Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ի

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային դիզայնի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղարվեստական հետաքրքրությունների ձևավորման մանկավարժական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թվային գրաֆիկայի և դիզայնի ուսուցման այն մեթոդներն ու պայմանները, որոնք կարող են նպաստել սովորողների գեղագիտական ընկալման, ստեղծագործական մտածողության, տեսողական ճաշակի և արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության զարգացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են համակարգչային դիզայնի կրթական հնարավորությունները, թվային գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները և դրանց կապը սովորողների գեղարվեստական ունակությունների ու անհատական ստեղծագործական ներուժի բացահայտման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գույնի, ձևի, համաչափության, կոմպոզիցիայի, ռիթմի, տառատեսակի և տեսողական արտահայտչամիջոցների ուսուցմանը, ինչպես նաև դրանց գործնական կիրառմանը թվային նախագծերում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել այն մանկավարժական մեթոդները, որոնք սովորողին հնարավորություն են տալիս ոչ միայն յուրացնել համակարգչային ծրագրերի տեխնիկական գործիքակազմը, այլև գիտակցված կերպով կիրառել դրանք գեղարվեստական խնդիրների լուծման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստեղծագործական առաջադրանքներին, նախագծային աշխատանքներին, անհատական և խմբային գործունեությանը, թվային արվեստի նմուշների վերլուծությանը և սովորողների սեփական աշխատանքների ներկայացման ու քննարկման գործընթացին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ուսուցման մոտիվացիայի բարձրացմանը և այնպիսի կրթական միջավայրի ստեղծմանը, որտեղ տեխնոլոգիական միջոցները չեն փոխարինում ստեղծագործական մտածողությանը, այլ ընդլայնում են դրա արտահայտման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սովորողների գեղարվեստական հետաքրքրությունների դինամիկայի գնահատումը՝ պարզելու համար, թե ուսուցման տարբեր մեթոդներն ինչպես են ազդում նրանց ակտիվության, ինքնուրույնության, ստեղծագործական նախաձեռնության և գեղագիտական նախասիրությունների ձևավորման վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ համակարգչային դիզայնի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման և արվեստի ու ժամանակակից տեխնոլոգիաների արդյունավետ համադրման համար։ Աշխատության առաջարկությունները կարող են կիրառվել դպրոցական և արտադպրոցական կրթության շրջանակներում՝ նպաստելով սովորողների թվային և գեղարվեստական կարողությունների համատեղ զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կերպարվեստի և տեխնոլոգիայի ուսուցիչներին, դիզայնի դասավանդողներին, մանկավարժներին, կրթության մասնագետներին, գրաֆիկական դիզայներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային գործի կազմակերպման բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և մաքսային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մաքսային համակարգի կազմակերպական, տնտեսական, իրավական և կառավարչական մեխանիզմներն են, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը արտաքին առևտրի կարգավորման, պետական եկամուտների ապահովման և տնտեսական անվտանգության պահպանման վրա։ Մաքսային մարմինների գործունեության կարևորագույն խնդիրներից են տնտեսական շահերի և ներքին շուկայի պաշտպանությունը, մաքսային օրենսդրության կիրառումը, մաքսային վճարների գանձումը և սահմանով ապրանքների ու տրանսպորտային միջոցների տեղաշարժի նկատմամբ վերահսկողությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մաքսային գործընթացների կազմակերպման գործող մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և այն խոչընդոտները, որոնք կարող են բարդացնել արտաքին տնտեսական գործունեություն իրականացնող տնտեսավարող սուբյեկտների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանը, ժամանակի և վարչական ծախսերի կրճատմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ինքնահայտարարագրման զարգացմանը և մաքսային մարմինների միջև տեղեկատվության արդյունավետ փոխանակմանը։ Մաքսային վարչարարության կատարելագործման կարևոր ուղղություններից է ռիսկերի կառավարման համակարգի զարգացումը, որի միջոցով