Bergkarabach: Massenflucht nach Armenien hält an

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի ձևավորման, զարգացման և մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մրցակցության վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետ կազմակերպման և կարգավորման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ալկոհոլային խմիչքների տարբեր հատվածները՝ գինու, կոնյակի և բրենդիի, օղու, գարեջրի և այլ արտադրատեսակների շուկաները՝ հաշվի առնելով դրանց արտադրության, իրացման, ներմուծման և արտահանման առանձնահատկությունները։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի վերաբերյալ հետազոտություններում շեշտադրվում են արտադրության կառուցվածքը, արտահանման հնարավորությունները, շուկայի զարգացման միտումները և առանձին արտադրատեսակների մրցակցային պայմանները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է շուկայի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը և տնտեսավարող սուբյեկտների միջև մրցակցության մակարդակի գնահատումը։ Մասնագիտական ուսումնասիրությունները, մասնավորապես հայկական գինու շուկայի օրինակով, ցույց են տվել, որ որոշ հատվածներում մրցակցությունը կարող է սահմանափակված լինել և շուկան ունենալ օլիգոպոլիստական բնույթ, ինչը կարևոր է մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել շուկա մուտք գործելու խոչընդոտները, արտադրության ծավալները, ընկերությունների շուկայական մասնաբաժինները, գնագոյացման առանձնահատկությունները, ապրանքանիշերի ազդեցությունը, սպառողների նախասիրությունները և տեղական ու ներմուծվող արտադրանքի միջև մրցակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման ազդեցությանը մրցակցային միջավայրի ձևավորման վրա։ Ալկոհոլային խմիչքների արտադրության որոշ տեսակներ ՀՀ-ում ենթակա են հատուկ կարգավորման, իսկ ոլորտում գործում են արտադրության և իրացման նկատմամբ սահմանված իրավական ու վարչական պահանջներ։ Այս պայմաններում պետական քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ հետապնդել շուկայի կարգավորման, հարկային եկամուտների ապահովման, արտադրանքի որակի վերահսկողության և մրցակցային միջավայրի պահպանման նպատակներ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև հարկային քաղաքականության ազդեցությունը մրցակցության վրա, քանի որ հարկային բեռի և դրա կիրառման մեխանիզմների տարբերությունները կարող են անդրադառնալ արտադրողների ծախսերի, վերջնական գների և շուկայում մրցակցելու հնարավորությունների վրա։ ՀՀ-ում սպիրտային խմիչքների շուկաների մրցակցային պայմանների վերաբերյալ ուսումնասիրություններում հենց հարկման մեթոդաբանությունն է դիտարկվել որպես մրցակցային միջավայրի վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է տեղական արտադրության և արտաքին առևտրի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի համար արտահանումը կարող է ունենալ առանձնահատուկ տնտեսական նշանակություն՝ նպաստելով արտադրության ընդլայնմանը, արտաքին շուկաների յուրացմանը և ոլորտի միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։ Միաժամանակ ներմուծվող արտադրանքի առկայությունը ներքին շուկայում ձևավորում է լրացուցիչ մրցակցային ճնշում և արտադրողներին դրդում է կատարելագործել արտադրանքի որակը, տեսականին, գնային քաղաքականությունը և շուկայավարման մեխանիզմները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել նաև շուկայի մրցակցային միջավայրի բարելավման առաջարկություններ՝ ուղղված նոր մասնակիցների մուտքի հնարավորությունների ընդլայնմանը, անբարեխիղճ մրցակցության սահմանափակմանը, շուկայի թափանցիկության բարձրացմանը, հավասար մրցակցային պայմանների ապահովմանը և տեղական արտադրողների արդյունավետության բարձրացմանը։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև սպառողների շահերի պաշտպանությունը և արտադրանքի որակի ու մակնշման նկատմամբ վերահսկողությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների շուկայի տնտեսական կառուցվածքի, մրցակցային հարաբերությունների և պետական կարգավորման փոխազդեցության ուսումնասիրության համար՝ առաջարկելով շուկայի զարգացման և մրցակցային միջավայրի կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մոտեցումներ։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը գրականության հանձնարարական ցանկ է՝ նվիրված տիեզերքի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի ուսումնասիրությանը։ Այն նախատեսված է ընթերցողին համապատասխան գիտական և ուսումնական գրականության ուղղորդելու համար՝ աստղագիտության և տիեզերագիտության հիմնական թեմաների վերաբերյալ ավելի խորքային գիտելիքներ ձեռք բերելու նպատակով։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է ընդգրկել տիեզերքի ընդհանուր կառուցվածքը, գալակտիկաները, աստղերը, մոլորակային համակարգերը, տիեզերական նյութի և ճառագայթման բնույթը, ինչպես նաև տիեզերքի ծագման և զարգացման վերաբերյալ ժամանակակից գիտական պատկերացումները։ Կարևոր թեմաներից են Մեծ պայթյունի տեսությունը, տիեզերքի ընդարձակումը, գալակտիկաների ձևավորումն ու զարգացումը, աստղերի ծնունդը և էվոլյուցիան, սև խոռոչները, մութ նյութը, մութ էներգիան և տիեզերքի