Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловБиология
Регуляция спонтанной электрической активности миометрия у крыс
Աշխատությունը նվիրված է առնետների միոմետրիումի՝ արգանդի հարթ մկանային շերտի ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության կարգավորման ֆիզիոլոգիական և բջջային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն էլեկտրական գործընթացները, որոնք առաջանում են մկանային բջիջներում առանց արտաքին անմիջական գրգռման և պայմանավորում են դրանց ինքնաբուխ կծկողական ակտիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջաթաղանթի էլեկտրական հատկություններին, թաղանթային պոտենցիալի փոփոխություններին, իոնային հոսքերին և տարբեր իոնային ուղիների մասնակցությանը էլեկտրական ազդակների առաջացման ու տարածման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում է կալցիումի, կալիումի, նատրիումի և այլ իոնների դերը միոմետրիումի բջիջների գրգռելիության և կծկողականության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև ներբջջային կալցիումի մակարդակի փոփոխությունների կապը մկանային կծկումների հետ։ Քննության են առնվում տարբեր կենսաբանական ակտիվ նյութերի, հորմոնների, նյարդային միջնորդանյութերի և դեղաբանական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության հաճախականության, ուժգնության և բնույթի վրա։ Կարևորվում է նաև առանձին մկանային բջիջների միջև էլեկտրական փոխազդեցությունը, քանի որ դրանց համաձայնեցված գործունեությունն անհրաժեշտ է արգանդի մկանային շերտի համակարգված կծկումների ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ֆիզիոլոգիական պայմաններում էլեկտրական ակտիվության փոփոխությունները և պարզել, թե ինչ մեխանիզմներով է իրականացվում միոմետրիումի գրգռելիության կարգավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վերարտադրողական ցիկլի և հորմոնային վիճակի հետ կապված փոփոխություններին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ արգանդի հարթ մկանների ֆունկցիոնալ հատկությունների վրա։ Ստացված տվյալները նպաստում են արգանդի կծկողական գործունեության բջջային և մոլեկուլային հիմքերի առավել ամբողջական ըմբռնմանը և կարող են կարևոր լինել վերարտադրողական ֆիզիոլոգիայի տարբեր գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունն ունի նաև կենսաբժշկական նշանակություն, քանի որ միոմետրիումի էլեկտրական ու կծկողական ակտիվության կարգավորման մեխանիզմների բացահայտումը հիմք է ստեղծում արգանդի շարժողական գործունեության խանգարումների և դրանց դեղաբանական կարգավորման վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրությունների համար։
Обновлено. 2026-09-29
Литература
Շահան Շահնուր-Վազգեն Շուշանյան. հրական առնչություններ
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Շահան Շահնուրի և Վազգեն Շուշանյանի ստեղծագործական ու գրական առնչությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սփյուռքահայ գրականության ձևավորման, գաղափարական որոնումների և 1920–1930-ական թվականների գրական միջավայրի համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու հեղինակների ստեղծագործությունների, գրական հայացքների, թեմատիկ ընդհանրությունների և տարբերությունների, ինչպես նաև նրանց միջև առկա ստեղծագործական երկխոսության ու բանավեճերի բացահայտումն է։ Երկուսն էլ պատկանում են արևմտահայ գրական ավանդույթից հետո ձևավորված սփյուռքահայ նոր սերնդին, որի համար առանցքային խնդիրներ էին ազգային ինքնության պահպանումը, օտար միջավայրում հայի գոյությունը, ձուլման վտանգը, հայրենիքի հիշողությունը և ցեղասպանության հետևանքների հոգեբանական ու մշակութային վերապրումը։ Սփյուռքահայ նոր գրական սերնդի ձևավորման գործում կարևոր դեր է ունեցել հատկապես Փարիզի գրական միջավայրը, որտեղ Շահնուրի, Շուշանյանի, Նիկողոս Սարաֆյանի, Զարեհ Որբունու, Նշան Պեշիկթաշլյանի և այլ երիտասարդ հեղինակների գործունեությունը նպաստեց նոր գրական մտածողության ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ «Մենք» գրական շարժման և դրա շուրջ ձևավորված