն է, որի շրջանակում եվրոպական գրական մտածողությունը հանդիպում է Հնդկաստանի բնաշխարհին, բանահյուսական պատկերացումներին, սոցիալական հարաբերություններին և ավանդական աշխարհընկալման տարրերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Արևելքի գեղարվեստական պատկերմանը՝ բնության, կենդանական աշխարհի, համայնքային հարաբերությունների, սովորույթների և բարոյական պատկերացումների միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է արևմտյան գրական ավանդույթի ազդեցությունը պատմողական կառուցվածքի, կերպարակերտման, արկածային պատումի և դաստիարակչական գաղափարների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու և բնության հարաբերության խնդիրը․ ջունգլին ներկայացվում է ոչ միայն որպես գործողությունների միջավայր, այլև որպես յուրահատուկ սոցիալական ու խորհրդանշական աշխարհ՝ իր օրենքներով, արժեքներով և վարքականոնով։ Քննվում է գլխավոր հերոսի ինքնության ձևավորման գործընթացը երկու տարբեր աշխարհների սահմանագծում, նրա պատկանելության, օտարության, հարմարվելու և սեփական տեղը գտնելու խնդիրները։ Այդ տեսանկյունից մշակութային երկակիությունը դիտարկվում է որպես ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական կառուցվածքը ձևավորող կարևոր սկզբունք։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առասպելական, բանահյուսական և առակային տարրերի կիրառմանը, կենդանիների մարդակերպմանը և դրանց միջոցով մարդկային հասարակության հարաբերությունների ներկայացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել արևելյան նյութի գեղարվեստական վերամշակումը արևմտյան հեղինակի աշխարհայացքի շրջանակում՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով գաղութային ժամանակաշրջանի մշակութային համատեքստին և դրա ազդեցությանը Արևելքի պատկերման ձևերի վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ տարբեր մշակույթների հանդիպումը կարող է արտահայտվել ինչպես փոխադարձ հարստացման ու երկխոսության, այնպես էլ հակադրությունների և մշակութային կարծրատիպերի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համեմատական գրականագիտության, մշակութաբանության և տեքստաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով արևելյան ու արևմտյան ավանդույթների փոխհարաբերության դերը Քիփլինգի գեղարվեստական աշխարհի, կերպարային համակարգի և գաղափարական բազմաշերտության ձևավորման մեջ։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է շատրվանային եղանակով շահագործվող հորատանցքերի օպտիմալ աշխատանքային բնութագրերի որոշման մեթոդների մշակմանը և ջրառի արդյունավետ կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հորատանցքի տեխնիկական ու հիդրոդինամիկական պարամետրերի, հեղուկի շարժման պայմանների, ճնշման և արտադրողականության փոխկապակցվածության գնահատման վրա՝ շահագործման առավել արդյունավետ ռեժիմների ընտրության նպատակով։ Քննության են առնվում հորատանցքերի աշխատանքը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները տարբեր շահագործական պայմաններում և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել արդյունահանվող հեղուկի ծավալի, ճնշման ռեժիմի և համակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում օպտիմալ պարամետրերի հաշվարկման և կանխատեսման մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հորատանցքի արտադրողականությունը և ընտրել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը համապատասխանող աշխատանքային ռեժիմ։ Ուսումնասիրվում են ջրատար շերտերի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ճնշման փոփոխությունները, հորատանցքերի փոխադարձ ազդեցությունը և ջրառի ինտենսիվության հետևանքով առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևորվում է ջրառի կառավարման այնպիսի համակարգերի ձևավորումը, որոնք հնարավորություն են տալիս համաձայնեցնել պահանջվող ջրի քանակը աղբյուրի բնական հնարավորությունների հետ և պահպանել շահագործման կայունությունը երկարաժամկետ ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, փորձարարական չափումներ և արտադրական տվյալների վիճակագրական վերլուծություն՝ տարբեր գործոնների ազդեցությունը գնահատելու և առավել արդյունավետ կառավարման լուծումներ ընտրելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հորատանցքերի տեխնիկական վիճակի, շահագործման տևողության և արտադրողականության փոփոխությունների միջև կապերին։ Օպտիմալացման խնդիրը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել ջրային պաշարների վիճակը, համակարգի տեխնիկական հնարավորությունները, տնտեսական արդյունավետությունը և բնական ռեսուրսների պահպանման պահանջները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում վերահսկման և կառավարման մեթոդների կատարելագործմանը, որոնք կարող են նպաստել ջրառի ռեժիմների ժամանակին կարգավորմանը և հորատանցքերի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել շահագործման ռեժիմների գնահատման, հորատանցքերի արտադրողականության կանխատեսման, ջրառի համակարգերի նախագծման և գործող համակարգերի կառավարման բարելավման համար։ Աշխատությունը համադրում է հիդրոերկրաբանության, հիդրավլիկայի, հորատանցքերի շահագործման, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հորատանցքային համակարգերի նախագծման ու շահագործման ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններում բռնության կիրառման քրեաիրավական և կրիմինոլոգիական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով բռնությունը որպես նման հանցագործությունների իրականացման առանձնահատուկ եղանակ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բռնությամբ կատարվող սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների իրավական բնութագիրը, հանցակազմերի տարրերը, դրանց տարանջատման չափանիշները և իրավական որակման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բռնության տարբեր ձևերի դրսևորումները, դրանց սոցիալական և հոգեբանական նախադրյալները, հանցավոր վարքագծի ձևավորման գործոնները և հանցագործությունների տարածվածության վրա ազդող պայմանները։ Գրքում քննարկվում են նաև դատական և իրավակիրառ պրակտիկայի հիմնախնդիրները, հանցագործությունների կանխարգելման կրիմինոլոգիական մեխանիզմները, պատժի նշանակման առանձնահատկությունները և զոհերի իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրեական օրենսդրության կատարելագործման, իրավական կարգավորման արդյունավետության բարձրացման և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ներկայացնելով առաջարկություններ սեփականության դեմ բռնի հանցագործությունների կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, քրիմինոլոգների, գիտահետազոտողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և քրեական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։