հնարավոր ապագան։ Ցանկի հիմնական արժեքն այն է, որ այն կարող է ծառայել որպես կողմնորոշիչ նյութ ուսանողների, դասավանդողների, հետազոտողների և աստղագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ օգնելով ընտրել համապատասխան աղբյուրներ՝ կախված ուսումնասիրվող թեմայից և գիտելիքների մակարդակից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես տիեզերագիտության հիմնարար հասկացություններին ծանոթանալու, այնպես էլ առանձին խնդիրների վերաբերյալ մասնագիտական գրականություն գտնելու համար։ Քանի որ տիեզերքի կառուցվածքի և էվոլյուցիայի ուսումնասիրությունը միավորում է աստղագիտության, ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի տարբեր ուղղություններ, առաջարկվող գրականությունը կարող է ընդգրկել ինչպես ընդհանուր և ներածական աշխատություններ, այնպես էլ ավելի մասնագիտացված ուսումնասիրություններ։ Այս առումով ցանկը կարելի է դիտարկել որպես գիտական ընթերցանության կազմակերպման գործնական ուղեցույց, որը հնարավորություն է տալիս համակարգված ձևով խորացնել գիտելիքները տիեզերքի մասին և անցում կատարել հանրամատչելի նյութերից դեպի ավելի մասնագիտական աղբյուրներ։

Պատմություն

Այս պատմագիտական աշխատությունը ուսումնասիրում է հայ ժողովրդի պատմական դրությունը Օսմանյան կայսրության անկման ժամանակաշրջանում և այն քաղաքական, սոցիալական ու միջազգային գործընթացները, որոնք ուղեկցեցին կայսրության փլուզմանը։ Հեղինակը վերլուծում է հայ համայնքների հասարակական կյանքը, ազգային շարժումների զարգացումը, բարեփոխումների փորձերը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների իրադարձությունները և դրանց հետևանքները տարածաշրջանի ժողովուրդների համար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև մեծ տերությունների քաղաքականությունը, Օսմանյան կայսրության ներքին ճգնաժամերը, ազգային հարցի դերը և հետպատերազմյան նոր աշխարհակարգի ձևավորման գործընթացները։ Գիրքը նպատակ ունի ներկայացնել հայերի պատմական փորձառության և կայսրության անկման փոխկապակցվածությունը՝ հիմնվելով պատմական աղբյուրների ու վերլուծությունների վրա։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության ու տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Իտալիայի ազգային-ազատագրական շարժումների նկատմամբ հայ հասարակական մտքի վերաբերմունքի և գնահատականների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Իտալիայի ազգային միավորման գործընթացներն են և դրանց ընկալումը հայ մտավորականության ու հասարակական-քաղաքական շրջանակների կողմից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես էին իտալական ազգային շարժման գաղափարները, քաղաքական զարգացումները և ազատագրական պայքարի փորձը ներկայացվում ու մեկնաբանվում հայ մամուլում, հրապարակախոսության և հասարակական մտքի տարբեր դրսևորումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իտալիայի միավորման գործընթացի հիմնական փուլերին և այն գաղափարական ու քաղաքական արժեքներին, որոնք կարող էին հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի ներկայացուցիչներին՝ ազգային ինքնորոշում, պետականության վերականգնում, ազատություն, անկախություն, քաղաքացիական իրավունքներ և ազգային համախմբում։ Աշխատությունը վերլուծում է հայ հեղինակների և հասարակական գործիչների վերաբերմունքը իտալական ազգային-ազատագրական շարժման գործիչների ու գաղափարների նկատմամբ և բացահայտում դրանց հնարավոր ազդեցությունը հայկական ազգային մտածողության զարգացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համեմատական դիտարկումը, որի միջոցով բացահայտվում են իտալական և հայկական ազգային շարժումների միջև ընկալված ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Իտալիայի փորձը հայ հասարակական մտքի շրջանակում կարող էր ընկալվել որպես ազգային ազատագրության, քաղաքական կազմակերպվածության և պետականության ձգտման օրինակ, ինչի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու 19-րդ դարի հայկական ազգային գաղափարախոսության ձևավորման գործընթացները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պարբերական մամուլի, հրապարակախոսական հոդվածների, գրական-հասարակական երկերի և այլ աղբյուրների վերլուծությունը, որոնց միջոցով վերականգնվում է ժամանակաշրջանի մտավոր մթնոլորտը և իտալական իրադարձությունների արձագանքը հայ իրականության մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու եվրոպական քաղաքական գաղափարների տարածումը հայ հասարակության շրջանում և դրանց վերաիմաստավորումը հայկական ազգային խնդիրների համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքի, ազգային-ազատագրական գաղափարների և եվրոպական քաղաքական շարժումների փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, քաղաքագետներին, հասարակական մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրականագետներին, ուսանողներին և 19-րդ դարի հայկական ազգային-քաղաքական գաղափարների ձևավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հյուսիսարևմտյան Իրանում բնակվող ժողովուրդների գենետիկական կառուցվածքի, նրանց միջև կենսաբանական ազգակցության և պատմական ժողովրդագրական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հայրական