Բնապահպանական կրթության կազմակերպումը ՀՀ-ում

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ֆունկցիոնալ մոդելավորման գործընթացի արագացմանը՝ սխեմայի առանձին տարրերի խոշորացման և դրանց ավելի ընդհանրացված մոդելներով ներկայացման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն խնդիրը, որ ժամանակակից ինտեգրալ սխեմաների բարդության և տարրերի քանակի աճի պայմաններում մանրամասն մոդելավորումը կարող է պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ և երկար ժամանակ, հատկապես մեծածավալ թվային կամ խառը կառուցվածք ունեցող նախագծերի դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմայի փոխկապակցված տարրերի կամ ֆունկցիոնալ հատվածների խմբավորմանը և դրանց միասնական, ավելի բարձր մակարդակի մոդելներով փոխարինմանը՝ պահպանելով համակարգի հիմնական ֆունկցիոնալ վարքագիծը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մոդելավորման ընթացքում մշակվող օբյեկտների քանակը և պարզեցնել հաշվարկային ներկայացումը՝ առանց ամբողջ սխեմայի ֆունկցիոնալ հատկությունների էական կորստի։ Քննվում են տարրերի խմբավորման չափանիշները, սխեմայի կառուցվածքային վերլուծության սկզբունքները և այն պայմանները, որոնց դեպքում մի քանի տարրերի համատեղ ներկայացումը կարող է համարվել բավարար ճշգրիտ։ Կարևորվում է մոդելի պարզեցման և արդյունքների հավաստիության միջև հավասարակշռությունը, քանի որ չափազանց մեծ ընդհանրացումը կարող է հանգեցնել սխեմայի իրական վարքագծի կարևոր առանձնահատկությունների կորստի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սկզբնական և խոշորացված մոդելների համեմատական փորձարկումը՝ գնահատելով մոդելավորման ժամանակը, հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և ստացված արդյունքների համապատասխանությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սխեմայի այն հատվածների հայտնաբերմանը, որոնք հնարավոր է արդյունավետորեն միավորել մեկ ֆունկցիոնալ բլոկի մեջ, ինչպես նաև այն տարրերին, որոնց մանրամասն ներկայացումը անհրաժեշտ է պահպանել։ Մեթոդի կիրառումը կարող է հիմնվել ինտեգրալ սխեմայի հիերարխիկ կառուցվածքի վրա՝ ցածր մակարդակի տարրերից անցնելով ավելի բարձր մակարդակի տրամաբանական կամ ֆունկցիոնալ բլոկների։ Դիտարկվում են նաև ավտոմատացված ալգորիթմների մշակման հնարավորությունները, որոնք կարող են վերլուծել սխեմայի կառուցվածքը, ընտրել խոշորացման ենթակա հատվածները և ձևավորել դրանց համարժեք մոդելները։ Մոդելավորման ժամանակի կրճատումը հատկապես կարևոր է նախագծման այն փուլերում, երբ անհրաժեշտ է բազմակի անգամ ստուգել սխեմայի աշխատանքը տարբեր մուտքային ազդանշանների և աշխատանքային պայմանների դեպքում։ Առաջարկվող մոտեցումը կարող է նպաստել նախագծման և ստուգման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի արագ հայտնաբերել ֆունկցիոնալ սխալները և գնահատել նախագծային լուծումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, համակարգչային մոդելավորման և էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է ֆոսֆոտրիոզների կատաբոլիզմին մասնակցող ֆերմենտների վերամոլեկուլային (նադմոլեկուլային) կազմակերպության և դրանց ակտիվության կարգավորման մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բջջային նյութափոխանակության տարածական-կառուցվածքային վերահսկման դերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են գլիկոլիտիկ ուղու հիմնական ֆերմենտների կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը բազմաֆերմենտային կոմպլեքսներում և մետաբոլիտների հոսքերի կազմակերպման սկզբունքները։ Հեղինակը վերլուծում է ֆերմենտների ակտիվության կարգավորման ալոստերիկ մեխանիզմները, հետթարգմանական մոդիֆիկացիաների ազդեցությունը և բջջային կոմպարտմենտալացման դերը նյութափոխանակային վերահսկման մեջ։ Գրքում քննարկվում են նաև ժամանակակից փորձարարական մոտեցումները՝ սպեկտրոսկոպիա, կառուցվածքային կենսաբանություն, մոլեկուլային մոդելավորում, որոնք օգտագործվում են ֆերմենտային համակարգերի դինամիկայի ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ փոխանակության կարգավորման ինտեգրացված մոդելներին և բջջի մետաբոլիկ հարմարվողականության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական կենսաքիմիայի և փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները՝ առաջարկելով նոր պատկերացումներ ֆերմենտային համակարգերի կազմակերպման և կարգավորման վերաբերյալ։ Գիրքը նախատեսված է կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, կենսաֆիզիկոսների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգիայի շուկաներում իրականացվող գործարքների ամբողջական պահանջների մոդելավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրաէներգիայի շուկայի մասնակիցների պահանջարկի ձևավորման, գործարքների կազմակերպման և շուկայական գործընթացների մոդելավորման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով էլեկտրաէներգիայի՝ որպես առանձնահատուկ ապրանքի տնտեսական և տեխնիկական բնույթը։ Ուսումնասիրվում են սպառողների և շուկայի այլ մասնակիցների պահանջարկի վրա ազդող գործոնները, գնային և ոչ գնային փոփոխականները, սպառման ծավալների տատանումները և դրանց ազդեցությունը գործարքների կառուցվածքի ու շուկայի հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պահանջարկի մաթեմատիկական ներկայացմանը և այնպիսի մոդելների կառուցմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել տարբեր շուկայական իրավիճակներում գործարքների ձևավորման գործընթացը, գնահատել հնարավոր արդյունքները և կանխատեսել պահանջարկի փոփոխությունները։ Աշխատանքը կարևոր է նաև էլեկտրաէներգիայի շուկաների արդյունավետության, գնագոյացման մեխանիզմների, շուկայական ռիսկերի գնահատման և որոշումների ընդունման գործընթացների կատարելագործման տեսանկյունից։ Մոդելավորման կիրառումը կարող է նպաստել շուկայի մասնակիցների վարքագծի ավելի ճշգրիտ վերլուծությանը, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը և էլեկտրաէներգիայի առևտրային գործընթացների օպտիմալացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի և տնտեսագիտության ոլորտների մասնագետների, էլեկտրաէներգիայի շուկաների հետազոտողների, մաթեմատիկական և տնտեսական մոդելավորմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հակադարձ ուղղված շրջանառական երևույթների ուսումնասիրությանը և սանտիմետրային ու միլիմետրային ալիքային տիրույթներում բաժանիչ (развязывающие) սարքերի մշակմանը՝ գերբարձր հաճախականությունների տեխնիկայի և միկրոալիքային ինժեներիայի շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման առանձնահատկությունները ոչ համաչափ կառուցվածքներում, որտեղ հնարավոր է առաջացնել հակադիր ուղղություններով էներգիայի հոսքեր և շրջանառական ռեժիմներ։ Աշխատությունում ներկայացվում են այդ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը՝ կապված ալիքային փոխազդեցությունների, մագնիսական անիզոտրոպիայի և կառուցվածքային ասիմետրիայի հետ։

