Բարեգործական ընկերությունների և բարերարների գործունեությունը Շուշիում XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դարի սկզբին

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

История

Աշխատությունը կենսագրական և պատմաճանաչողական բնույթի ընդարձակ ժողովածու է, որը ներկայացնում է պատմության, կրոնի, հոգևոր կյանքի և հասարակական գործունեության մեջ նշանակալի դեր ունեցած անձանց կյանքն ու գործունեությունը։ Հեղինակային շարադրանքի հիմքում նշանավոր մարդկանց կենսագրությունների համառոտ, համակարգված և ընթերցողին մատչելի ներկայացումն է՝ նպատակ ունենալով ծանոթացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում ապրած անհատների կյանքին, նրանց գործերին, հասարակական դիրքին և պատմական նշանակությանը։ Նյութը դասավորված է այբբենական սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է անձնանունների որոնումը և աշխատությանը հաղորդում կենսագրական տեղեկատուի բնույթ։ Ներկայացված կենսագրությունների շրջանակում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական սրբերի, եկեղեցական հայրերի, հոգևոր առաջնորդների, թագավորների և պատմական այլ նշանավոր դեմքերի վարք ու գործունեության մասին տեղեկությունները։ Այսպիսով, ժողովածուն ընդգրկում է ինչպես կրոնական ու եկեղեցական պատմության, այնպես էլ քաղաքական, մշակութային և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչների կենսագրական պատկերները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու պատմական անհատների դերակատարությանը և նրանց թողած ժառանգությանը։ Հատկանշական է աշխատության դաստիարակչական ուղղվածությունը. նշանավոր անձանց կյանքի օրինակների միջոցով այն նպատակ ունի ձևավորելու բարոյական արժեքների, առաքինության, հավատարմության, գիտելիքի, նվիրումի և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ պատկերացումներ։ Հեղինակի մոտեցման մեջ կենսագրական տեղեկությունը զուգակցվում է բարոյախոսական և ճանաչողական նպատակադրումների հետ, ինչի շնորհիվ անհատների կյանքի պատմությունները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես անցյալի մասին տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես ընթերցողի կրթության և աշխարհայացքի ձևավորման միջոց։ Գրական առումով աշխատությանը բնորոշ է կենսագրական, պատմողական և տեղեկատու շարադրանքի համադրությունը, հակիրճ ու փաստակենտրոն ներկայացման սկզբունքը, ինչպես նաև անձանց կյանքի կարևոր հանգրվանների առանձնացումը։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս մեկ ամբողջության մեջ համախմբելու տարբեր ժամանակների ու հասարակությունների պատմական հիշողությունը և ընթերցողին ներկայացնելու նշանավոր անհատների բազմազան գործունեությունը։ Աշխատությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայ լուսավորչական մտքի և XIX դարի հայերեն կենսագրական գրականության զարգացման պատմության տեսանկյունից։ Այն պատկանում է հայ իրականության մեջ կենսագրական տեղեկատուների և հանրագիտական բնույթի ժողովածուների ձևավորման այն շրջանին, երբ մեծ կարևորություն էր տրվում պատմական գիտելիքի տարածմանը, անցյալի նշանավոր դեմքերի ժառանգության պահպանմանը և կրթական ընթերցանության խթանմանը։ Հեղինակ Մինաս Բժշկյանի գիտակրթական հետաքրքրություններն ու Մխիթարյան մտավոր միջավայրի լուսավորչական ավանդույթները պայմանավորում են աշխատության ճանաչողական և դաստիարակչական ուղղվածությունը։ Այն արժեքավոր է հայ կենսագրական մատենագրության, պատմական անձնանունների ուսումնասիրության, կրոնական ու մշակութային պատմության, ինչպես նաև XIX դարի հայ կրթական մտածողության հետազոտության համար։ Ընթերցողական տեսանկյունից ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմությամբ, կենսագրությամբ, կրոնական ժառանգությամբ և մշակութային հիշողությամբ զբաղվող ընթերցողների, հետազոտողների, ուսուցիչների ու ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես պատմական անհատների մասին տեղեկություններ ձեռք բերելու, տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական ու հոգևոր կյանքի առանձնահատկությունները ճանաչելու և հայ կենսագրական գրականության զարգացման ընթացքը գնահատելու կարևոր սկզբնաղբյուր։