և մայրական գծերով փոխանցվող գենետիկական մարկերների համադրված վերլուծության միջոցով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Y քրոմոսոմի և միտոքոնդրիումային ԴՆԹ-ի փոփոխականության վրա, որոնք պոպուլյացիոն գենետիկայում հնարավորություն են տալիս համապատասխանաբար ուսումնասիրել հայրական և մայրական ծագումնաբանական գծերի տարածվածությունն ու բազմազանությունը։ Տարբեր բնակչական խմբերից ստացված տվյալների համեմատական ուսումնասիրության միջոցով գնահատվում են գենետիկական նմանություններն ու տարբերությունները, առանձին գենետիկական գծերի հաճախականությունները և պոպուլյացիաների միջև հնարավոր պատմական կապերը։ Կարևորվում է տարածաշրջանի աշխարհագրական և պատմամշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությունը բնակչության գենետիկական կազմի ձևավորման վրա, քանի որ Հյուսիսարևմտյան Իրանը պատմականորեն գտնվել է տարբեր ժողովուրդների տեղաշարժերի, առևտրային ճանապարհների և մշակութային փոխազդեցությունների տարածքում։ Գենետիկական տվյալները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բնակչության ձևավորման երկարաժամկետ գործընթացները, հնարավոր միգրացիոն հոսքերը, տարբեր խմբերի միջև գենային փոխանակությունը և որոշ հայրական կամ մայրական գծերի աշխարհագրական տարածման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Y քրոմոսոմային և միտոքոնդրիումային տվյալների համեմատությանը, քանի որ դրանց միջև արձանագրվող տարբերությունները կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել անցյալում տղամարդկանց և կանանց տեղաշարժերի ու ժողովրդագրական գործընթացների առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ուսումնասիրվող խմբերի տվյալների համեմատություն հարևան տարածաշրջանների և այլ պոպուլյացիաների գենետիկական ցուցանիշների հետ՝ ավելի լայն տարածաշրջանային փոխհարաբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Գենետիկական բազմազանության ուսումնասիրությունը կատարվում է բնակչությունների պատմության վերակառուցման համատեքստում և չի ենթադրում անհատների մշակութային, լեզվական կամ ազգային ինքնության որոշում միայն կենսաբանական տվյալների հիման վրա։ Աշխատությունը համադրում է գենետիկայի, մարդաբանության, ժողովրդագրության և բնակչությունների պատմության մոտեցումները՝ տարածաշրջանի բնակչական կազմի ձևավորման վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պոպուլյացիոն և էվոլյուցիոն գենետիկայի, մոլեկուլային մարդաբանության, պատմական ժողովրդագրության և տարածաշրջանի ժողովուրդների ծագման ու փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Մշակույթ

Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը և այդպիսով ընթերցողներին, մասնագետներին ու գրադարանային աշխատակիցներին արագ տեղեկություն տրամադրել համապատասխան աղբյուրների մասին։ Այն կազմվել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից և նախատեսված է մշակույթի ու արվեստի բնագավառի գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մշակույթի, մշակութային շինարարության, կուլտուր-լուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, ինչպես նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Հրատարակության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ներկայացնում է ոչ միայն գրքեր, այլև պարբերական մամուլում հրապարակված համապատասխան հոդվածներ և այլ նյութեր՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական տեղեկատվական դաշտի բավական ընդգրկուն պատկեր։ Նյութերը դասավորված են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սկզբունքով, իսկ յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով՝ սկզբում հայերեն, այնուհետև ռուսերեն լեզուներով։ Յուրաքանչյուր նկարագրությանը կից գրքային շիֆրի նշումը լրացուցիչ հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ նույնականացնել և գրադարանային ֆոնդում գտնել համապատասխան հրատարակությունը։ Այս կառուցվածքը ցանկը դարձնում է ոչ միայն նոր գրականության մասին տեղեկատու, այլև գործնական որոնողական գործիք, որը կարող է օգտագործվել հետազոտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերման, գրականության ընտրության և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման ժամանակ։ Հրատարակության արժեքը հատկապես մեծ է պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել այդ ոլորտների գիտական ու տեղեկատվական միջավայրի զարգացումը։ Նման մատենագիտական ցանկերը նաև կարևոր սկզբնաղբյուր են գրադարանագիտության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են խորհրդային շրջանում մասնագիտացված տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման ձևերը, դասակարգման սկզբունքները և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման մեթոդները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության ամբողջությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդես է գալիս որպես մշակույթի և արվեստի ոլորտում նոր գրականության համակարգված տեղեկատու՝ միավորելով մատենագիտական ճշգրտությունը, թեմատիկ դասակարգումը և գրական աղբյուրների որոնման գործնական հարմարությունը։