գաղափարական մթնոլորտի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ շրջանակը միավորում էր տարբեր գրական ու քաղաքական հայացքներ ունեցող երիտասարդ հեղինակների, որոնց ընդհանուր մտահոգություններից էր սփյուռքում հայ ինքնության և մշակութային դիմագծի պահպանումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ երկու հեղինակների կապը միայն գաղափարական ընդհանրություններով չի սահմանափակվել․ նրանց միջև առկա են եղել նաև էական ստեղծագործական տարաձայնություններ և քննադատական բախումներ։ Մասնավորապես, գրականագիտական աղբյուրները հիշատակում են Շահնուրի և Շուշանյանի միջև 1939 թվականին սրված հակադրությունը, որը կապված էր Շուշանյանի՝ Շահնուրի հասցեին ուղղված քննադատական գրության հրապարակման հետ։ Այս հանգամանքը աշխատության թեման դարձնում է հատկապես հետաքրքիր, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս երկու գրողներին դիտարկել ոչ միայն որպես նույն գրական սերնդի ներկայացուցիչներ, այլև որպես միմյանց գաղափարներին և գեղագիտական դիրքորոշումներին արձագանքող հեղինակներ։ Նրանց ստեղծագործություններում առկա են ընդհանուր պատմական փորձառությունից բխող թեմաներ, սակայն այդ թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունները կարող են զգալիորեն տարբեր լինել։ Շահնուրի ստեղծագործության մեջ մեծ տեղ է զբաղեցնում օտար միջավայրում հայի ինքնության պահպանման և ազգային ուծացման վտանգը, մինչդեռ Շուշանյանի գրական ժառանգության մեջ կարևոր են նաև հայրենիքի հիշողությունը, կարոտը, անցյալի վերակերտումը և անձնական ապրումների միջոցով պատմական հիշողության փոխանցումը։ Սփյուռքահայ գրականության ուսումնասիրություններում Շահնուրին հաճախ կապում են «նահանջի» գրականության, իսկ Շուշանյանին՝ նաև «կարոտի» և գյուղագրության ուղղությունների հետ, թեև նրանց ստեղծագործական աշխարհները զգալիորեն ավելի լայն են։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ այն երկու հեղինակների գրական ժառանգությունը դիտարկում է փոխհարաբերության մեջ՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ոչ միայն նրանց անհատական ստեղծագործական առանձնահատկությունները, այլև այն գրական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել է սփյուռքահայ նոր գրականությունը։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը արժեքավոր է հայ գրականության պատմության համար, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էին ցեղասպանությունից հետո ձևավորված նոր սերնդի գրողները փորձում վերաիմաստավորել ազգային ինքնությունը, հայրենիքի կորստի փորձառությունը և օտար հասարակության մեջ ապրելու հակասությունները։ Աշխատանքի մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ այն Լիլիթ Վարդանի Տոնոյանի 2014 թվականի գրականագիտական ատենախոսական ուսումնասիրությունն է, որը ներկայացվել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում, ունի 24 էջ և ներառում է ինչպես մատենագիտական աղբյուրներ, այնպես էլ ծանոթագրություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հետաքրքիր և արժեքավոր աղբյուր է Շահան Շահնուրի ու Վազգեն Շուշանյանի ստեղծագործական փոխառնչությունների, սփյուռքահայ գրականության ձևավորման ընթացքի, գրական բանավեճերի և երկու հեղինակների գաղափարագեղագիտական դիրքորոշումների ավելի խորքային ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, արևմտահայ և սփյուռքահայ գրականությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև 20-րդ դարի հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-09-20
Экономика
