Բազմաչափ կոմպլեքս անալիզի հիմունքները

Տեխնոլոգիա

Սննդի տեխնոլոգիայի և գինեգործության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բնական կիսաանապակ, կիսաքաղցր և քաղցր գինիների արտադրական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Քննության են առնվում խաղողի հումքի որակական ցուցանիշները, վերամշակման տեխնոլոգիական փուլերը և վերջնական արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ու զգայաբանական հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խմորման գործընթացի կառավարմանը, շաքարայնության և թթվայնության հարաբերակցությանը, արտադրանքի կայունության ապահովմանը և տարբեր տեսակի գինիների բնորոշ հատկանիշների պահպանմանը։ Վերլուծվում են կիրառվող տեխնոլոգիական եղանակների ազդեցությունները պատրաստի արտադրանքի որակի, համային ու բուրավետ հատկությունների և պահպանման կայունության վրա։ Քննարկվում են հումքի արդյունավետ օգտագործման, արտադրական գործընթացների վերահսկման, տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման և արտադրանքի որակի բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գինեգործական արտադրության առանձին փուլերի փոխկապակցվածությունը և առանձնացնելու դրանց կատարելագործման հեռանկարային ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգիայի, գինեգործության, խաղողի վերամշակման և սննդամթերքի որակի վերահսկման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս նյութը վերաբերում է խորհրդային շրջանում գրադարանների դերակատարմանը գաղափարական աշխատանքի և պետական քաղաքականության տարածման գործընթացում՝ հատկապես ՍՄԿՊ Կենտկոմի հունիսյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման համատեքստում։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես էին գրադարանները օգտագործվում որպես մշակութային-կրթական ինստիտուտներ՝ զանգվածների քաղաքական իրազեկվածությունը բարձրացնելու, կուսակցական որոշումների բովանդակությունը բացատրելու և հասարակության մեջ գաղափարական ազդեցություն տարածելու նպատակով։ Շեշտադրվում է գրադարանային աշխատողների կազմակերպչական և մեթոդական գործունեությունը՝ գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ քննարկումների, ընթերցողական հանդիպումների և քարոզչական նյութերի տարածման միջոցով։ Նյութը նաև ընդգծում է գրադարանների ինտեգրումը պետական գաղափարախոսական համակարգին, որտեղ դրանք ոչ միայն տեղեկատվության պահպանման վայրեր էին, այլ նաև ակտիվ դեր ունեին հասարակական կարծիքի ձևավորման մեջ՝ համապատասխանեցնելով իրենց աշխատանքը կուսակցական որոշումների պահանջներին և ուղղություններին։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական, մակրոտնտեսական և տնտեսական զարգացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության իրական հատվածի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում իրական հատվածի կառուցվածքը, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, շինարարության և նյութական արտադրության այլ ոլորտների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը երկրի տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության, հիմնական կապիտալի օգտագործման, աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետության և արտադրական ծախսերի կառավարման ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են տնտեսության իրական հատվածի զարգացման վրա ազդող ներդրումային, տեխնոլոգիական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Քննարկվում են արտադրական ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրական կարողությունների արդիականացման և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի տնտեսության ճյուղային կառուցվածքի փոփոխությունները, արտադրության ծավալների շարժընթացը, ավելացված արժեքի ձևավորումը և առանձին ոլորտների տնտեսական արդյունավետության համեմատական ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական տնտեսական քաղաքականության, հարկային և ներդրումային խթանների, ֆինանսավորման հասանելիության և գործարար միջավայրի ազդեցությանը իրական հատվածի զարգացման վրա։ Կարևորվում է արտահանման ներուժի ընդլայնումը, տեղական արտադրության մրցունակության ամրապնդումը և տնտեսական գործունեության բազմազանեցումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել տնտեսության իրական հատվածի կառուցվածքային հիմնախնդիրների բացահայտմանը, արտադրողականության բարձրացման մեխանիզմների մշակմանը և տնտեսական աճի կայունության ապահովմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, արդյունաբերական տնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, ներդրումային կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում արևելահայ հասարակության մեջ անձնանունների ընտրության ավանդույթների, սկզբունքների և դրանց փոփոխությունների ազգաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անվանակոչությունն է որպես ընտանեկան, հասարակական և մշակութային երևույթ, որի միջոցով արտահայտվում են ազգակցական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը, կրոնական պատկերացումները, տեղական ավանդույթները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական փոփոխությունները։ Քննվում են նորածնի անվան ընտրության վրա ազդող գործոնները՝ ընտանիքի ավագ անդամների անունների ժառանգումը, նախնիների հիշատակի պահպանումը, սրբերի և աստվածաշնչյան