Եվրոպական փոխառությունները միջին հայերենում

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայերենի հոլովական իմաստների արտահայտման ձևերին ֆրանսերեն լեզվում՝ դիտարկելով երկու լեզվական համակարգերի կառուցվածքային և տիպաբանական տարբերությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է այն, թե ինչպես են հայերենի հոլովային հարաբերությունները, որոնք արտահայտվում են ձևաբանական վերջավորություններով, փոխանցվում ֆրանսերենում հիմնականում շարահյուսական և նախդրական կառուցվածքների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի ուղղական, հայցական, տրական, սեռական, բացառական և գործիական իմաստների համարժեքներին ֆրանսերենում, ինչպես նաև նախդիրների և բառակարգի դերին այդ իմաստների արտահայտման գործընթացում։ Ներկայացվում են նաև թարգմանական համապատասխանությունների խնդիրները, երկլեզու կառուցվածքների համեմատական վերլուծությունը և իմաստային համարժեքության ապահովման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է համեմատական լեզվաբանության և թարգմանագիտության համար՝ նպաստելով տարբեր լեզվական համակարգերի միջև քերականական իմաստների փոխանցման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։

Lեզվաբանություն

Այս թեման վերաբերում է «հաց» և «ջուր» հասկացությունների լեզվաճանաչողական (կոգնիտիվ-լեզվաբանական) ընկալմանը անգլերենում՝ հայերենի հետ համեմատական զուգադրությամբ՝ ընդգծելով, թե ինչպես են այս երկու հիմնական կենսական հասկացությունները ձևավորվում լեզվական և մշակութային գիտակցության մեջ։ Հայերենում «հաց» և «ջուր» բառերը կրում են ոչ միայն կենսաբանական անհրաժեշտության, այլ նաև մշակութային և արժեքային խոր իմաստներ․ «հացը» հաճախ ընկալվում է որպես գոյության, աշխատանքի արդյունքի և հյուրասիրության խորհրդանիշ, իսկ «ջուրը»՝ որպես մաքրության, կյանքի աղբյուրի և կենսական շարունակականության նշան։ Անգլերենում համապատասխանաբար bread և water հասկացությունները հիմնականում պահպանում են իրենց առաջնային՝ կենսաբանական և առօրյա իմաստները, սակայն bread-ը որոշ կոնտեքստներում կարող է ձեռք բերել ավելի լայն իմաստներ՝ օրինակ՝ «livelihood» կամ «income» (bread and butter արտահայտության մեջ), մինչդեռ water-ը հաճախ օգտագործվում է նաև փոխաբերական՝ «flow», «life force» կամ «emotional depth» իմաստներով տարբեր համատեքստերում։ Լեզվաճանաչողական մոտեցմամբ կարելի է նշել, որ երկու լեզուներում էլ այս հասկացությունները ձևավորում են հիմնական կոնցեպտուալ մոդելներ՝ կապված գոյատևման, մշակութային փորձի և խորհրդանշական մտածողության հետ, սակայն հայերենում դրանց շուրջ մշակութային-հավաքական արժեքավորումը ավելի ընդգծված է ավանդական կենցաղի և սոցիալական նորմերի ազդեցությամբ։ Այս զուգադրությունը ցույց է տալիս, որ հիմնական բնական հասկացությունները տարբեր լեզուներում կարող են ունենալ համընդհանուր հիմք, բայց միաժամանակ տարբեր մշակութային շերտավորում և իմաստային ընդլայնում։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է բնակչության կենսամակարդակի ձևավորման և գնահատման հիմնախնդիրները մարդկային զարգացման հայեցակարգի շրջանակում՝ ներկայացնելով սոցիալ-տնտեսական զարգացման և մարդու բարեկեցության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կենսամակարդակի հիմնական ցուցանիշները՝ եկամուտների մակարդակ, սպառման կառուցվածք, զբաղվածություն, կրթության և առողջապահության հասանելիություն, ինչպես նաև սոցիալական անհավասարության դրսևորումները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է մարդկային զարգացման ինդեքսի բաղադրիչներին, աղքատության չափման մեթոդներին և սոցիալական քաղաքականության ազդեցությանը բնակչության կյանքի որակի վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական աճի և մարդկային զարգացման փոխհարաբերությունները, պետական քաղաքականության դերը սոցիալական բարեկեցության ապահովման գործում և զարգացման կայունության խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ սոցիալ-տնտեսական իրականությանը, տարածաշրջանային անհավասարություններին և կենսամակարդակի բարելավման հնարավորություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բնակչության կենսամակարդակի և մարդկային զարգացման հայեցակարգի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, սոցիոլոգների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։

Տնտեսագիտություն

Մաթևոսյան Ա.-ն գրքում ներկայացնում է հարկաբյուջետային քաղաքականության էությունը որպես պետության տնտեսական կարգավորման կարևոր գործիք, որը ներառում է հարկերի, պետական ծախսերի և բյուջետային հավասարակշռության միջոցով տնտեսական գործընթացների վրա ազդեցության մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են հարկաբյուջետային քաղաքականության նպատակները՝ տնտեսական աճի խթանում, գնաճի վերահսկում, գործազրկության նվազեցում և սոցիալական բարեկեցության ապահովում, ինչպես նաև դրանց իրականացման գործիքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բյուջետային համակարգի կառուցվածքին, եկամուտների և ծախսերի ձևավորմանը, հարկային քաղաքականության առանձնահատկություններին և պետական պարտքի դինամիկային։ Գրքում առանձնացված է կառուցվածքային բյուջեի գնահատման մեթոդաբանությունը, որտեղ հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես կարելի է տարբերել բյուջեի ցիկլային և կառուցվածքային բաղադրիչները՝ գնահատելով պետական ֆինանսների իրական կայունությունը տնտեսական ցիկլերի ազդեցությունից անկախ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հարկաբյուջետային կարգապահության և մակրոտնտեսական կայունության փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով արդյունավետ ֆինանսական քաղաքականության դերը երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսական իրականության վերլուծությունը՝ ներկայացնելով վիճակագրական տվյալներ և կիրառական գնահատականներ։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների և հանրային քաղաքականության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։