Ձեռնարկության գործունեության արդյունավետության գնահատման և նրա բարձրացման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է ձեռնարկության գործունեության արդյունավետության գնահատման մեթոդները և դրանց կիրառումը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության պայմաններում՝ ընդգծելով գործառնական, ֆինանսական և կառավարչական ցուցանիշների վերլուծությունը։ Նյութում ներկայացվում են արդյունավետության գնահատման մի շարք գործիքներ՝ ֆինանսական հաշվետվությունների, արտադրողականության, եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցության, ինչպես նաև աշխատանքի կազմակերպման և ռեսուրսների օգտագործման վերլուծության միջոցով։ Աշխատությունը նաև քննարկում է արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները՝ ներառելով գործընթացների օպտիմալացում, կառավարչական նոր մեթոդների ներդրում, տեխնոլոգիական արդիականացում և աշխատուժի որակի բարելավում։ Հայաստանի Հանրապետության ձեռնարկությունների օրինակները օգտագործելով՝ վերլուծվում են ոլորտային առանձնահատկությունները, տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը և կիրառելի լուծումները՝ նպաստելով փոքր, միջին և խոշոր ձեռնարկությունների մրցունակության և կայունության բարձրացմանը։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագետների, կառավարիչների, բիզնես-մենեջերների և ուսանողների համար՝ տրամադրելով գործնական և տեսական պատկերացում ձեռնարկության արդյունավետության գնահատման և բարելավման վերաբերյալ։
Обновлено. 2026-09-20
Литература
Աննա Կարենինա. Հատոր երկրորդ
Աննա Կարենինա. Հատոր երկրորդ աշխատությունը Լև Տոլստոյի դասական վեպի երկրորդ հատորն է, որտեղ պատմությունը զարգանում է ավելի խոր հոգեբանական և սոցիալական լարվածության պայմաններում՝ կենտրոնանալով Աննա Կարենինայի և Ալեքսեյ Վրոնսկու հարաբերությունների աստիճանական սրման վրա, ինչպես նաև նրանց կյանքի շուրջ ձևավորվող հասարակական դատապարտման և մեկուսացման ուժեղացման վրա, այս հատորում առավել ընդգծված են Աննայի ներքին հակասությունները՝ սիրո, մեղքի զգացման և հասարակական նորմերից խզման միջև, ինչը նրան տանում է հոգեբանական անկայունության, զուգահեռ զարգացվում են նաև Լևինի և Կիտիի գծերը, որոնք ներկայացնում են ընտանիքի, աշխատանքի և բարոյական կայունության գաղափարները, ստեղծելով հակադրություն գլխավոր ողբերգական գծի հետ, ամբողջությամբ երկրորդ հատորը խորացնում է XIX դարի ռուսական հասարակության քննադատական պատկերը և մարդու ներաշխարհի բարդ հոգեբանական վերլուծությունը։
Обновлено. 2026-09-16
Другие предметы
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1976, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։
Обновлено. 2026-11-02
Медицина
Предупреждение и ранняя диагностика локальных воспалительных процессов после экстирпации матки онкогинекологических больных
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է օնկոգինեկոլոգիական հիվանդների մոտ արգանդի էքստիրպացիայից հետո տեղային բորբոքային գործընթացների կանխարգելման և վաղ ախտորոշման հարցերին՝ ընդգծելով հետվիրահատական բարդությունների նվազեցման կլինիկական կարևորությունը։ Դիտարկվում են հետվիրահատական շրջանի հիմնական ռիսկային գործոնները՝ հիվանդների ընդհանուր իմունաբանական վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները, վիրահատության ծավալը, ասեպտիկայի և անտիսեպտիկայի կանոնների պահպանումը, ինչպես նաև հակաբիոտիկ պրոֆիլակտիկայի արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղային բորբոքային գործընթացների կլինիկական դրսևորումներին՝ ցավային սինդրոմ, ջերմության բարձրացում, վիրահատական վերքի հիպերեմիա, արտազատուկների փոփոխություններ, ինչպես նաև լաբորատոր ցուցանիշների՝ լեյկոցիտոզի և C-ռեակտիվ սպիտակուցի բարձրացման դինամիկային։ Աշխատանքում վերլուծվում են վաղ ախտորոշման մեթոդները՝ ուլտրաձայնային հետազոտություն, միկրոբիոլոգիական սերմնացաններ և պատկերային ախտորոշման ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ժամանակին հայտնաբերել բորբոքային բարդությունները և կանխել դրանց տարածումը։ Քննարկվում են նաև կանխարգելիչ միջոցառումները՝ հակաբակտերիալ թերապիայի օպտիմալ սխեմաներ, վիրահատական տեխնիկայի կատարելագործում և հետվիրահատական խնամքի ստանդարտների բարձրացում։ Ընդգծվում է, որ տեղային բորբոքային գործընթացների վաղ հայտնաբերումն ու կանխարգելումը կարևոր դեր ունեն օնկոգինեկոլոգիական հիվանդների բուժման արդյունքների բարելավման, բարդությունների նվազեցման և կյանքի որակի բարձրացման գործում։
Обновлено. 2026-09-07