Պատմություն

Աշխատությունը քաղաքական-պատմական և ինքնաքննադատական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է 20-րդ դարի առաջին տասնամյակների հայ քաղաքական կյանքի, պետականաշինության և կուսակցական գործունեության վերաբերյալ հեղինակի դիտարկումներն ու գնահատականները։ Հեղինակը Հովհաննես Քաջազնունին է՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության առաջին վարչապետը և Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության հիմնադիր անդամներից մեկը։ Գիրքը ձևավորվել է կուսակցության արտասահմանյան մարմինների խորհրդաժողովին ներկայացված զեկուցման հիման վրա, իսկ ռուսերեն հրատարակությունը լույս է տեսել Թիֆլիսում 1927 թվականին։ Հեղինակը հետադարձ հայացքով անդրադառնում է կուսակցության քաղաքական գործունեությանը, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ժամանակաշրջանի պետական ու արտաքին քաղաքական խնդիրներին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին և հայկական քաղաքական շրջանակների առջև ծառացած բարդ ընտրություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նախկին որոշումների և քաղաքական հաշվարկների քննադատական վերագնահատումը․ հեղինակը քննարկում է կազմակերպության հնարավորությունների գնահատման, արտաքին ուժերի նկատմամբ ակնկալիքների, պետական կառավարման փորձի և փոփոխված քաղաքական պայմաններին հարմարվելու խնդիրները։ Աշխատության առանցքային առանձնահատկությունն այն է, որ քննադատությունը ներկայացվում է հենց կուսակցության նախկին ղեկավար գործչի դիրքերից և արտացոլում է նրա անձնական քաղաքական եզրահանգումները, այլ ոչ թե չեզոք պատմագիտական գնահատական։ Հեղինակը հանգում է այն տեսակետին, որ պատմական նոր պայմաններում կուսակցության նախկին քաղաքական առաքելությունը սպառվել է, և անհրաժեշտ է վերանայել նրա հետագա գործունեության նպատակահարմարությունը։ Այս դիրքորոշումը հրապարակումից հետո առաջացրել է զգալի արձագանք և բանավեճ ինչպես կուսակցական շրջանակներում, այնպես էլ հայկական հասարակական ու քաղաքական միջավայրում։ Հետազոտական տեսանկյունից նյութը կարևոր է ոչ միայն ներկայացված քաղաքական գնահատականների, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի ներքին հակասությունները, պարտությունների ու ճգնաժամերի վերաիմաստավորման փորձերը և կուսակցական ինքնաքննադատության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ հեղինակի պնդումները համադրելով նույն ժամանակաշրջանի այլ փաստաթղթերի, հուշագրությունների և պատմագիտական ուսումնասիրությունների հետ։