Политология

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քսանյոթերորդ նիստի արձանագրությունը՝ որպես հայ համայնքի ազգային ներկայացուցչական կառույցի գործունեության պատմական փաստաթուղթ։ Այն արտացոլում է ժողովական աշխատանքի կազմակերպման և հասարակական հարցերի քննարկման այն ընթացքը, որի միջոցով համայնքի ներկայացուցիչները մասնակցում էին ազգային կյանքի կառավարմանը։ Արձանագրությունները կարևոր տեղեկություններ են պարունակում նիստերի օրակարգի, քննարկումների, մասնակիցների ելույթների, ներկայացված առաջարկությունների և արձանագրված որոշումների մասին։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ազգային կառույցների գործառույթները, ժողովական ընթացակարգերը և այն խնդիրները, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանում կարևոր էին հայ համայնքի համար։ Փաստաթղթային այս նյութը հատկապես նշանակալի է Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի և ազգային ինքնակազմակերպման պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու համայնքային կառավարման ձևերը, ազգային հաստատությունների փոխհարաբերությունները և հասարակական որոշումների կայացման ավանդույթները։ Արձանագրությունը նաև լրացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի մյուս նիստերի փաստաթղթերը՝ հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր ժամանակներում քննարկված հարցերն ու հետևելու ժողովի գործունեության ընթացքին։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների և XIX դարի հայ վավերագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Право

Այս ռեֆերատը վերաբերում է տեղական ինքնակառավարմանը Հայաստանի Հանրապետությունում, որը պետական կառավարման համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է և նպատակ ունի ապահովել համայնքների ինքնուրույն կառավարումը, բնակչության մասնակցությունը տեղական նշանակության խնդիրների լուծմանը և արդյունավետ ծառայությունների մատուցումը։ Տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է համայնքներում՝ ընտրված մարմինների միջոցով, որոնց հիմնական ներկայացուցիչներն են համայնքի ավագանին և համայնքի ղեկավարը, որոնք պատասխանատու են տեղական բյուջեի ձևավորման, համայնքային սեփականության կառավարման, ենթակառուցվածքների զարգացման և բնակչությանը տրամադրվող ծառայությունների կազմակերպման համար։ Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգը հիմնված է Սահմանադրության և համապատասխան օրենքների վրա, որոնք սահմանում են համայնքների իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև պետական և տեղական իշխանությունների միջև լիազորությունների բաժանումը։ Այս համակարգի կարևոր նպատակներից է ժողովրդավարության զարգացումը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս քաղաքացիներին ուղղակիորեն մասնակցել իրենց համայնքի կառավարմանը և ազդեցություն ունենալ տեղական որոշումների վրա։ Սակայն համակարգը նաև բախվում է որոշ խնդիրների, ինչպիսիք են ֆինանսական սահմանափակումները, համայնքների անհավասար զարգացումը, մասնագիտական կադրերի պակասը և որոշ դեպքերում կենտրոնացված կառավարման ուժեղ ազդեցությունը։ Այս խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է ընդլայնել համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությունը, զարգացնել տեղական հարկային համակարգը, բարձրացնել կառավարման թափանցիկությունը և խթանել բնակչության ակտիվ մասնակցությունը համայնքային կյանքին։ Բացի այդ, կարևոր է ներդնել ժամանակակից կառավարման մեթոդներ և թվային գործիքներ, որոնք կբարձրացնեն ծառայությունների արդյունավետությունը և կհեշտացնեն քաղաքացիների ներգրավվածությունը։ Այսպիսով, տեղական ինքնակառավարումը Հայաստանում հանդիսանում է ժողովրդավարական կառավարման կարևոր հիմք և համայնքների կայուն զարգացման հիմնական գործոններից մեկը։