բարեխիղճ և ցածր ռիսկայնության տնտեսավարողների նկատմամբ հնարավոր է կիրառել ավելի արագացված ընթացակարգեր՝ միաժամանակ վերահսկողական ռեսուրսներն ուղղելով բարձր ռիսկային գործարքների վրա։ Աշխատությունը կարևորում է նաև պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցությունը, քանի որ մաքսային համակարգի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն վերահսկողության մակարդակով, այլև տնտեսավարողներին մատուցվող ծառայությունների որակով և կանխատեսելիությամբ։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել մաքսային մարմինների կառավարման կատարելագործման, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության, ծառայության տեխնիկական վերազինման և կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման խնդիրները։ Նախկին և հետագա բարեփոխումների ծրագրերում ևս շեշտադրվել են արդյունավետ կառավարումը, ռիսկերի վրա հիմնված հսկողությունը, ընթացակարգերի պարզեցումը, այլ պետական մարմինների հետ համագործակցությունը և տեխնիկական արդիականացումը։ Ժամանակակից մոտեցումներում առանձնահատուկ նշանակություն է ստացել թվայնացումը և «մեկ կանգառ, մեկ պատուհան» սկզբունքի կիրառումը, ինչպես նաև էլեկտրոնային տեղեկատվական բազաների փոխգործելիությունը, ինչը կարող է նպաստել կրկնակի հսկողության բացառմանը, առևտրի դյուրինացմանը և սահմանահատման գործընթացների արագացմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել մաքսային վարչարարության կազմակերպական կառուցվածքի կատարելագործման, մաքսազերծման գործընթացների արագացման, պետական եկամուտների հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման և արտաքին առևտրի համար առավել բարենպաստ միջավայրի ձևավորման նպատակով։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մաքսային գործի և պետական կառավարման մասնագետներին, արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Մովսես Խորենացու մատենագրական ժառանգությունը՝ ներկայացնելով նրա «Հայոց պատմություն» աշխատության աղբյուրագիտական, լեզվական և պատմագիտական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են Խորենացու օգտագործած աղբյուրները, դրանց հնարավոր ծագումն ու ազդեցությունը նրա պատմական պատումի ձևավորման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև Խորենացու պատմական աշխարհայացքին, ժամանակագրական կառուցվածքին և հայ ժողովրդի ծագման ու վաղ պատմության վերաբերյալ նրա մեկնաբանություններին։ Նյութում քննարկվում են նաև մատենագրության ճշգրտության, առասպելական և պատմական տարրերի փոխհարաբերության հարցերը։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ միջնադարյան պատմագրության ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով խորապես հասկանալ Խորենացու ստեղծագործության գիտական և մշակութային նշանակությունը։

Կենսաբանություն

Կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է առնետների տարբեր օրգաններում NO-սինթազի և արգինազի իզոֆերմենտների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լյարդում, ուղեղում և երիկամներում համապատասխան ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության առանձնահատկությունները և դրանց մասնակցությունը արգինինի նյութափոխանակության գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում NO-սինթազի և արգինազի տարբեր իզոֆերմենտների փոխազդեցությանը, ընդհանուր սուբստրատի օգտագործման առանձնահատկություններին և դրանց միջև հնարավոր նյութափոխանակային փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տարբեր հյուսվածքներում ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, օրգանային առանձնահատկությունները և համապատասխան կենսաքիմիական գործընթացների կարգավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև ազոտի օքսիդի առաջացման և արգինինի փոխանակության ուղիների հարաբերակցության ուսումնասիրման փորձարարական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները տարբեր օրգաններում այդ ֆերմենտային համակարգերի ֆիզիոլոգիական նշանակության և փոխադարձ կարգավորման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆիզիոլոգիայի և փորձարարական կենսաբժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Գինեգործության և խաղողագործության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի նոր սորտերից ստացվող գինու որակական հատկանիշների