Bergkarabach: Mehr als 6.000 Flüchtlinge in Armenien angekommen

Տնտեսագիտություն

Ասլանյանը ներկայացնում է աշխատանքի ժամանակի կառավարման հիմնարար սկզբունքները, ինչպես նաև այն գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է չափել և գնահատել աշխատողների աշխատանքային արդյունավետությունը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբեր մեթոդներին, որոնց միջոցով կարող են վերլուծվել աշխատանքային ժամանակի ծախսերը՝ ժամանակի հաշվարկային մոդելներ, վիճակագրական մեթոդներ, ժամանակի նմուշառման վերլուծություններ և գործիքներ, որոնք կարող են օգտագործվել ժամանակի կառավարման ոլորտում։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպիսի գործոններ են ազդում աշխատաժամանակի արդյունավետ օգտագործման վրա՝ այդ թվում տնտեսական գործոններ, տեխնոլոգիական զարգացումներ, կազմակերպչական մշակույթ և աշխատանքային պայմաններ։ Ասլանյանը նաև քննարկում է աշխատանքային ժամանակի վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու մեթոդներ, որոնք կիրառվում են աշխատուժի ներգրավվածության, աշխատանքի կազմակերպման, ժամային կարգապահության բարելավման ու աշխատակազմի արդյունավետության բարձրացման հարցերում։ Գրքում ներկայացված են ինչպես ավանդական մեթոդներ, այնպես էլ նորարարական մոտեցումներ, որոնք օգտագործվում են ժամանակի կառավարման համար՝ այնպիսի թեմաներով, ինչպես՝ կազմակերպությունների արդյունավետությունը, արտադրողականությունը և աշխատավարձերի հարցերը։ Ասլանյանը շեշտում է, որ աշխատաժամանակի կառավարման ճիշտ մեթոդները կարող են ոչ միայն ավելացնել կազմակերպության աշխատուժի արդյունքը, այլև նպաստել ավելի լավ աշխատանքային մթնոլորտի ստեղծմանը՝ դրանով իսկ նվազեցնելով կուտակված պաշարների ավելացումը, ժամկետների խախտումները կամ աշխատողի բեռնվածության բարձրացումը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետներին, մենեջերներին, ժամանակի կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև այն ուսանողներին, ովքեր հետաքրքրված են աշխատանքի կազմակերպման ու արդյունավետության բարելավման հարցերով։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես ուսումնական նյութ ժամանակի կառավարման ոլորտում։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կավային գրունտների դինամիկական ամրության ուսումնասիրությանը՝ դրանց սահմանային և սահմանայինից առաջ վիճակներում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել արտաքին դինամիկական ազդեցությունների պայմաններում կավային գրունտների մեխանիկական վարքագծի, դեֆորմացիայի և ամրության փոփոխության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում են այն գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում գրունտում կրկնվող կամ արագ փոփոխվող բեռնվածքների ազդեցության ներքո, երբ նյութը կարող է աստիճանաբար մոտենալ իր կրողունակության սահմանին կամ արդեն գտնվել սահմանային վիճակում։ Աշխատանքում կարևորվում է կավային գրունտների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, խոնավության, խտության, լարվածային վիճակի և բեռնավորման բնույթի ազդեցությունը դրանց դինամիկական հատկությունների վրա։ Սահմանայինից առաջ վիճակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել գրունտի վարքագիծը այն փուլում, երբ դեռ պահպանվում է որոշակի ամրության պաշար, իսկ սահմանային վիճակի վերլուծությունը՝ հասկանալ խափանման և կայունության կորստի մեխանիզմները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել շինարարական կառույցների հիմքերի, հողային պատնեշների, ճանապարհային և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, ինչպես նաև դինամիկ բեռնվածքների ենթարկվող այլ երկրատեխնիկական համակարգերի նախագծման և հաշվարկի ժամանակ։ Աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն դեպքերում, երբ գրունտները ենթարկվում են մեքենաների և տրանսպորտի թրթռումների, տեխնոլոգիական սարքավորումների ազդեցության, հարվածային բեռնվածքների կամ այլ փոփոխական ուժերի։ Կավային գրունտների դինամիկական ամրության առանձնահատկությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել դրանց կայունությունը, կանխատեսել հնարավոր դեֆորմացիաներն ու խափանումները և բարձրացնել կառուցվածքների շահագործման հուսալիությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միտված է կավային գրունտների իրական աշխատանքային պայմաններում մեխանիկական վարքագծի ավելի խոր ըմբռնմանը և դրանց դինամիկական հատկությունների հաշվառմամբ հիմնավորված երկրատեխնիկական լուծումների մշակմանը։

