Чин благодарственного молебствия, для достойного празднования великоторжественных дней в честь рождений и тезоименитств августейших членов Всероссийского царствующего дома и - других царских праздников, по обряду Армяно-Григорианской церкви

Կենսաբանություն

Այս կենսաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է ճագարների օնտոգենեզի ընթացքում գենոտիպային և պարատիպային գործոնների դերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է օրգանիզմի զարգացման վրա ժառանգական (գենոտիպային) և շրջակա միջավայրի (պարատիպային) ազդեցությունների փոխազդեցությունը՝ ընդգրկելով աճի, զարգացման, ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական հատկանիշների ձևավորման փուլերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սննդային պայմանների, կլիմայական գործոնների, պահման տեխնոլոգիայի և խնամքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների զարգացման ցուցանիշների վրա՝ համադրելով դրանք գենետիկական նախատրամադրվածության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օնտոգենետիկ փոփոխությունների դինամիկային, զարգացման փուլերի զգայուն շրջաններին և արտադրողական հատկանիշների ձևավորման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է փորձարարական կենսաբանության և կենդանաբուծության մոտեցումներ՝ առաջարկելով գիտական հիմք կենդանիների ընտրասերման և արդյունավետ բուծման գործընթացների կատարելագործման համար։ Այն օգտակար է կենսաբանների, գենետիկների, կենդանաբույծների և ագրոկենսաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է աուտիզմ ունեցող երեխաների խոսքային հաղորդակցման ձևավորման առանձնահատկությունների և դրա զարգացմանն ուղղված շտկողական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հաղորդակցական և խոսքային զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են դրսևորվել աուտիզմի դեպքում՝ ներառյալ խոսքի զարգացման ուշացումը, բառապաշարի և քերականական կառուցվածքների յուրացման դժվարությունները, երկխոսության կառուցման սահմանափակումները, դիմացինի խոսքի ընկալման առանձնահատկությունները և խոսքային հաղորդակցության սոցիալական բաղադրիչների կիրառման դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն երեխայի կողմից բառերի և նախադասությունների օգտագործմանը, այլև խոսքի գործնական ու հաղորդակցական նշանակությանը՝ խնդրանք արտահայտելու, կարիքները փոխանցելու, հարցեր տալու, պատասխանելու, ուշադրություն կիսելու և սոցիալական փոխազդեցության մեջ ներգրավվելու կարողություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են խոսքային հաղորդակցության ձևավորման փուլերը, երեխայի անհատական զարգացման մակարդակի գնահատման եղանակները և շտկողական աշխատանքի նպատակների ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է անհատականացված մոտեցումը, քանի որ աուտիզմ ունեցող երեխաների խոսքային և հաղորդակցական կարողությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել միմյանցից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել խաղային, տեսողական, վարքաբանական, լոգոպեդական և այլ զարգացնող մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ երեխայի հաղորդակցական նախաձեռնությունը խթանելու և խոսքի գործնական կիրառությունը ընդլայնելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այլընտրանքային և լրացուցիչ հաղորդակցման միջոցներին այն երեխաների համար, որոնց խոսքային կարողությունները սահմանափակ են կամ դեռևս չեն ձևավորվել։ Ուսումնասիրվում է նաև ընտանիքի, մանկավարժների, լոգոպեդների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը, քանի որ հաղորդակցական հմտությունների ամրապնդման համար կարևոր է դրանց կիրառումը տարբեր միջավայրերում և առօրյա իրավիճակներում։ Աշխատանքը կարող է ներառել շտկողական միջամտությունների արդյունավետության գնահատում, երեխայի խոսքային ակտիվության և սոցիալական փոխազդեցության փոփոխությունների դիտարկում և տարբեր մեթոդների արդյունքների համեմատություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել աուտիզմ ունեցող երեխաների հաղորդակցական ներուժի առավել ամբողջական բացահայտմանը, խոսքային հմտությունների նպատակային զարգացմանը և սոցիալական միջավայրում նրանց ինքնուրույն ու արդյունավետ հաղորդակցման հնարավորությունների ընդլայնմանը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի հարկային եկամուտների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման ուղիների բացահայտմանը։ Այն ներկայացնում է հարկային եկամուտների ձևավորման տեսական հիմքերը, պետական ֆինանսների կառավարման առանձնահատկությունները և հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը երկրի տնտեսական զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հարկային եկամուտների պլանավորման, հավաքագրման, վերահսկման և կառավարման մեխանիզմները, դրանց վրա ազդող տնտեսական ու կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև հարկային համակարգի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, հարկային կարգապահության բարձրացմանը, ստվերային տնտեսության կրճատման խնդիրներին և պետական բյուջեի եկամտային մասի կայուն ապահովման հնարավորություններին։ Գիրքը ներկայացնում է հարկային եկամուտների կառավարման ժամանակակից մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել պետական ֆինանսների արդյունավետ օգտագործմանը և տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է ֆինանսների և հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, տնտեսագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բյուջետային քաղաքականության և հարկային համակարգի զարգացման հիմնահարցերով։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է կոբալտի եռարժեք իոնի հիմքով քիրալ օկտաէդրային լիցքավորված կոորդինացիոն համալիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես կենսաբանական կատալիզատորների կառուցվածքային և գործառական որոշ առանձնահատկություններ նմանակող նոր կատալիտիկ համակարգերի։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական կենտրոնի շուրջ լիգանդների տարածական կազմակերպման, համալիրի քիրալության և կատալիտիկ հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Քննվում է, թե ինչպես կարող է օկտաէդրային կոորդինացիոն միջավայրի տարածական անհամաչափությունը նպաստել ռեակցիայի ընթացքում որոշակի ստերեոքիմիական ուղղվածության ձևավորմանը