ուսումնասիրությանը՝ կախված վազերի բերքաբեռնվածության մակարդակից։ Քննության են առնվում վազի բեռնվածության տարբեր աստիճանների ազդեցությունները խաղողի հասունացման, բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների և գինեգործական հումքի տեխնոլոգիական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի շաքարայնության, թթվայնության, քիմիական բաղադրության և այլ կարևոր ցուցանիշների փոփոխություններին, որոնք կարող են պայմանավորել պատրաստի գինու հատկությունները։ Վերլուծվում են տարբեր բեռնվածությամբ վազերից ստացված խաղողի վերամշակման արդյունքները և գինու ֆիզիկաքիմիական ու զգայորոշման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև բերքատվության և արտադրանքի որակի միջև օպտիմալ հարաբերակցության ապահովման, նոր սորտերի ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների գնահատման և համապատասխան մշակության եղանակների ընտրության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վազերի նպատակահարմար բեռնվածությունը՝ բարձրորակ գինեգործական հումք և կայուն որակով արտադրանք ստանալու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել խաղողագործության, գինեգործության, սննդի տեխնոլոգիայի և ագրոնոմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է շինարարական ոլորտում որակի կառավարման կազմակերպական, տեխնիկական և տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների շինարարական շուկայի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում շինարարական նախագծերի իրականացման տարբեր փուլերում որակի ապահովման, վերահսկման և շարունակական բարելավման խնդիրներն են՝ սկսած նախագծային լուծումների մշակումից և շինանյութերի ընտրությունից մինչև շինարարական աշխատանքների իրականացումը, օբյեկտի ընդունումը և հետագա շահագործման համար պատրաստումը։ Քննարկվում է որակի կառավարման համակարգերի նշանակությունը կառուցապատողների, նախագծային կազմակերպությունների, կապալառուների, ենթակապալառուների, մատակարարների և վերահսկող մարմինների գործունեության համակարգման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շինարարական գործընթացներում սահմանված պահանջների պահպանմանը, աշխատանքների փաստաթղթավորմանը, տեխնիկական վերահսկողությանը, նյութերի և կառուցվածքային տարրերի համապատասխանության գնահատմանը, ինչպես նաև հայտնաբերված թերությունների կանխարգելման և վերացման կազմակերպական մեխանիզմներին։ Դիտարկվում է նաև միջազգային որակի կառավարման սկզբունքների և ստանդարտացված մոտեցումների կիրառման նշանակությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս ձևավորել վերահսկելի գործընթացներ, հստակեցնել պատասխանատվության շրջանակները և նվազեցնել նախագծային ու շինարարական սխալների առաջացման հավանականությունը։ Կարևորվում է ԱՄԷ-ին բնորոշ բնական և քաղաքաշինական պայմանների հաշվառումը, ներառյալ բարձր ջերմաստիճանների, խոնավության, անապատային միջավայրի և ինտենսիվ կառուցապատման ազդեցությունը շինարարական նյութերի ընտրության, տեխնոլոգիական լուծումների և որակի նկատմամբ ներկայացվող պահանջների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև մարդկային գործոնի, աշխատուժի մասնագիտական պատրաստվածության, նախագծի մասնակիցների միջև հաղորդակցության և կառավարման արդյունավետության ազդեցությունները վերջնական արդյունքի վրա։ Որակի բարձրացման կարևոր ուղղություն է դիտարկվում ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների ներգրավումը, որոնք կարող են նպաստել նախագծային տվյալների համակարգմանը, շինարարության ընթացքի վերահսկմանը, հնարավոր անհամապատասխանությունների վաղ հայտնաբերմանը և որոշումների ընդունման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունում շինարարության որակը դիտարկվում է որպես բազմագործոն համակարգի արդյունք, որը կապված է ոչ միայն պատրաստի կառույցի տեխնիկական բնութագրերի, այլև նախագծի ժամկետների, ծախսերի, անվտանգության, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և կառավարման մշակույթի հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու շինարարական կազմակերպություններում որակի կառավարման կատարելագործման հիմնական ուղղությունները և ձևավորելու մոտեցումներ, որոնք նպաստում են նախագծերի հուսալիության, կառավարման արդյունավետության և շինարարական արտադրանքի համապատասխանության բարձրացմանը։