կերպարների անունների կիրառությունը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային հեղինակություն ունեցող անձանց անունների տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանակոչության ընտանեկան կանոններին և ազգակցական համակարգի նշանակությանը՝ պարզելու համար, թե տարբեր սոցիալական միջավայրերում ով է մասնակցել անվան ընտրությանը և ինչ արժեքային պատկերացումներ են պայմանավորել այդ որոշումը։ Ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու անվանացանկի փոփոխություններին՝ ավանդական անունների պահպանմանը, որոշ անունների գործածության նվազմանը և նոր անունների տարածմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև պատմական իրադարձությունների, քաղաքային մշակույթի զարգացման, կրթության տարածման, միգրացիոն գործընթացների և այլ ժողովուրդների հետ մշակութային շփումների ազդեցությունը անձնանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տարբերությունները՝ գյուղական ու քաղաքային բնակավայրերում, ինչպես նաև արևելահայ տարբեր համայնքներում ձևավորված անվանակոչության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել եկեղեցական գրանցամատյանները, մարդահամարները, տոհմական ու ընտանեկան փաստաթղթերը, գերեզմանաքարերի արձանագրությունները, ազգագրական նյութերը և բանավոր պատմությունները։ Անձնանունների վիճակագրական և համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առավել տարածված անվանական շերտերը և դրանց փոփոխության միտումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը անվանակոչությունը ներկայացնում է որպես մշակութային ինքնության և սոցիալական հիշողության կարևոր բաղադրիչ՝ հնարավորություն տալով անձնանունների պատմության միջոցով ուսումնասիրել արևելահայ հասարակության ընտանեկան հարաբերությունների, արժեքային համակարգի և մշակութային միջավայրի փոխակերպումները XIX–XX դարերում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանի և ուսումնական հաստատությունների համագործակցության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես ուսանողների մասնագիտական պրակտիկայի կազմակերպման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում տեսական գիտելիքի և գործնական փորձառության փոխկապակցումն է, ինչպես նաև գրադարանային հաստատության՝ որպես կրթական և մասնագիտական զարգացման միջավայրի դերը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են տարբեր ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար պրակտիկայի կազմակերպման գործընթացները, դրանց նպատակները, խնդիրները և կրթական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսանողների մասնագիտական գիտելիքների գործնական կիրառմանը, հմտությունների և կարողությունների զարգացմանը, աշխատանքային միջավայրին ծանոթանալուն և մասնագիտական կողմնորոշման ամրապնդմանը։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև կրթություն-գրադարան փոխհարաբերությունների տեսական, գործնական և մեթոդաբանական հիմքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է ազգային գրադարանը նպաստել մասնագիտական կրթության որակի բարձրացմանը։ ՀԱԳ-ում տարբեր ուսումնական հաստատությունների ուսանողների պրակտիկայի իրական փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համագործակցության արդյունավետությունը և բացահայտելու դրա կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր շեշտադրումներից է տեսական գիտելիք–գործնական կիրառություն շարունակական շղթայի ապահովումը, որի շնորհիվ ուսանողը հնարավորություն է ստանում կրթական ծրագրում ձեռք բերած գիտելիքները կիրառել իրական մասնագիտական միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել նաև ուսումնական հաստատությունների և գրադարանների միջև համագործակցության նոր ձևերի մշակման, պրակտիկայի ծրագրերի կատարելագործման և ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, կրթության կազմակերպիչներին, բուհերի և քոլեջների դասախոսներին, պրակտիկայի ղեկավարներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և գրադարանային ոլորտի մասնագետներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է օպտիկական սահմանափակիչների և անջատիչների թվային մոդելավորմանը՝ հիմնված ոչ գծային շերտավոր միկրոկառուցվածքների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լույսի տարածման ոչ գծային դինամիկան բազմաշերտ միջավայրերում՝ ընդգծելով ինտենսիվությունից կախված բեկման ցուցիչի փոփոխությունների ազդեցությունը օպտիկական ազդանշանների կառավարման վրա։ Գրքում ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել լազերային ճառագայթների փոխազդեցությունը շերտավոր միկրոկառուցվածքների հետ, ինչպես նաև գնահատել օպտիկական հոսքերի սահմանափակման և անջատման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային Շրեդինգերի հավասարման, Ֆինիտ տարբերությունների և Ֆինիտ տարրերի մեթոդների կիրառմանը թվային սիմուլյացիաների իրականացման համար։ Հեղինակը վերլուծում է նաև կառուցվածքային պարամետրերի՝ շերտերի հաստության, բեկման ինդեքսների և ոչ գծայինության գործակիցների ազդեցությունը օպտիկական սարքերի աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից ֆոտոնիկայի և ինտեգրալ օպտիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով բարձր արագության օպտիկական կոմուտատորների և սահմանափակիչների նախագծման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։