Պատմություն

Նյութը նվիրված է հայոց պատմագրական երկերի գիտական բնագրերի կազմության տեսական և գործնական խնդիրների, ինչպես նաև այդ երկերի ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է տարբեր ձեռագրերում պահպանված, երբեմն իրարից էապես տարբերվող ընթերցումների, բացթողումների, հավելումների և լեզվական փոփոխությունների համադրման միջոցով հնարավորինս հավաստիորեն վերականգնել պատմագրական ստեղծագործության բնագրային ձևը։ Հայ միջնադարյան պատմագրության բազմաթիվ երկեր մեզ են հասել տարբեր ժամանակներում ընդօրինակված ձեռագրերով, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատկությունները և կարող է արտացոլել ինչպես սկզբնաղբյուրի ավանդույթը, այնպես էլ հետագա գրիչների միջամտությունները։ Գիտական բնագրի կազմությունը հետևաբար պահանջում է ձեռագրերի մանրակրկիտ համեմատություն, դրանց փոխհարաբերությունների պարզում, տարբեր ընթերցումների գրանցում և առավել հիմնավորված տարբերակի ընտրություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ձեռագրերի դասակարգումը և դրանց փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ տարբեր օրինակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե որ ձեռագրերն են ավելի մոտ ընդհանուր նախօրինակին և որոնք են ենթարկվել հետագա խմբագրական կամ լեզվական փոփոխությունների։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գրիչների սխալները, բառերի և արտահայտությունների փոփոխությունները, կրկնությունները, բացթողումները, լուսանցքային հավելումները և այլ միջամտություններ, որոնք կարող են ազդել պատմագրական երկի բովանդակության և կառուցվածքի վրա։ Գիտական հրատարակության պատրաստման ժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել հեղինակային տեքստին վերագրվող հատվածները հետագա հավելումներից և հնարավոր խմբագրական փոփոխություններից։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն նաև հնագրագիտական, լեզվաբանական, աղբյուրագիտական և տեքստաբանական մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ձեռագրերի արտաքին հատկանիշները, այլև դրանց լեզուն, ուղղագրությունը, բառապաշարը և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես է տվյալ պատմագրական երկը փոխանցվել սերունդների միջև, ինչպիսի փոփոխություններ է կրել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչ ազդեցություն են ունեցել ընդօրինակման ու խմբագրման գործընթացները։ Կարևոր է նաև ձեռագրերի ժամանակագրական և աշխարհագրական համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց ստեղծման միջավայրը կարող է լրացուցիչ տեղեկություններ տալ տեքստի փոխանցման պատմության մասին։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև գիտական բնագրերի կազմության սկզբունքներին՝ բնագրային տարբերակների ընտրությանը, տարընթերցումների ներկայացմանը, ծանոթագրությունների համակարգին և խմբագրական միջամտությունների սահմաններին։ Այսպիսի աշխատանքը հատկապես կարևոր է հայ պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ հուսալի գիտական բնագիրը հիմք է հետագա պատմագիտական, գրականագիտական և լեզվաբանական հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման միավորում է տեքստաբանության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և հայագիտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայ պատմագրական երկերի ձեռագրական փոխանցման օրինաչափությունները և մշակել դրանց գիտական հրատարակության առավել հիմնավորված սկզբունքներ՝ պահպանելով պատմական տեքստի բնագրային արժեքն ու փոխանցման ավանդույթի առանձնահատկությունները։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է եվրոպական փոխառությունների ներթափանցումը միջին հայերենում՝ ընդգծելով լեզվական շփումների պատմական, մշակութային և սոցիալ-քաղաքական նախադրյալները։ Նշվում է, որ միջին հայերենի փուլում հայերենը գտնվել է ակտիվ փոխազդեցության մեջ տարբեր եվրոպական լեզվամշակութային միջավայրերի հետ, ինչը պայմանավորված էր առևտրային կապերով, դիվանագիտական հարաբերություններով, ինչպես նաև կրոնական և մշակութային փոխառնչություններով։ Վերլուծվում է, որ փոխառությունները հիմնականում ներմուծվել