և այդպիսով մեծացնել անհրաժեշտ էնանտիոմերային ձևի ընտրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բիոմիմետիկ կատալիզի գաղափարին, որի շրջանակում սինթետիկ մետաղական համալիրները դիտարկվում են որպես բնական ֆերմենտային համակարգերի որոշ սկզբունքներ վերարտադրող մոդելներ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մոլեկուլային ճանաչման, տարածական ընտրողականության և կատալիտիկ ակտիվության փոխադարձ կապերը վերահսկելի քիմիական համակարգերում։ Դիտարկվում են նաև համալիրների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բնութագրերը, դրանց կայունությունը և քիրալ միջավայրի ազդեցությունը կատալիտիկ վարքի վրա։ Հետազոտության կիրառական ուղղությունը կապված է դեղաբանական նշանակություն ունեցող կառուցվածքային հատվածներ պարունակող օրգանական միացությունների ասիմետրիկ ստացման հետ, քանի որ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի դեպքում տարբեր էնանտիոմերները կարող են էապես տարբերվել իրենց հատկություններով։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ պարզելու, թե մետաղական համալիրի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում ակտիվության և ստերեոսելեկտիվության վրա՝ նպաստելով կառուցվածք–հատկություն կապերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կոորդինացիոն քիմիայի, ստերեոքիմիայի և կատալիզի սկզբունքների համադրմամբ՝ նոր քիրալ կատալիտիկ համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը կարող է նպաստել կենսանմանակող կատալիզի և ասիմետրիկ սինթեզի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը՝ կարևորելով մետաղական համալիրների տարածական կառուցվածքի դերը ընտրողական քիմիական փոխակերպումներում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է թաթախոս հայերի պատմության և ազգագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով նրանց ձևավորման, բնակության, սոցիալական կյանքի, մշակույթի և ինքնության պահպանման գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են թաթախոս հայերի պատմական ծագման և բնակավայրերի հետ կապված հարցերը, նրանց լեզվական միջավայրը և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առօրյա կենցաղին, ընտանիքի կառուցվածքին, ավանդական զբաղմունքներին, նյութական մշակույթին, ժողովրդական սովորույթներին, ծեսերին և տոներին, որոնք արտացոլում են համայնքի պատմական կենսակերպը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև թաթախոս հայերի լեզվամշակութային ինքնությանը և այն գործընթացներին, որոնց պայմաններում հայերի ազգային ինքնագիտակցությունը պահպանվել է այլ լեզվական միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են լեզվի և ազգային պատկանելիության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների հետ երկարատև շփումների հետևանքով առաջացած մշակութային փոխազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական բանահյուսությանը, ընտանեկան ավանդույթներին, կրոնական պատկերացումներին և համայնքային կյանքի կազմակերպմանը, քանի որ դրանք կարևոր աղբյուրներ են խմբի պատմական և մշակութային ինքնության բացահայտման համար։ Պատմազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրելու պատմական տեղեկությունները, դաշտային նյութերը, բանավոր վկայությունները և մշակութային երևույթները՝ թաթախոս հայերի կյանքի ամբողջական պատկերը ներկայացնելու նպատակով։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայ ժողովրդի մշակութային բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են լեզվական տարբերությունները համատեղ գոյակցել ազգային և համայնքային ինքնության պահպանման հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հայկական տարբեր պատմամշակութային խմբերի, լեզվական միջավայրերի և տարածաշրջանային ինքնությունների հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, բանագետներին, լեզվաբաններին, մշակութաբաններին և հայկական համայնքների պատմությամբ ու մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեծ Արարատի գագաթ բարձրանալու պատմությանը՝ ներկայացնելով տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված վերելքների նախապատմությունը, ընթացքը և նշանակությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Արարատ լեռան՝ որպես բնական, աշխարհագրական և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող բարձունքի, հետազոտման և նվաճման պատմությունն է։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լեռան աշխարհագրական առանձնահատկություններին, բարձրության, կլիմայական պայմանների, ռելիեֆի և սառցադաշտերի առանձնահատկություններին, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել գագաթ բարձրանալու հնարավորությունների և բարդության վրա։ Ներկայացվում են վաղ շրջանի ճանապարհորդների, հետազոտողների և լեռնագնացների փորձերը, նրանց կազմակերպած արշավախմբերը, վերելքների երթուղիները և հանդիպած բնական ու տեխնիկական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնցում իրականացվել են առաջին հաջողված վերելքները, ինչպես նաև դրանց պատմական հավաստիության, ժամանակագրության և մասնակիցների վերաբերյալ տեղեկություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեռնագնացության տեխնիկայի և կազմակերպման զարգացմանը՝ սկսած վաղ շրջանի արշավախմբերից մինչև ավելի համակարգված և մասնագիտացված վերելքներ։ Ուսումնասիրվում են նաև Արարատի հետ կապված ճանապարհորդական գրառումները, գիտական դիտարկումները և քարտեզագրական աշխատանքները, որոնք նպաստել են լեռան վերաբերյալ աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնմանը։ Վերելքների պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես սպորտային կամ արկածային գործունեության պատմություն, այլև որպես գիտական հետազոտությունների, աշխարհագրական բացահայտումների և տարբեր ժողովուրդների ու ճանապարհորդների հետաքրքրությունների արտահայտություն։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև լեռան նկատմամբ մշակութային և խորհրդանշական վերաբերմունքը, նրա տեղը տարածաշրջանի պատմական հիշողության մեջ և Արարատի գագաթի նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լեռնագնացության պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, ճանապարհորդությունների պատմությամբ, տարածաշրջանի բնական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև պատմաբաններին, աշխարհագետներին և լեռնագնացության ոլորտի մասնագետներին։