Литература

Այս հոգևոր ժողովածուն նվիրված է աղերսական աղոթքներին՝ Աստծուն ուղղված խնդրանքներին և հոգևոր ապավինության արտահայտություններին։ Աղերսը քրիստոնեական աղոթական ավանդության կարևոր ձևերից է, որի միջոցով հավատացյալը դիմում է Աստծուն՝ խնդրելով ողորմություն, պաշտպանություն, ներում, օգնություն և հոգևոր զորություն։ Նման աղոթքներում արտահայտվում են մարդու խոնարհությունը, սեփական սահմանափակումների գիտակցումը և աստվածային բարության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուն կարող էր ծառայել անհատական աղոթքի, հոգևոր խորհրդածության և եկեղեցական բարեպաշտական կյանքի համար՝ ընթերցողին տրամադրելով տարբեր հոգևոր իրավիճակներում կիրառելի աղոթական խոսքեր։ Այն նաև կարևորում է աղոթքի միջոցով ներքին խաղաղության, հույսի և հավատքի ամրապնդումը։ Նմանատիպ գրքերը նշանակալի տեղ են ունեցել հայ քրիստոնեական գրականության մեջ՝ պահպանելով աղոթքի լեզվական ու հոգևոր ձևերը և դրանք փոխանցելով հաջորդ սերունդներին։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ հոգևոր մատենագրության ուսումնասիրության համար՝ որպես աղերսական աղոթքի ավանդույթի և 19-րդ դարի կրոնական հրատարակչական մշակույթի արտահայտություն։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է վեստիբուլային համակարգի միակողմանի խանգարման պայմաններում կենտրոնական նյարդային համակարգում զարգացող հարմարվողական և նյարդապաշտպանիչ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հիպոթալամուսի և ուղեղիկի մասնակցությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վեստիբուլային կոմպենսացիայի մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով նյարդային համակարգը աստիճանաբար հարմարվում է հավասարակշռության և տարածական կողմնորոշման համար պատասխանատու ծայրամասային ազդակների անհամաչափությանը։ Քննվում են վեստիբուլային ապարատի և կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նյարդային պլաստիկության դերը խանգարված գործառույթների մասնակի կամ առավել ամբողջական վերականգնման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղեղիկին՝ որպես շարժումների կոորդինացման, հավասարակշռության պահպանման և զգայական տեղեկատվության ինտեգրման կարևոր կենտրոնի, ինչպես նաև հիպոթալամուսին՝ վեգետատիվ, հոմեոստատիկ և հարմարվողական արձագանքների կարգավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են այս կառույցներում հնարավոր ֆունկցիոնալ և բջջային փոփոխությունները, դրանց ժամանակային ընթացքը և կապը վեստիբուլային համակարգի կենտրոնական վերակազմավորման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդապաշտպանիչ մեխանիզմների գնահատումը, որոնք կարող են նպաստել նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ կայունության պահպանմանը և վնասմանը հաջորդող հարմարվողական վերակազմավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել նյարդաֆիզիոլոգիական, ձևաբանական և կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ կոմպենսացիայի տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունների ամբողջական պատկեր ձևավորելու նպատակով։ Դիտարկվում է նաև նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների միջև փոխհամաձայնեցված գործունեության նշանակությունը, քանի որ հավասարակշռության վերականգնումը պայմանավորված է ոչ թե մեկ կենտրոնի, այլ փոխկապակցված նյարդային ցանցերի վերակազմավորմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, վեստիբուլոլոգիայի և փորձարարական նյարդաբանության մոտեցումները՝ վեստիբուլային վնասումից հետո կենտրոնական կոմպենսացիայի և նյարդապաշտպանիչ հարմարվողականության մեխանիզմներն ավելի ամբողջական հասկանալու նպատակով։