են այն ոլորտներում, որոնք կապված էին քաղաքային կյանքի, վարչական համակարգի, ռազմական գործի, ինչպես նաև առևտրի և արհեստների հետ՝ արտացոլելով նոր հասարակական իրականությունների լեզվական անհրաժեշտությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառված բառերի հնչյունաբանական և ձևաբանական հարմարեցման գործընթացներին, որոնց արդյունքում օտար ծագման միավորները աստիճանաբար ինտեգրվել են հայերենի կառուցվածքային համակարգին՝ ձեռք բերելով տեղական լեզվական առանձնահատկություններ։ Նշվում է նաև, որ որոշ փոխառություններ պահպանել են իրենց սկզբնական իմաստային բովանդակությունը, մինչդեռ մյուսները ենթարկվել են իմաստային փոփոխությունների կամ նեղացման՝ համապատասխանելով տեղական հաղորդակցական միջավայրին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ եվրոպական փոխառությունները միջին հայերենում հանդիսանում են լեզվական փոխազդեցությունների կարևոր վկայություն և արտացոլում են պատմական զարգացման ընթացքում տեղի ունեցած մշակութային ինտեգրման գործընթացները։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը ուսումնական-տեղեկատվական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման պատմական ուղին՝ սկսած առաջին հաշվողական սարքերից մինչև ժամանակակից թվային համակարգեր։ Գրքում նկարագրվում է, թե ինչպես են զարգացել հաշվարկային միջոցները՝ մեխանիկական հաշվիչներից և առաջին համակարգիչներից մինչև միկրոպրոցեսորներ, անհատական համակարգիչներ և ինտերնետային տեխնոլոգիաներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական հեղափոխություններին, որոնք փոխել են հասարակության, տնտեսության և գիտության զարգացումը։ Ներկայացվում են նաև ինֆորմատիկայի հիմնական փուլերը՝ ծրագրավորման լեզուների առաջացումը, տվյալների մշակման համակարգերը, ցանցային տեխնոլոգիաները և ժամանակակից թվային հարթակները։ Քննարկվում է նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը կրթության, աշխատանքի և հաղորդակցության վրա։ Գիրքը նպատակ ունի օգնել ընթերցողին հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվել ժամանակակից թվային աշխարհը և ինչ դեր ունի ինֆորմատիկան հասարակության զարգացման մեջ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1907-1967 թվականներին Եգիպտոսի ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների պատմության, հասարակական դիրքի, քաղաքական ներգրավվածության և մշակութային կյանքի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Եգիպտոսի բազմազգ և բազմադավան հասարակության առանձնահատկությունները, տարբեր համայնքների ձևավորման ու զարգացման պատմական պայմանները, նրանց իրավական կարգավիճակը և հասարակական հարաբերություններում ունեցած դերակատարությունը։ Ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանը ներառում է Եգիպտոսի նորագույն պատմության մի շարք կարևոր փուլեր՝ բրիտանական ազդեցության շրջանը, ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացումը, միապետության ժամանակաշրջանը, երկրի անկախացման գործընթացը, 1952 թվականի հեղափոխությունը և դրան հաջորդած քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայ, ղպտի, հրեա, հույն, իտալացի և այլ ազգային ու կրոնական համայնքների պատմական ներկայությանը, նրանց թվաքանակի և սոցիալական կազմի փոփոխություններին, կրթական ու կրոնական հաստատությունների գործունեությանը, մշակութային ինքնության պահպանմանն ու համայնքային կազմակերպությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են քաղաքական իշխանության փոփոխությունները, ազգային գաղափարախոսության զարգացումը, տնտեսական վերափոխումները և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունը անդրադարձել փոքրամասնությունների իրավունքների, հնարավորությունների և հասարակական դիրքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համայնքների տնտեսական գործունեությանը, մասնավորապես առևտրի, ձեռնարկատիրության, ֆինանսների և այլ ոլորտներում նրանց ունեցած մասնակցությանը, ինչպես նաև երկրի քաղաքային կյանքի և մշակութային միջավայրի ձևավորման գործում նրանց ներդրմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև ազգային ինքնության, կրոնական պատկանելության և քաղաքացիական ինքնագիտակցության փոխհարաբերությունները, միջհամայնքային հարաբերությունները և տարբեր խմբերի ինտեգրման կամ առանձնացման գործընթացները։